دانلود مقاله موتور ماشین

word قابل ویرایش
41 صفحه
5700 تومان

موتور ماشین

مقدمه
ماشین هر وسیله مکانیکی یا وسیله الکتریکی است، که با انتقال یا اصلاح انرژی ، انسان را در انجام کارهایش ، یا در بهتر انجام شدن کارهایش یاری دهد، یا خود آنها را انجام می‌دهد. ساز و کارها و ماشینهای مکانیکی ، حتی قبل از آن که اطلاعات مکتوبی در دسترس باشد، برای تقویت توانائیهای نوع بشر ، دائما در حال استفاده بوده. تفاوت عمده ابزار ساده با ماشینها یا مکانیزمهای ساده ، وجود یک منبع قدرت و بعضی اوقات ، در کارکرد مستقل می‌باشد.

ابزار قدرتمند امروزی ، ماشین ابزارهای خودکار ، و ماشین آلات قدرتمندی که توسط انسان هدایت می‌شوند، این تعریف را پیچیده کرده‌اند. هر دستگاهی که بتواند انجام کاری را آسان کند، ماشین نامیده می‌شود.

دنده ماشین چگونه کار می کند؟
تا به حال پشت فرمان ماشین نشسته اید؟ پیش دست راننده چطور؟ همیشه اولین سوالی که برای بچه ها در این موقعیت پیش می آید این است که چرا راننده مجبور است مدام دنده عوض کند؟ چرا نمی شود فقط با بیشتر گاز دادن، تندتر رفت؟

اگر کمی درباره دنده بدانید، سوال هایتان هم کمی پیشرفته تر می شود. ممکن است از خودتان بپرسید وقتی در دنده عوض کردن اشتباه می کنید، آیا دنده ها خرد می شوند یا اینکه وقتی کلاچ را زود رها می کنید یا دیر کلاچ می گیرید، سر و صدایی که می شنوید از کجا می آید. آیا ممکن است در اثر رانندگی اشتباه، دنده ها خراب شوند؟

دنده چه کار می کند؟
ماشین ها دنده می خواهند چون دور موتور آنها نباید از حد معینی بالاتر رود. اگر دقت کرده باشید در کنار سرعت سنج ماشین ها عقربه دیگری وجود دارد که دور موتور را نشان می دهد. در قسمت انتهایی این عقربه ناحیه ای وجود دارد که با رنگ قرمز مشخص شده است. اگر موتور ماشین مدتی در این محدوده کار کند، از کار می افتد. اگر سرعت کار موتور از حد معینی تجاوز کند حتی ممکن است باعث انفجار آن شود.علاوه بر این، بیشترین توان و گشتاور موتور در یک محدوده خاص از دور موتور به دست می آید و هرچه از این محدوده دور شویم، توان موتور افت می کند. کاری که دنده می کند اینست که بدون تغییر دور موتور، امکان رسیدن به سرعت های مختلف را فراهم می نماید. با دنده عوض کردن موتور را در بهترین وضعیت خود حفظ می کنید، اما در عین حال می توانید در سرعت های مختلف برانید.

دنده از یک طرف توسط کلاچ به موتور وصل می شود و از طرف دیگر با یک محور به دیفرانسیل متصل است. حرکت از موتور می آید، سرعت و قدرت آن در دنده تنظیم میشود و توسط محور و دیفرانسیل به چرخ ها منتقل می شود. در یک ماشین پنج دنده معمولی، پنج جفت چرخ دنده با نسبت های مختلف وجود دارد که پنج سرعت مختلف را در خروجی ایجاد می کنند. در جدول زیر تعدادی از این نسبت ها به عنوان مثال آورده شده است.

دنده نسبت چرخ دنده ها سرعت چرخش محور خروجی از جعبه دنده(دور در دقیقه(
۱ ۳۱۵:۱/۲ ۱۲۹۵
۲ ۵۶۸:۱/۱ ۱۹۱۳
۳ ۱۹۵:۱/۱ ۲۵۱۰
۴ ۰۰۰:۱/۱ ۳۰۰۰
۵ ۹۱۵:۱/۰ ۳۲۷۸
در جدول بالا فرض شده است که دور موتور در ۳۰۰۰ دور در دقیقه ثابت باقی بماند.

یک دنده ساده
برای اینکه با نحوه کار دنده ماشین آشنا شوید، در شکل شماره سه، جعبه دنده یک ماشین فرضی نشان داده شده است که بسیار ساده است و فقط دو دنده دارد. فرض کرده ایم دنده ماشین خلاص است، یعنی هیچ نیرویی از موتور به چرخ ها منتقل نمی شود. بیایید با هم نگاهی به قسمت های مختلف شکل بیندازیم تا وظیفه هر یک را برای شما شرح دهیم:

• محور سبز رنگ به کلاچ متصل است. این محور و چرخ دنده سبز با هم کار می کنند. کلاچ ابزاری است که انتقال نیروی موتور به جعبه دنده را کنترل می کند. وقتی پایتان را روی کلاچ فشار می دهید، ارتباط موتور و جعبه دنده قطع می شود؛ پس موتور می تواند کار کند در حالیکه ماشین ثابت است. اگر پدال را رها کنید، محور سبز به موتور متصل می شود و چرخ دنده سبز رنگ با همان سرعت موتور شروع به چرخش می کنند.

• محور قرمز و چرخ دنده های قرمز رنگ، “محور کمکی” نامیده می شود. کل این مجموعه به هم متصل است، پس تمام چرخ دنده های روی آن با هم حرکت می کنند. محور سبز و محور قرمز توسط دو چرخ دنده مستقیما به هم متصل اند و اگر محور سبز حرکت کند، محور قرمز نیز می چرخد؛ به این ترتیب هر وقت که پای شما روی کلاچ نباشد، قدرت از موتور به محور کمکی می رسد.

• محور زرد یک محور دندانه دار است که محور محرک را می چرخاند. محور محرک نیز از طریق دیفرانسیل به چرخ های ماشین متصل می شود و آنها را به حرکت در می آورد. هر زمان که چرخ های ماشین بچرخند، محور زرد هم در حال چرخش است.
• چرخ دنده های آبی روی بلبرینگ قرار گرفته اند، پس می توانند مستقل از محور زرد بچرخند. اگر موتور خاموش باشد ولی ماشین حرکت کند، محور زرد می تواند در درون این چرخ دنده ها بچرخد، درحالیکه چرخ دنده های آبی و محور کمکی بی حرکت هستند.

• وظیفه حلقه این است که یکی از دو چرخ دنده آبی را به محور زرد خروجی متصل کند. حلقه از طریق تعدادی برجستگی خار مانند به محور زرد متصل می شود و آن را می چرخاند. حلقه می تواند به چپ و راست حرکت کند تا با یکی از دو محور آبی رنگ درگیر شود. روی حلقه برآمدگی هایی است که با سوراخ هایی که روی دو چرخ دنده تعبیه شده است، جفت می شود.( این برآمدگیها را به خاطر بسپارید، چون جواب بعضی از سوالهایتان به آن مربوط می شود.
حالا که نحوه کار هر یک از این قسمت ها را فهمیدید، فرض می کنیم که ماشین با دنده یک حرکت کند. همان طور که در شکل زیر می بینید وقتی با دنده یک جلو می روید، حلقه به چرخ دنده آبی سمت راست می چسبد.

محور سبز که به موتور متصل است محور کمکی را می چرخاند. هردو چرخ دنده آبی شروع به حرکت می کنند، اما چون حلقه به چرخ دنده سمت راست متصل است، محور زرد با سرعتی برابر آن حرکت می کند. چرخ دنده آبی سمت چپ هم روی بلبرینگ خود هرز می چرخد.
اگر حلقه بین دو دنده باشد (مانند شکل ۳ ) می گوییم دنده خلاص است. هر دو چرخ دنده آبی روی بلبرینگ های خود می چرخند اما محور زرد ثابت است. دنده واقعی کمی پیچیده تر از مثال ساده ماست.

دنده واقعی
مدل سازی زیر قسمت های داخلی جعبه دنده یک ماشین چهار دنده را نشان می دهد. روی شماره دنده ها کلیک کنید تا دنده عوض شود. R دنده عقب و N وضعیت خلاص را نشان می دهد.

بیشتر ماشین های امروزی پنج دنده هستند. اگر می توانستید داخل جعبه دنده آنها را ببینید با چیزی شبیه شکل شماره ۵ مواجه می شدید.

سه اهرم وجود دارند که با سه میله به دسته دنده وصل می شوند. اگر از بالا به دنده نگاه کنید ظاهری شبیه به شکل ۶ دارد. اگر دقت کنید می بینید که دنده ها دو تا دو تا در کنار هم قرار گرفته اند. دو دنده ای که در کنار هم هستند، به یک اهرم متصل می شوند. توجه کنید که وقتی می خواهید از دنده یک به دنده سه بروید، مجبورید که از یک نقطه میانی عبور کنید. وقتی از این نقطه رد می شوید در واقع یکی از اهرم ها از کار می افتد و اهرم دیگر جایگزین آن می شود(انگار دنده را یک بار خلاص کنید و بعد به دنده مورد نظر بروید). می توانید ببینید که وقتی دسته دنده را به چپ و راست حرکت می دهید اهرمهای مختلف و در نتیجه حلقه های متفاوتی را انتخاب می کنید. وقتی که دنده را جلو یا عقب می برید، حلقه به یکی از چرخ دنده ها می چسبد و با آن حرکت می کند.

دنده عقب برای دنده عقب، یک چرخ دنده کوچک اضافه شده است. این چرخ دنده نقش خاصی ندارد و فقط جهت حرکت را عوض می کند. این چرخ دنده را “چرخ دلاله” می نامند. دنده عقب که در شکل کناری با رنگ آبی نشان داده شده است، همیشه در جهت مخالف تمام چرخ دنده های آبی رنگ دیگر می چرخد. بنابراین وقتی ماشین در حال حرکت رو به جلو است، نمی توانید ناگهان با دنده عقب حرکت کنید؛ چون برآمدگی های روی حلقه با سوراخ های روی چرخ دنده، درگیر نمی شوند.

همگام ساز، قطعه ای کوچک با کارایی بالادر دنده بسیاری از ماشین های مدرن، قطعه ای بنام همگام ساز (Synchronizer) وجود دارد. دنده ای که در شکل نشان داده شده بود، فاقد همگام ساز بود. اگر بخواهید از این دنده در یک ماشین واقعی استفاده کنید، برای دنده عوض کردن باید دو بار کلاچ بگیرید. تمام ماشین های قدیمی همین طور بودند. هنوز هم تعدادی از ماشین های مسابقه ای با این سیستم کار می کنند.

فکر می کنید چرا باید دوبار کلاچ بگیرید؟
بار اول که کلاچ می گیرید، ارتباط موتور با جعبه دنده قطع می شود. پس فشار از روی برآمدگی های روی حلقه برداشته می شود تا شما بتوانید حلقه را به حالت خلاص منتقل کنید. بعد کلاچ را رها می کنید و موتور را به سرعت مناسب می رسانید. منظور از سرعت مناسب، دور موتوری است که با دنده بعدی تناسب دارد. یعنی کاری می کنید که برآمدگی های روی حلقه و چرخ دنده ای که مربوط به دنده بعدی است با سرعت یکسانی بچرخند تا برآمدگی های روی حلقه بتواند در چرخ دنده جفت شود. حالا مجبورید یک بار دیگر کلاچ را فشار دهید تا حلقه و دنده جدید با هم درگیر شوند.

همگام ساز این امکان را ایجاد می کند که حلقه و دنده، قبل از جفت شدن برآمدگی های روی حلقه، با هم تماس برقرار کنند. بنابراین حلقه و دنده می توانند قبل از اینکه چرخ دنده با برآمدگی های روی حلقه درگیر شود، سرعتشان را با هم وفق دهند. به شکل روبرو دقت کنید.
مخروطِ روی چرخ دنده آبی رنگ، در حفره مخروطی حلقه قرار می گیرد و اصطکاک آن با حلقه باعث همگام شدن حرکت حلقه و دنده می شود. سپس بخش بیرونی حلقه طوری می لغزد که برآمدگی های روی حلقه بتواند با دنده درگیر شود.

هر کمپانی شیوه و ایده های خاص خود را برای ساختن دنده به کار می برد، اما اساس کار تمام آنها همان چیزی است که خواندید. حالا چند نکته به شما می گوییم که به احتمال زیاد جواب سوال هایی است که پیش از خواندن این مطلب در ذهن شما وجود داشت:
• وقتی در تعویض دنده اشتباه می کنید، سر و صدای عجیبی که می شنوید صدای خرد شدن چرخ دنده های جعبه دنده نیست. همانطور که در تمام شکل های قبلی دیدید، تمام چرخ دنده های جعبه دنده همیشه در حال چرخش اند. صدا مربوط به برآمدگی های روی حلقه است که می خواهند درون سوراخ های یکی از دنده ها قرار گیرند، اما به دلیل بی دقتی شما نمی توانند این کار را انجام دهند.

• حالا می توانید بفهمید که چطور یک حرکت خطی کوچک دسته دنده باعث تعویض دنده می شود. دسته دنده، میله ای را جابجا می کند که به اهرم متصل است. اهرم نیز حلقه روی محور زرد رنگ را جابجا می کند تا آن را به یکی از دو چرخ دنده بچسباند.

موتورهای دو زمانه
موتور سیکلتها به طور کلی در ۲ نوع دوزمانه و چهار زماه تولید می شوند :
موتورهای ۴ زمانه در ۷۲۰ درجه گردش میل لنگ ۱ کار مفید ( قدرت ) دارند
موتورهای ۲ زمانه در ۳۶۰ درجه گردش میل لنگ ۱ کار مفید ( قدرت ) دارند
هدف از طراحی موتور دو زمانه از بین بردن برخی معایب موتور چهار زمانه بود ولی خود این موتور هم دارای معایب بسیاری است که همکنون هم شاهد جمع آوری و تعویض این موتورها با موتور چهار زمانه در کشور هستیم به همین بهانه در این مطلب به عملکرد و مزایا و معایب این موتورها می پردازیم .
معایب موتور های چهار زمانه
۱ : کاهش قدرت وزنی موتور ( هر چه موتور سبک تر باشد با توان ثابت دارای بازدهی بیشتری است )

۲ : نامنظم بودن گشتاور وارد شده به موتور ( به علت وجود ۱ کار مفید در ۴ زمان است )
طرز کار موتورهای ۲ زمانه
موتور دو زمانه دارای سوپاپ نیست و ورود و خروج سوخت از طریق دو دریچه A و E صورت می گیرد .
زمان اول : پیستون از نقطه مرگ بالا در انتهای متراکم کردن گاز به سمت پایین می آید در طی این حرکت ضمن انتقال نیرو به میل لنگ گاز را هم در کارتل متراکم می کند. .زمان دوم : پیستون به سمت بالا حرکت می کند و همزمان با این عمل سوخت وارد قسمت بالایی سیلندر می شود با ورود سوخت به بالای موتور عمل جاروب کردن دود آغاز می شود و دود به خارج از سیلندر انتقال می یابد .

حالا که با طرز کار این نوع موتورها آشنا شدیم مزایای آن را ذکر می کنیم :
– از لحاظ تئوری ۲ برابر موتور چهار زمانه بازدهی دارد
– موتور کم صداتر و منظم تر است
– سیستم سوپاپ و روغنکاری ندارد در نتیجه هزینه آن ارزانتر است
– به علت وزن کم توان آن بیشتر از موتور چهار زمانه است
و حالا اصلی ترین قسمت معایب موتورهای ۲ زمانه :

– عدم تخلیه مناسب دود به علت زمان بسیار کم تخلیه
– مصرف بالای سوخت در اثر شستشوی سیلندر موتور
– عدم وجود محل برای ذخیره کردن روغن و اختطلاط روغن با بنزین ( عامل آلودگی هوا )
– کمبود زمان خنک کاری و فرسایش سریع قطعات
ریشه لغوی موتور های چهار زمانه

این عبارت ترجمه عبارت انگلیسی Four-cycle-Engiue است و به موتورهایی اتلاق می‌شود که کار خود را در چهار کورس پیستون انجام می‌دهند. (حرکت پیستون از بالاترین مکان خود در سیلندر تا پایین‌ترین جای خود در سیلندر را یک کورس پیستون می‌گویند). در بیان فنی این موتورها را موتورهای با چرخه چهار مرحله‌ای می‌گویند که معادل عبارت Four-Stroke-cycle-Engiue است.
دید کلی

بطور کلی موتورهای احتراق داخلی بر مبنای دفعات توان در هر دور چرخش موتور به دو دسته کلی موتورهای دو زمانه و موتورهای چهار زمانه تقسیم می‌شوند. موتورهای دوزمانه از لحاظ ساختاری ساده‌ترند لیکن موتوهای چهارزمانه کارایی بیشتری دارند.
تاریخچه
اولین قدم مهم برای توسعه موتورهای چهارزمانه در اواسط قرن نوزدهم میلادی انجام گرفت. در این زمان یک مهندس فرانسوی به نام «بودور شا» چهار اصل اساسی را برای کار کردن موتورهای احتراقی ارائه کرد. که در واقع توسعه این اصول و بکارگیری آنها باعث ساخته شدن موتورهای چهارزمانه گردید. این اصول به قرار زیرند:

اتاقک احتراق باید کوچکترین نسبت سطح به حجم ممکن را داشته باشد.
۱٫ فرآیند انبساط باید تا حد ممکن سریع انجام شود.
۲٫ تراکم در ابتدای مرحله انبساط باید تا حد امکان زیاد باشد.
۳٫ کورس انبساط می‌بایست تا حد امکان زیاد باشد.

پس از تلاشهای فراوانی که برای محقق کردن این اصول در ساخت موتورها انجام گرفت در سال ۱۸۷۶ یک مهندس آلمانی به نام «ان.ای.اتو» توانست موتوری را به ثبت برساند که همان چرخه چهارزمانه را به کار می‌بست. این چهار عمل عبارتند از :
مرحله مکش
• مرحله تراکم
• مرحله توان
• مرحله تخلیه
که در اکثر موتورهای امروزی بکار می‌روند.

انواع موتورهای چهار زمانه
موتورهای چهار زمانه به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند که عبارتند از:
موتورهای اشتعال جرقه‌ای
در این موتورها برای مشتعل ساختن سوخت از یک جرقه استفاده می‌شود.
• موتورهای دیزل
• در این موتورها برای مشتعل ساختن سوخت از حرارت ایجاد شده در محفظه سیلندر و اتاقک احتراق استفاده می‌شود (این حرارت بالا به علت فشردگی زیاد سیال ایجاد می‌شود.
تفاوت موتورهای اشتعال جرقه‌ای و موتورهای دیزل در اینست که در موتورهای اشتعال جرقه‌ای در مرحله مکش مخلوط هوا سوخت (که اغلب بنزین یا گاز طبیعی است) وارد سیلندر می‌شود و پس از آنکه در مرحله تراکم این مخلوط در اتاقک احتراق فشرده شد در یک زمان مناسب (زمان بندی اشتعال )عمل انفجار مخلوط مذکور بوسیله یک جرقه انجام می‌گیرد.

در حالیکه در موتورهای دیزل در مرحله مکش هوای خالی به داخل محفظه سیلندر مکیده می‌شود و در مرحله تراکم نیز فقط هوای خالی در اتاقک انفجار فشرده می‌شود لیکن میزان فشردگی در موتورهای دیزل بیشتر از موتورهای اشتعال جرقه‌ای است. این فشردگی بالا باعث ایجاد حراست زیادی می‌گردد که به محض ورود سوخت در مرحله توان باعث احتراق آن می‌گردد.

ساختمان موتور چهارزمانه
موتورهای چهارزمانه خود گروهی از موتورهای احتراق داخلی هستند. موتورهای احتراق داخلی برای کار کردن به یک سری قطعات و سیستم‌ها نیازمندند. نظیر سیستم سوخت رسانی ، بدنه موتور ، سیستم سوپاپ‌ها ، سیستم خنک کننده و … لیکن موتورهای چهارزمانه دارای مکانسیم‌هایی می‌باشند که انجام چهار مرحله مکش ، تراکم ، توان و تخلیه را به صورت مجزا ممکن می‌سازد (در موتورهای دوزمانه مراحل مکش و توان و تخلیه و تراکم با هم انجام می‌شوند) این مکانسیم‌ها عبارتند از:

سیستم سوخت رسانی و تنظیم سوخت
• سیستم سوپاپ‌ها:که عمل ورود و خروج گازها را بطور دقیق کنترل می کند
• مانیفولد هوا و مانیفولد دود
• سیستم زمان بندی اشتعال
طرز کار
طرز کار هر دو نوع موتورهای چهارزمانه یعنی موتورهای اشتعال جرقه‌ای و موتورهای دیزل تا حد زیادی شبیه به هم است. لیکن در مواردی نیز با یکدیگر تفاوت دارد در ذیل اصول کلی کار موتورهای چهارزمانه را ذکر می‌کنیم.

• مرحله اول (مرحله مکش
در این مرحله سوپاپ ورودی هوا همزمان با حرکت رو به پایین پیستون درون سیلندر باز می‌شود. با این عمل مخلوط هوا و سوخت (در موتورهای اشتعال جرقه‌ای) و هوای خالی (در موتورهای دیزل) وارد محفظه سیلندر شده و آنجا را پر می‌کند.

• مرحله دوم (مرحله تراکم
این مرحله از لحظه‌ای شروع می‌شود که پیستون از پایین‌ترین نقطه مکانی خود شروع می‌کند به حرکت رو به بالا. در این مرحله هر دو سوپاپ هوا و دود بسته‌اند. پیستون سیال موجود در محفظه سیلندر را در داخل اتاقک احتراق واقع در سه سیلندر فشرده می‌کند.
• مرحله سوم (مرحله توان
در این مرحله سیال موجود در اتاقک احتراق منفجر می‌گردد (در موتورهای اشتعال جرقه‌ای اینکار بوسیله یک جرقه الکتریکی و در موتورهای دیزل بواسطه تزریق سوخت انجام می‌شود) در این مرحله نیز سوپاپ‌ها بسته‌اند. انرژی آزاد شده از سوختن مواد فسیلی باعث ایجاد نیروی فشارندگی پیستون می‌گردد که باعث پایین رفتن پیستون می‌شود.

• مرحله چهارم (مرحله تخلیه
در این مرحله گازهای ناشی از سوختن سیال تمام محفظه سیلندر را پر کرده‌اند در این مرحله سوپاپ دود باز می‌شود تا گازهای داغ ناشی از احتراق را از طریق مانیفولد دود از موتور خارج کند. حرکت رو به بالای سیلندر نیز به عمل تخلیه گازها کمک می‌کند.

پس از طی شدن این چهار مرحله که در دو دور چرخش میل لنگ انجام شده است. یک چرخه موتور چهار زمانه انجام شده است. و برای ادامه یافتن تولید توان این چرخه دوباره به ترتیب فوق و از مرحله اول از سر گرفته می‌شود. لازم به ذکر است که اکثر موتورهای امروزی بیش از یک سیلندر دارند که درکنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. لیکن این مراحل در همه آنها بصورت همزمان اتفاق نمی‌افتد. مثلا هیچ وقت ممکن نیست که در دو سیلندر عمل انفجار صورت گیرد. این امر به خاطر شکل بخصوص میل لنگ و نیز …. کار کردن موتور است.

کاربرد
موتورهای چهارزمانه امروزه پرکاربردترین موتورهای احتراقی هستند که در طیف وسیعی از خودروها به کار می‌روند. و علت آن نیز شتاب بالای این موتورها و نیز کارآیی و انعطاف پذیری زیاد این موتورهاست.

موتورسیکلت‌های دو زمانه در ابتدا با هدف رفع برخی معایب موتورهای چهار زمانه طراحی و تولید آن آغاز شد، اما آلایندگی این نوع از موتورسیکلت‌ها منجر به حذف تولید آن شد.
موتورهای چهار زمانه در هر ۷۲۰ درجه گردش میل‌لنگ توانایی انجام یک کار مفید را دارند؛ اما این امر در موتورهای دو زمانه به نصف کاهش یافته و این موتورها در ۳۶۰ درجه گردش یک کار مفید انجام می‌دهند.

اما موتورهای چهار زمانه نسبت به موتورهای دو زمانه دارای معایب بسیار هستند، کاهش قدرت وزنی موتور در موتورسیکلت‌های چهار زمانه و نامنظم بودن گشتاور وارد شده به موتور این نوع از موتورسیکلت‌ها، ازجمله معایب موتورسیکلت‌های چهار زمانه است.
حال به دلیل این که میزان آلایندگی و مصرف سوخت این موتورها نسبت به دوزمانه‌‌ها کمتر است، موتورهای چهار زمانه در اولویت قرار گرفته‌اند اما در خصوص مشکلات موتورسیکلت‌های دو زمانه می‌توان به عدم تخلیه مناسب دود به علت زمان بسیار کم تخلیه، مصرف بالای سوخت در اثر شست‌وشوی سیلندر موتور عدم وجود محل برای ذخیره کردن روغن و اختلاط روغن با بنزین اشاره کرد که از جمله مشکلات این نوع موتورسیکلت‌ها است.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اختلاط روغن با بنزین موجب آلایندگی بسیار و مصرف بالای سوخت به میزان قابل توجهی می‌شود که این امر موجب شده طی سال‌های گذشته حذف تولید این نوع موتورها در دستور کار قرار بگیرد.

اما در خصوص مزایای موتورسیکلت‌های دو زمانه می‌توان گفت، این موتورسیکلت‌ها از لحاظ تئوری ۲ برابر موتور چهار زمانه بازدهی دارند، موتور آنها کم‌صداتر و منظم‌تر است. سیستم سوپاپ و روغن‌کاری در آنها لحاظ نشده و در نتیجه هزینه آن ارزان‌تر است و به علت وزن کم توان این موتورها بیشتر از موتورهای چهار زمانه است.

با مقایسه دو موتورسیکلت چهار زمانه و دو زمانه با یکدیگر می‌توان به این نتیجه رسید که موتورسیکلت‌های دو زمانه از معایب کمتری نسبت به موتورسیکلت‌های چهار زمانه برخوردارند.
این در حالی است که دولت به جای برطرف کردن مشکلات محدود این موتورسیکلت‌ها دستور توقف تولید آنها را صادر کرد.
حال آن که دولت می‌توانست شرکت‌های سازنده را مکلف به این موضوع کند که استانداردهای جدید را بر روی موتورسیکلت‌های دو زمانه لحاظ کند نه آن که تولید موتورهای چهار زمانه که معایب بسیاری دارند را باز هم در برنامه کاری خود قرار دهند.

در حال حاضر کشورهای صنعتی به منظور کاهش آلایندگی، نه تنها موتورسیکلت‌های دوزمانه بلکه تولید موتورسیلکت‌های برقی را نیز در برنامه کاری خود قرار داده‌اند.
این نوع موتورسیکلت‌ها در دنیا به دلیل آلایندگی کمتر و مصرف کم انرژی با استقبال بسیاری مواجه شده است، اما با وجود گسترش این نوع موتورسیکلت‌ها در دنیا تولیدکنندگان داخلی هنوز در این زمینه هیچ اقدامی صورت نداده‌اند.

برنامه چهار ساله نوسازی پنج ساله شد به گفته مدیر طرح کاهش آلودگی هوای شهر تهران در حال حاضر ۱۶۰هزار دستگاه موتورسیکلت دوزمانه در کشور وجود دارد که از این تعداد ۴۰هزار دستگاه در شهر تهران در حال تردد هستند.

در سال ۸۳ و پس از شناسایی منابع آلاینده شهری، طرح نوسازی وسایل حمل‌ونقل شهری طی یک دوره چهار ساله در دستور کار دولت قرار گرفت و مقرر شد علاوه بر نوسازی خودروهای فرسوده طرح نوسازی ۴۰هزار موتورسیکلت دوزمانه نیز در دولت به مرحله اجرا درآید.دولت به منظور اجرایی کردن این طرح همزمان با جمع‌آوری چهار هزار دستگاه مینی‌بوس فرسوده پیشنهاد بودجه‌ای ۱۳میلیارد و ۳۰۰میلیون تومانی را به مجلس داد.مجلس با رقم شش میلیارد و ۶۰۰میلیون تومان برای اجرایی کردن این طرح موافقت کرد. به گفته مدیر طرح کاهش آلودگی هوای شهر تهران تاکنون سه میلیارد تومان از این بودجه به سازمان حفاظت محیط‌زیست پرداخت شده است

.پس از پرداخت این بودجه به سازمان محیط‌زیست در سال ۸۳ و ۸۵ در مجموع ۲۰هزار موتورسیکلت چهارزمانه جایگزین موتورسیکلت‌های دوزمانه شد.اما این طرح در سال ۸۴ به دلیل تغییر و تحولات مدیریتی متوقف و در این سال هیچ موتورسیکلت دو زمانه‌ای جایگزین نشد، عدم اجرایی شدن این طرح در سال ۸۴ موجب شد که اجرای طرح چهار ساله نوسازی موتورسیکلت‌ دو زمانه تا پایان سال ۸۶ اجرایی نشود؛

اما در ماه‌های پایانی امسال اجرای مرحله سوم طرح نوسازی موتورسیکلت‌های دوزمانه در دستور کار قرار گرفته و ثبت‌نام از دارندگان اینگونه موتورسیکلت‌ها آغاز و با تمدید یک‌ماهه دارندگان موتورسیکلت‌های دوزمانه تا پایان بهمن‌ماه فرصت دارند که برای ثبت‌نام موتورسیکلت‌ خود اقدام کنند.

اما احسان موحد‌نژاد، کارشناس دفتر طرح جامع محیط‌زیست در گفت‌وگو با خبرنگار ما در خصوص دلایل حذف تولید موتورسیکلت‌های دوزمانه اظهار داشت: موتور سیکلت‌های دو زمانه به دلیل نقص در عملیات احتراق حداقل ده برابر بیش از یک خودروی سواری آلودگی تولید می‌کند.

به گفته این کارشناس، آلودگی‌های به وجود آمده در سال ۸۳ موجب شد که دولت طرح نوسازی ۴۰هزار موتور دو زمانه را در برنامه کاری خود قرار دهد و مقرر شد که سالانه ۱۰هزار موتورسیکلت دو زمانه از دور خارج شود و تاکنون ۲۰هزار موتورسیکلت دو زمانه از رده خارج شده و تا پایان سال‌جاری نیز ۱۰هزار موتور دیگر نیز جایگزین می‌شود و این امید وجود دارد که تا پایان سال آینده ۱۰هزار موتورسیکلت باقی مانده نیز نوسازی شود. از سویی دیگر دولت به منظور اجرایی کردن این طرح تسهیلات ویژه‌ای را برای دارندگان این نوع از موتورسیکلت‌ها در نظر گرفت که با مخالفت برخی از دست‌اندرکاران تولید موتورسیکلت مواجه شد.

به طوری که عضو سندیکای موتورسیکلت‌سازان در گفت‌وگو با خبرنگار ما معتقد است که موتورسیکلت‌های دو زمانه در حدود چهار سال است که از رده خارج شده‌اند و قابلیت تردد در سطح کشور را ندارند و تعداد معدودی از آنها در سطح شهر تردد می‌کنند به همین دلیل نیازی نبود که برای خروج آنها تسهیلات ویژه‌ای در نظر گرفته شود. این عضو سندیکای موتورسیکلت‌سازان عنوان می‌کند که اجرای طرح نوسازی موتورسیکلت‌های فرسوده فاقد ارزش تجاری است

و نباید برای آنها پولی هزینه کرد. اما موحدنژاد در پاسخ به این پرسش که دولت چه میزان یارانه برای خروج موتورسیکلت‌های دو زمانه در نظر گرفته است، اظهار داشت: دولت ۵۰درصد مبلغ موتور جایگزین یعنی معادل ۲۰۰هزار تومان را به صورت کمک بلاعوض به مالک اینگونه موتورسیکلت‌ها اعطا می‌کند.به گفته این کارشناس دولت پس از دریافت مابه‌التفاوت موتور جایگزین یک موتورسیکلت دارای استاندارد یورو یک و تولید داخل به متقاضیان تحویل می‌دهد.

موحدنژاد در پاسخ به این پرسش که موتورسیکلت‌های جدید از لحاظ کیفی در چه سطحی قرار دارند، عنوان کرد: استاندارد این نوع از موتورسیکلت‌ها را سازمان محیط‌زیست تعریف کرده و این نوع از موتورها دارای استاندارد یورو یک هستند که امسال برای کشور ما تایید شده و از نظر کیفی شرکت استاندارد و شرکت بازرسی کیفیت نیز آنها را تایید کرده‌اند.
وی در پاسخ به این پرسش که دنیا در حال احیای موتورهای دو زمانه با تکنولوژی جدید است آیا دولت با توجه به مزایای این نوع از موتورها برنامه‌ای برای تولید مجدد آنها دارد یا خیر، اظهار داشت: در زمانی که ممنوعیت تولید این موتورها مطرح شد موتورهای دو زمانه با استاندارد بالا در دنیا تولید نمی‌شد، اما در‌حال‌حاضر و با تولید موتورهای دو زمانه استاندارد در جهان، سعی در آن داریم در قوانین جدید تولید این نوع موتورها را در دستور کار قرار دهیم البته این موتورها باید بتوانند از موسسه استاندارد و محیط‌زیست مجوزهای لازم را کسب کنند.

مهمترین بخش و یا به عبارتی قلب تپنده در اتومبیل موتور آن است و همانطور که میدانید سلامت و کارکردصحیح این قسمت برای داشتن اتومبیلی به دردخور بسیارضروری است. بنابراین ما هم از موتور شروع کرده و شرایط بازدید و سرویس آن را بررسی می کنیم:
۱) وجود روغن کافی و با چسبندگی مناسب چه در گرماو چه در سرما از مواردی است که در طول عمر موتور نقش بسزایی دارد.

با چک کردن و بازرسی روغن در فواصل۸۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر از کافی بودن آن در موتور مطمئن شوید، روغن موتور مناسب را با توجه به دفترچه راهنمای خودرو انتخاب کرده و تعویض آنرا با در نظر گرفتن قابلیت های روغن و توصیه های شرکت خودروساز انجام دهید. اگرچه درحال حاضر روغن هایی با پایایی و حفظ قابلیت تا ۴۰ هزارکیلومتر نیز در بازار یافت می شوند اما بخاطر داشته باشیدکه هر پیشرانه ای قابلیت استفاده از این روانسازها را ندارد.توصیه می گردد روغنهای عادی را بین ۳۵۰۰ تا ۴۵۰۰کیلومتر کارکرد خودرو تعویض نمایید.

۲) گرمای بیش از حد براحتی موتور را دچار صدمه وآسیب می نماید. بنابراین همواره از وجود آب کافی درسیستم خنک کننده پیشرانه (رادیاتور) اطمینان حاصل کرده و در صورت عدم وجود نشتی در کل مجموعه پس ازپیمودن هر ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ کیلومتر اقدام به بازدید آن نمایید. در همین رابطه توصیه می شود بین هر ۸۰۰۰ تا۱۰۰۰۰ کیلومتر تسمه پروانه و یا موتور پروانه رادیاتوربازرسی گردد تا تسمه سالم بوده و لقی آن در حد استانداردباشد و یا موتور پروانه بخوبی عمل کرده و با رسیدن به دمای مشخص شده شروع بکار کند.

۳) به یاد داشته باشید که وجود ضدیخ حتی در فصل تابستان نیز مفید است زیرا همانطور که در زمستان ازانجماد مایع درون رادیاتور جلوگیری می نماید، در فصل گرما هم دمای جوشش آنرا بالا می برد، به هر حال مایع درون رادیاتور را می بایست هر دو سال یکبار بطور کامل تعویض نموده و اقدام به تمیزکردن و رسوب زدایی رادیاتور کرد.
۴) تمیز و سالم بودن فیلترهای هوا و روغن باعث کاهش مصرف سوخت و کارکرد بهتر موتور خودرو میگردد. بنابراین با هر بار تعویض روغن فیلتر هوا را هم عوض کنید و هر دو بار یکبار اقدام به تعویض فیلتر روغن نمایید.

۵) عملکرد صحیح و کامل سیستم جرقه زنی متضمن اشتعال کامل و یکی از فاکتورهای کارآیی مناسب موتوراست. اگرچه به تازگی شمع های جدید و پیشرفتهای وارد بازار کشور شده اند اما بدلیل قیمت بالا هنوز چندان کاربردی ندارند، بنابراین برای ایجاد بهترین جرقه، شمعهای کارکرده را بین ۲۳۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰ کیلومتر با شمعهای نو عوض کنید، ضمنا پس از پیمودن هر ۸۰۰۰ کیلومتر لازم است تاکلیه شمعها بازدید و تمیز شوند.

۶) در همین بخش توصیه می شود که پس از هر ۸۰۰۰کیلومتر کارکرد، دلکو مجددا بررسی و احتمالا تنظیم گردد ودر دلکوهای پلاتینی بین هر ۸۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ کیلومتر،پلاتین فرسوده تعویض گردد. با این عمل علاوه بر راحتترروشن شدن موتور، به احتراق کامل و کاستن از مصرف سوخت نیز کمک می کنید.
۷) برای اینکه همواره سوخت کافی به موتور برسد، جا دارد تا هر ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ کیلومتر، پمپ بنزین خودرو ازنظر سلامت بازدید شده و صافی آن تمیز شود. فیلتر سوخت را هر ۱۲۰۰۰ کیلومتر تعویض نموده و اتصالات و شیلنگ های سوخت را بازرسی کنید، در صورت بروز نشتی و یا هرگونه خوردگی در آنها بدون درنگ و با سرعت مبادرت به تعویض آنها با انواع مرغوب نمایید چرا که هرگونه آسیب و کاستی دراین قسمت می تواند خسارات جبران ناپذیری را بهمراه داشته باشد.

۸ )چنانچه‌ نمی‌خواهید بدلیل‌ تخلیه‌ یا دشارژ شدن‌باتری‌ دچار مشکل‌ شوید، پس‌ از طی‌ هر ۵۰۰۰ کیلومترمیزان‌ آب‌ اسید باتری‌ را چک‌ کرده‌ و در صورت‌ کمبود فقط آب‌ مقطر به‌ آن‌ اضافه‌ نمایید. توجه‌ داشته‌ باشید که‌ آب‌اسید باتری‌ بدلیل‌ برخورداری‌ از اسید سولفوریک‌، قابلیت‌خورندگی‌ شدیدی‌ دارد. بنابراین‌ از تماس‌ آن‌ با پوست‌، لاس‌و حتی‌ بدنه‌ خودرو جلوگیری‌ کرده‌ و در صورت‌ بروز چنین‌موردی‌، بلافاصله‌ سطح‌ تماس‌ را با آب‌ سرد شستشو دهید.به‌ یاد داشته‌ باشید که‌ گاز متصاعدشونده‌ از خانه‌های‌ باتری‌،هیدروژن‌ است‌ که‌ میل‌ انفجاری‌ شدیدی‌ دارد. بنابراین‌ ازمجاورت‌ هرگونه‌ جرقه‌ و یا شعله‌ با آن‌ اکیدا اجتناب‌ کنید.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 41 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد