بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
راهنمای اجرایی ارایه خدمت بستن لوله های رحمی در زنان واجد شرایط پزشکی ضمیمه دستور عمل کشوری "ارایه خدمات مراقبت باروری ویژه در زنان واجد شرایط پزشکی" به شماره 17983/300د
اسلاید 2 :
مقدمه
به دنبال ابلاغ سیاست های کلی جمعیت (1393)، برنامه باروری سالم و فرزندآوری در راستای ارتقای نرخ باروری کلی و با هدف ترویج رفتار باروری سالم، ترغیب خانواده ها به فرزندآوری به هنگام و نیز پیشگیری از ناباروری شکل گرفته است. در همین راستا و برای تامین اهداف پیشگفت در زنانی که به دلیل شرایط خاص یا داشتن مشکلات پزشکی نتوانند بارداری سالم و فرزندآوری داشته باشند، لازم خواهد بود که بارداری آن ها تا کنترل شرایط یا بیماری به تاخیر بیفتد. بدین منظور، "دستور عمل کشوری ارایه خدمات مراقبت باروری ویژه در زنان واجد شرایط پزشکی" به شماره 17983/300د مورخ 18/10/1398 توسط معاونین محترم بهداشت و درمان به منظور یکسان سازی و هماهنگی در اجرای فرایند این خدمات در سطح کشور، ابلاغ شده است
اسلاید 3 :
. در همین راستا و برای تامین اهداف پیشگفت در زنانی که به دلیل شرایط خاص یا داشتن مشکلات پزشکی نتوانند بارداری سالم و فرزندآوری داشته باشند، لازم خواهد بود که بارداری آن ها تا کنترل شرایط یا بیماری به تاخیر بیفتد. بدین منظور، "دستور عمل کشوری ارایه خدمات مراقبت باروری ویژه در زنان واجد شرایط پزشکی" به شماره 17983/300د مورخ 18/10/1398 توسط معاونین محترم بهداشت و درمان به منظور یکسان سازی و هماهنگی در اجرای فرایند این خدمات در سطح کشور، ابلاغ شده است.
اسلاید 4 :
لذا کلیه ارائه دهندگان خدمات بخش خصوصی و دولتی در سطوح مختلف ارایه خدمت به هنگام ارایه خدمت بستن لوله های رحمی، ملزم به اجرای مفاد دستور عمل کشوری و این راهنما خواهند بود. مطابق با دستور عمل ابلاغ شده، مشاوره باروری سالم و فرزند آوری باید با حضور همسر و با توجه به شرایط باروری فرد صورت گیرد. تاکید می گردد برای زوجینی که اصلا فرزند ندارند و یا یک فرزند دارند لازم است مشاوره کامل در شرایط مطلوب (از لحاظ روانی – اجتماعