دانلود مقاله بررسی اثربخشی روشهای کنترل گرمای تابشی در مواجهه کارگران شاغل در محوطه کوره بلند در یک صنعت فولاد

word قابل ویرایش
11 صفحه
5700 تومان

مقدمه

استرس گرمایی یکی از مهمترین عوامل فیزیکی

زیانآور در بسیاری از محیطهای کاری میباشد(۲،.(۱

مواجهه با دماهای بالا در میان کارگران شاغل در

محیطهای گرم شایع بوده و میتواند باعث ایجاد اثرات نامطلوب فیزیولوژیکی گردد(.(۳ مطالعات نشان دادهاند

که مواجهه با گرمای بیش از حد عوارض زیادی از جمله

خستگی ناشی از گرما، کرامپ عضلانی، گرمازدگی،

جوشهای گرمایی، اختلالات عصبی و روانی و کاهش بازده کاری در شاغلین ایجاد مینماید(.(۴ گرما در محیط کار میتواند به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر متابولیسم

فرد یا دمای بدن، ضربان قلب، فشار خون اثر گذاشته و

باعث اختلال و بیماری و بالا رفتن میزان خطای کاری و بروز حوادث گردد(۵،.(۴

در بسیاری از صنایع کارگران در محیطهایی فعالیت میکنند که در معرض گرما قرار دارند، از جمله میتوان به کارگران شاغل در محیطهای کاری کارگاههای ذوب فلزات، ریختهگری، شیشهسازی، نانوایی و آهنگری اشاره نمود(.(۶ از جمله منابع اصلی تولید گرما در این محیطهای کاری ماشینآلات، کورهها، دیگهای بخار، الکتروموتورها، منابع مصنوعی روشنایی و وسایل نقلیه موتوری در حال تردد در کارگاه، فرآیندهای تولیدمثل ریختهگری و ذوب فلزات، عامل انسانی و شرایط آب و هوایی خارج از محیط کار متناسب با ساعات روز و

فصول سال میباشد(۴،.(۱

موثرترین شیوه کنترل گرما در محیط کار، بهرهگیری

از روشهای کنترلی مهندسی به ویژه در منبع تولید گرما

است. اقدامات کنترلی مهندسی هزینه بیشتری میخواهند

ولی اثربخشی بیشتری نیز دارند. یکی از مهمترین و موثرترین راهکارها به خصوص در صنایع گرم مثل

صنعت فولاد، کنترل گرمای تابشی است(.(۶ امواج تابشی

از هوا بدون گرم کردن آن عبور میکند و تنها اجسامی که در مسیر عبور آن قرار دارد و قادر به جذب گرما هستند را گرم میکند(۸،.(۷ گرمای تابشی را میتوان از طریق

فصلنامه علمی تخصصی طب کار/ دوره ششم/ شماره دوم/ تابستان ۲۲ /۹۳

کاهش دمای سطوح یا گسیلندگی آنها کاهش داد. دمای

سطوح را میتوان با کاهش گرمای ورودی به منبع و یا

عایق کاری حرارتی کاهش داد. استفاده از وسایل حفاظت

فردی بازتابکننده از روشهای دیگر کاهش مواجهه با گرمای تابشی است. همچنین میزان گرمای تابشی را

میتوان با استفاده از حفاظگذاری بین محل کار کارگر و

منبع تابش گرما کاهش داد(.(۴

یکی از موضوعاتی که درخصوص ارائه طرحهای مداخلهای کنترل گرمای تابشی کمتر به آن پرداخته شده است، ارزیابی تجربی میزان کارایی و اثر بخشی مداخلات

کنترلی اجرا شده میباشد. کمبود دادههای تجربی در این

زمینه موجب شده تا کارفرمایان رویکرد مثبتی جهت اختصاص منابع مورد نیاز جهت اجرای طرحهای کنترلی

نداشته باشند و نسبت به بازگشت سرمایه و اثربخشی آن دچار تردید باشند. میزان کارایی اقدامات کنترلی در واقع میزان تاثیر مداخله مدنظر بر کمیات فیزیکی-حرارتی محیط یا همان تنشهای حرارتی میباشد و اثربخشی نتیجه و تاثیر اقدام کنترلی بر وضعیت سلامت افراد یا همان واتنش حرارتی میباشد. شاخـصهای تجربی متعـددی بـرای ارزیـابی شرایـط محیـطهای گـرم ارائـه شده است که مهـمترین و کاربـردیترین شاخـص ارائـه شـده میتـوان به شاخـصهای دمـای تر گویـسان (WBGT: Wet Bulb Globe Temperature) اشاره

کرد این شاخص همچنین ارتباط خوبی را با پاسخهای

فیزیولوژیکی بدن نشان داده است و سازمان جهانی

استاندارد نیز این شاخص را به عنوان شاخص ارزیابی

استرس گرمایی محیط معرفی نموده است و میتواند به

عنوان معیار قضاوت در خصوص میزان کارایی روشهای بهینهسازی محیط به کار گرفته شود(۹،۸ ،.(۲

شاخصهای استرین یا واتنش حرارتی نیز در واقع

روش مستقیم ارزیابی میزان مواجهه فرد با گرما میباشد(.(۱۰ این شاخصها نشاندهنده وضعیت سلامت افراد در مواجهه گرما هستند و از جمله آنها میتوان به

/۲۳ بررسی اثربخشی روشهای کنترل گرمای تابشی در مواجهه کارگران …

پارامترهای دمای بدن و تعداد ضربان قلب اشاره کرد. به کارگیری این شاخصها میتواند میزان اثربخشی

مداخلات کنترلی را در تامین سلامت افراد در محیط گرم

تبیین نماید(۱۱،.(۹

در صنعت فولاد و در کنار کورههای ذوب به

خصوص کورههای بلند، کارگران به دلیل وجود مواد

مذاب با دمایی در حدود ۱۸۰۰ درجه سانتی گراد و

فعالیت فیزیکی سنگین با استرس حرارتی زیادی مواجهه

دارند. کوره بلند یکی از تجهیزات بسیار عظیم و مهم در

صنعت فولاد بوده که جهت ذوب سنگ آهن و تولید

شمش چدن و فولاد مورد استفاده قرار میگیرد. کوره بلند

با کمک تجهیزات جانبی مهمی از جمله دمندههای هوا،

دیگ بخار، هواگرمکن یا کائوپر عمل ذوب را انجام

میدهد.

استرس حرارتی در مجاورت کورههای مذابعمدتاً به دلیل وجود گرمای تابشی ناشی از سطوح داغ بدنه عظیم کوره و مواد مذاب خروجی از آن با درجه حرارت بالای۱۸۰۰ درجه سانتی گراد به وجود میآید.
مطالعات گذشته نشان داده است که کارگران آتشکار

شاغل در محوطه کوره بلند با استرس گرمایی زیادی مواجهه دارند، به طوری که منجر به افزایش تقاضای تغییر شغل میشود و موارد پزشکی از قبیل گرمازدگی و جوشهای گرمایی به خصوص در فصول گرم سال در

شاغلین این واحدها قابل ملاحظه است. برزگر و

همکاران در تحقیقی که در کارخانه نورد فولاد کرمانشاه انجام دادند، به این نتیجه رسیدند که در فصل تابستان در بیشتر ایستگاههای کاری، شاخص استرس گرمایی بالاتر

از حد مجاز بوده است.

در مطالعه دیگری جهت کنترل گرمای تابشی در

سکوی ذوبریزی در یک شرکت فولاد از حفاظهای

بازتابکننده آلومینیومی و نیز تغییر رنگ لباس کار از

سرمهای به خاکستری استفاده شد که در نتیجه این

اقدامات دمای تابشی و شاخص تر گویسان به ترتیب در

حدود ۸/۲۵ و ۲/۳ درجه سانتی گراد کاهش یافته بود(.(۱

علیرغم تحقیقات متعدد انجام شده در این زمینه، ارائه دادههای تجربی با اعتبار قابل قبول در خصوص میزان

کارآیی و اثربخشی مداخلات کنترلی گرمای تابشی در

محیطهای گرم کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

در این راستا با توجه به اهمیت موضوع، هدف مطالعه

حاضر طراحی و اجرای روشهای کنترلی گرمای تابشی

در محوطه کوره بلند یک صنعت فولاد و ارائه نتایج

تجربی در خصوص میزان کارایی و اثربخشی مداخلات

با استفاده از شاخصهای معتبر و استاندارد توصیه شده

است.

روش بررسی

مطالعه حاضر یک مطالعه تجربی- مداخلهای بود که

به منظور کنترل استرس حرارتی در واحد کوره بلند، با استفاده از دو طرح کنترلی انجام شد.

فرایند ذوب در کوره بلند مطابق با شکل ۱ بدین صورت است که در هر نوبت کاری پس از آمادهسازی مسیر انتقال مذاب، خروج مواد مذاب از کوره و هدایت و انتقال آن به داخل پاتیل انجام میشود. مسیر انتقال مواد مذاب معمولاً به صورت دستی تسطیح شده و سپس با
دستگاهی مکانیکی به نام کوبنده سفتکاری میشود. پس از آن عمل متهزنی و باز کردن مجرا و در ادامه عمل اکسیژن کاری و هدایت لوله اکسیژن جهت باز شدن و خروج مواد مذاب و جدا کردن سرباره از مواد مذاب انجام میگیرد. با اتمام خروج مواد مذاب، جداسازی مواد

ماسیده شده و چسبیده بهمسیر انتقال مجدداً انجام

میگیرد. در نهایت پاتیل مستقر شده بر روی دستگاه

لکوموتیو پس از پر شدن با مواد مذاب به واحد

چدنریزی منتقل میگردد. منابع گرمایی که ۲۰ کارگر

آتشکار در نوبتهای کاری با آن در مواجهه هستند شامل؛ گرمای تابشی منتشره از بدنه کوره به طور پیوسته

و گرمای تابشی ناشی از مواد مذاب خروجی در زمان خروج مذاب به صورت ناپیوسته و منقطع، هر یک

ساعت یک بار به مدت ۳۰ دقیقه، میباشد.

امید گیاهی و همکاران فصلنامه علمی تخصصی طب کار/ دوره ششم/ شماره دوم/ تابستان ۲۴ /۹۳

شکل-۱ محوطه کوره بلند مورد مطالعه در یک صنعت فولاد

مداخلات کنترلی

در این مطالعه تجربی- مداخلهای دو راهکار اصلی کنترل گرمای تابشی شامل کاهش دمای سطوح داغ با طراحی و نصب لولههای آب جاذب حرارت در بدنه کوره بلند و کنترل انتشار تابش گرمایی با نصب حفاظهای بازتاب کننده در ایستگاههای کار طراحی و به کار گرفته شده است. جهت خنک کردن دیواره کوره از

یک سیستم خنک کننده نوع برج خنککننده استفاده شد که آب موجود در مخزن پس از خنک شدن توسط

برجهای خنککننده به کمک پمپهای خاصی در یک

مدار گردشی به شکل یک لولهکشی طراحی شده در بدنه کوره، خنک میشد.

به عنوان راهکار تکمیلی جهت کنترل گرمای تابشی

در ایستگاه کاری کارگران در محوطه کوره (محل جدا

کردن مذاب و سرباره)، یک حفاظ بازتابکننده تابش

گرمایی استفاده شد.

حفاظ آلومنیومی منعکسکننده به طول ۲ متر و ارتفاع

۱ متر و ضخامت ۳ میلیمتر با کلاف فلزی محکم طراحی

و نصب گردید. این ابعاد بر اساس محل حضور و

ایستگاهکاری و اینکه از قد افراد کارگر بالاتر باشد

انتخاب شده بود و همچنین به گونه ای طراحی شد که از طرفین، سطح جوی را بپوشاند. در شکل ۲ ابعاد حفاظ آلومنیومی طراحی شده برای ایستگاهکاری نشان داده شده

است.

شکل -۲ الف – نمایی از فضای ساختمانی محوطه کوره و اقدامات کنترلی برای گرمای تابشی ب- نمایی از حفاظ طراحی شده

ارزیابی عملکرد مداخلات کنترلی
پس از اجرای مداخلات، جهت ارزیابی کارایی (WBGT) در قبل و بعد از اجرای هر مداخله بر مبنای
مداخلات شاخص استرس حرارتی دمای تر گویسان روشهای استاندارد در ایستگاههای کاری تعیین گردید.

/۲۵ بررسی اثربخشی روشهای کنترل گرمای تابشی در مواجهه کارگران …

جهت اندازهگیری کمیات محیطی از دستگاه سنجش WBGT دیجیتال، ساخت شرکت Casella، استفاده شد.

میزان استرسهای حرارتی در مواجهه کارگران بر اساس

روش توصیه شده سازمان جهانی استاندارد به شماره ۷۲۴۳ محاسبه شد(.(۱۲ علاوه بر این توزیع محیطی دمای

تابشی در محوطه کوره در حالت قبل و بعد از اجرای

مداخلات با استفاده از نرمافزار SURFER ترسیم و مورد

تحلیل قرار گرفت.

همچنین جهت ارزیابی اثربخشی مداخلات جهت

کاهش استرین حرارتی کارگران، شاخصهای استرین

فیزیولوژیکی بر مبنای دمای پوست، ضربان قلب قبل و

بعد از اجرای هر مداخله بر مبنای روشهای استاندارد در

۲۰ نفر کارگر مرد شاغل در اطراف کوره پس از پایان

نوبت کاری و در ساعت مشابه دوازده و در اواسط مرداد ماه اندازهگیری شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه ۱۹ و آزمون آماری T زوجی انجام شد.
برای اندازهگیری دمای پوست به عنوان یکی از شاخصهای استرین حرارتی از روش اندازهگیری دمای
متوسط پوست به روش الگوی چهار نقطهای یعنی دمای

گردن، دمای کتف راست، دمای پشت دست چپ و دمای روی ساق پای راست استفاده شد. جهت اندازهگیری دمای پوست از دماسنج مادون قرمز مدل DL710 ساخت کشور انگلستان استفاده شد.

اندازهگیری میزان ضربان قلب پس از ۳۰ دقیقه

مواجهه با گرمای محیط اطراف کوره و کار کردن در اطراف آن انجام شد. ضربان قلب نیز توسط دستگاه ضربانسنج مچی Sport Tester ساخت کشور فرانسه

انجام شد. این دستگاه دارای یک سنسور و گیرنده مچی

میباشد که به ترتیب بر روی سینه و مچ دست نصب

میشود. ضربان قلب در زمان پیک کار و با گذشت ۱۰

دقیقه از زمان نصب ضربانسنج بر روی سینه فرد، ثبت

گردید.

محاسبه میزان متابولیسم کارگر آتشکار از مجموع

متابولیسم بازال محاسبه شده برای هر فرد و متابولیسم

ارائه شده بر اساس روش توصیه شده سازمان جهانی استاندارد به شماره ۸۹۹۶ برآورد شد(.(۱۵ بر طبق این

استاندارد میزان متابولیسم برای کارگر کوره ذوب در

محدوده ۱۷۰- ۲۲۰ میباشد. در این مطالعه حد
متوسط در حدود ۲۰۰ وات بر مترمربع در نظر گرفته شده

است که حدود ۱۷۲ خواهد بود.

یافتهها

نتایج ارزیابی استرس حرارتی محوطه کوره با استفاده

از شاخصهای تجربی قبل و بعد از اجرای راهکارهای

کنترلی به منظور ارزیابی و تعیین کارآیی مداخلات نشان

داد که از لحاظ کارایی مداخلات، پس از به کارگیری

جاذبهای حرارتی در بدنه کوره، دمای تابشی و شاخص

WBGT به ترتیب به میزان ۲۰ و ۳/۹ درجه سانتی گراد کاهش یافت و با نصب حفاظ گرمایی بازتابکننده در مسیر انتقال مذاب، میانگین دمای تابشی MRT و

شاخص WBGT به ترتیب به میزان ۱۸/۶ و ۲/۵ درجه

سانتیگراد کاهش یافت و در اثر به کارگیری توام دو

اقدام کنترلی نیز دمای تابشی و شاخص WBGT به

ترتیب به میزان ۲۶/۵ و ۵/۲ درجه سانتیگراد کم شد. نتایج حاصل از اندازهگیری پارامترهای محیطی و

شاخص دمای تر گویسان در جدول ۱ ارائه شده است. در این حالت، کارگران لباس سرمهای آتشکاری و سایر

تجهیزات حفاظت فردی ذکر شده بر تن دارند و برای محاسبه WBGT، K=0/75 در نظر گرفته شد. توزیع

محیطی دمای تابشی در محوطه کوره در حالات قبل و بعد از اجرای مداخلات در شکل ۳ آمده است. از آنجایی که کلیه اندازهگیریها مستقل از هم و با فاصله زمانی

انجام گردید، توزیع دادهها هم برای متغیر وابسته

(WBGT) و هم برای متغیرهای مستقل (دمای گویسان و

میانگین دمای تابشی) نرمال فرض شد.

امید گیاهی و همکاران فصلنامه علمی تخصصی طب کار/ دوره ششم/ شماره دوم/ تابستان ۲۶ /۹۳

جدول -۱ نتایج حاصل از اندازهگیری پارامترهای محیطی در ایستگاه کاری قبل و بعد از به کارگیری مداخلات کنترلی
قبل از مداخلات جاذب حرارتی حفاظ بازتابکننده مداخلات بصورت توام
میانگین انحراف معیار میانگین انحراف معیار میانگین انحراف معیار میانگین انحراف معیار
دمای خشک ( ) ۰/۷۳ ۴۰/۳ ۰/۶۱ ۳۹/۶ ۰/۶۱ ۳۹/۶ ۰/۶۳ ۳۹/۶
دمای تر ( ) ۰/۳ ۲۸/۲ ۰/۲ ۲۸/۱ ۰/۲ ۲۸/۱ ۰/۳ ۲۷/۹
دمای گویسان ( ) ۰/۵۶ ۵۹/۲ ۰/۸۸ ۴۵/۸ ۰/۶۹ ۴۶/۸ ۰/۷ ۴۰/۹۴
میانگین دمای تابشی ۱/۴۲ ۷۰/۴ ۱/۶۳ ۵۰/۴ ۱/۵ ۵۱/۸ ۱/۵ ۴۳/۹
WBGT 0/5 37/2 0/47 33/3 0/5 33/6 0/48 32/01

الف

ب

شکل -۴ توزیع حرارتی محوطه کوره بر مبنای دمای تابشی قبل (الف) و بعد (ب) از اجرای مداخلات

از لحاظ اثربخشی مداخلات نیز، پس از به کارگیری میزان ۲/۶ درجه سانتیگراد و ۳/۵۹ ضربه در دقیقه
جاذبهای حرارتی و نیز نصب حفاظ گرمایی کاهش یافت که از لحاظ آماری این اختلاف معنیدار بود.
بازتابکننده در مسیر انتقال مذاب، میانگین دمای پوست میانگین میزان متابولیسم افراد آتشکار نیز در حدود
و ضربان قلب در ۲۰ نفر کارگر آتشکار به ترتیب به ۲۴۱/۸۷ تعیین شد.

/۲۷ بررسی اثربخشی روشهای کنترل گرمای تابشی در مواجهه کارگران …

جدول -۲ نتایج حاصل از اندازهگیری پارامترهای فیزیولوژیکی کارگران قبل و بعد از به کارگیری اقدامات کنترلی

پارامتر مورد ارزیابی قبل از مداخلات بعد از مداخلات
میانگین انحراف معیار میانگین انحراف معیار

دمای پوست ۰/۲۲ ۳۹/۴ ۰/۱۶ ۳۶/۸
ضربان قلب ۳/۶۳ ۸۰/۳۷ ۲/۲۶ ۷۶/۸
p-value (P<0/0001)
تجزیه و تحلیل آماری بر مبنای مقایسه میانگینها است این نتایج مربوط به حالات قبل و بعد از اجرای
نشان داد استفاده همزمان از جاذبهای حرارتی در بدنه مداخلات کنترلی میباشد.
کوره و نصب حفاظ منعکسکننده در مسیر انتقال مذاب نتایج نشان داد اختلاف معنیداری بین میانگین
باعث کاهش معنیدار شاخص تر گویسان و میانگین WBGT با لباس سرمهای و میانگین WBGT با لباس
دمای تابشی در محوطه کوره و ایستگاه کاری خاکی وجود ندارد(.(P>0/05 با این حال تغییر رنگ
میشود(.(P<0/001 نتایج مربوط به شاخص تر گویسان لباس توانسته است مقداری از استرس گرمایی کارگر را
با تغییر لباس سرمهای به رنگ خاکی در جدول ۳ آمده کاهش دهد.

جدول -۳ میزان شاخص استرس حرارتی دمای ترگویسان بعداز اقدامات توام برای لباس آتشکاری به رنگ سرمهای و لباس به رنگ خاکی

نوع لباس WBGT قبل از مداخلات WBGT بعد از مداخلات
میانگین انحراف معیار میانگین انحراف معیار

لباس رنگ سرمهای ۰/۵ ۳۷/۲ ۰/۴۸ ۳۲/۰۱
لباس رنگ خاکی ۰/۶۳ ۳۶/۹۱ ۰/۵۶ ۳۲

بحث

ارزیابیهای اولیه از استرس حرارتی در محوطه کوره نشان داد که با وجود اینکه متوسط دمای خشک در حدود ۴۰/۳ درجه سانتیگراد است ولی میانگین دمای تابشی و نیز شاخص دمای تر گویسان بالاست. ارزیابیهای

محیطی و نیز نقشه توزیع حرارتی محیط اطراف کوره در

حالت قبل از اجرای مداخلات نیز نشان داد که دمای تابشی و در نتیجه شاخص دمای تر گویسان در محوطه کوره به خصوص در نقاط اطراف کوره و جوی انتقال مذاب، به ترتیب در محدوده ۶۰ – ۶۳ و ۳۷ درجه

سانتیگراد (و در ایستگاههای خارج از این نقاط دمای

تابشی مقادیر کمتر از ۵۵ درجه سانتیگراد) و بالاتر از

حدود مجاز مواجهه بر طبق استاندارد مجاز کشوری (حد مجاز برای %۷۵ کار سنگین با مواد مذاب ۲۷/۵ درجه

سانتیگراد) میباشد((۱۵ بنابراین میتوان به این نتیجه رسید که مشکل اصلی گرما در منبع و نیز در مسیر انتقال مذاب، دمای تابشی منتشره میباشد. این نتایج در حالی برآورد شدهاند که علاوه بر کار پیوسته کوره، عملیات

خروج چدن مذاب انجام میشود. در تحقیق Srivastava

و همکاران در یک کارخانه شیشهسازی در هند نیز در کورههای شیشه گری اختلاف دمای زیادی بین دمای گویسان و دمای محیط دیده شد که این اختلاف ناشی از وجود تابش گرمایی بالا در این ایستگاهها بود(.(۱۶

در مطالعه دیگری نیز به منظور بررسی استرس

گرمایی در موضع کاری کارگران کوره در یکی از صنایع

فورج در فصل تابستان متوسط شاخص دمای تر گویسان در حدود ۲۷/۹۷ درجه سانتی گراد برآورد گردید که

امید گیاهی و همکاران

بیشتر از مقادیر توصیه شده بود(.(۱۳ در مطالعهای در واحد سکوی ذوبریزی یکـی از صنایع فولادی در تهران

میزان شاخص دمای تر گویـسان در حـدود ۲۸ درجـه

سانتـی گراد بـرآورد شد که نشـان داد کـارگران ایـن قسمت در مقـایسه با مقـدار حد آستـانه مجـاز مواجهه با

گـرما طبـق پیشنهـاد The American Conference of

Governmental Industrial Hygienists (ACGIH)

با تنش حرارتی بیشتر از حد مجاز مواجه بودند(.(۱

ارزیابیهای اولیه از استرین فیزیولوژیکی از ۲۰ نفر کارگر آتشکار نیز نشان داد که به دلیل تنش حرارتی دمای تابشی بالا در محوطه کوره، متوسط دمای پوست و

ضربان قلب بالاست و نیز میزان فعالیت و متابولیسم آنها

بر طبق استاندارد ACGIH 200 در محدوده

فعالیتهای سنگین میباشد که نتایج ارزیابیها بعد از

اجرای مداخلات و نیز آزمونهای آماری نشان داد که

شاخص تر گویسان و میانگین دمای تابشی در محوطه کوره و ایستگاه کاری به طور معنیدار کاهش یافته است. در مطالعهای در صنایع ذوب آهن و پتروشیمی در شرایط آب و هوایی جنوب ایران به منظور ارزیابی شرایط گرمایی و استرس حرارتی کارگران از کاربرد توام شاخص دمای تر گویسان و ضربان قلب انجام شد و مشخص شد که کاربرد توام آنها پیشبینی کننده بهتری برای استرس گرمایی بود(۱۴،.(۱۲ در مطالعه انجام شده توسط Dehghan و همکاران دو پارامتر ضربان قلب و دمای دهانی به منظور بررسی ارتباط بین شاخص تر

گویسان و استرین فیزیولوژیکی در محیط گرم استفاده

شد که رابطه مستقیم معناداری بین این دو عامل مشاهده

شد(.(۱۰ در مطالعه دیگری به منظور مقایسه شاخصهای

استرس حرارتی WBGT با پاسخهای فیزیولوژیکی مردان در محیط کار گرم و مرطوب همزمان با اندازهگیری

شاخص دمای تر گویسان، پارامترهای فیزیولوژیکی شامل

ضربان قلب و فشار خون سیستولیک و دیاستولیک، دمای

پوست و دمای دهانی افراد اندازهگیری شد و نتایج نشان داد که بالاترین همبستگی بین ضربان قلب و دمای بدن با شاخص تر گویسان وجود دارد(.(۲

فصلنامه علمی تخصصی طب کار/ دوره ششم/ شماره دوم/ تابستان ۲۸ /۹۳

در صنایع فولادی با فرآیند ذوب سنگ معدن آهن از کورههای بسیار عظیم با ظرفیت ۱۰۰ متر مکعب و ارتفاع

۵۰ متر استفاده میشود، بنابراین به دلیل عظیم بودن و

وجود هزاران قطعه فنی طراحی شده در بدنه آن امکان هیچگونه اقدام کنترلی از قبیل نصب حفاظهای

بازتابکننده و محصورکننده در زمان کار با آن وجود

ندارد و لذا باید کوره را به عنوان یک منبع عظیم بپذیریم.

بنابراین استفاده از سیستمهای جاذب گرمایی شامل

لولههای حاوی آب سرد در بدنه کوره و گرفتن دمای

تابشی منتشره از آن در تمامی اجزای کوره به ویژه در

نقاط استقرار کارگر به عنوان یکی از راهکارهای کنترلی

که به لحاظ عملی قابل اجرا و نیز از کارایی و اثربخشی

لازم برخوردار باشد در بدنه کوره به کار گرفته شده

است. تامین آب سرد در بدنه کوره با کمک برجهای خنککننده که در فرآیند کار اکثر صنایع فولادی موجود میباشد صورت میگیرد. این سیستم خنککنندگی با دارا بودن مخازن آب گرم ورودی و انتقال آب سرد خروجی به سمت کوره فرآیند سرد شدن را به صورت چرخشی
انجام میدهد، بنابراین نیاز به تامین آب و هزینه اضافی

نمیباشد. انتشار گرما از مواد مذاب در جوی نیز نیازمند استفاده از روشهای کنترلی حفاظتی محصورکننده و بازتابکننده میباشد. سازمانهای OSHA و NIOSH استفاده از حفاظهای منعکسکننده را به عنوان یکی از

راهکارهای موثر در کنترل گرمای تابشی پیشنهاد کردهاند.

البته استفاده از حفاظهای آلومنیومی بیشترین کارایی را دارد(.(۱۰ در این مطالعه از یک اتاقک فلزی با پوشش آلومنیومی جهت محصور کردن ناحیه دو شاخه شدن

جوی استفاده شده است که در مقابل پاشش مذاب رنگ

روشن خود را از دست داده است. مسیر انتقال مذاب به

دلیل اینکه نیازمند آماده سازی قبل از انتقال و تمیزکاری

بعد از انتقال مذاب میباشد لذا نمیتوان تمام سطح مسیر

انتقال مذاب را پوشش داد که البته در طول مسیر انتقال

مذاب نیز نیاز به هیچگونه عملیات و حضور کارگر نیست

و تنها نقطه ایستگاه کار محل دو شاخه شدن آن میباشد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 11 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد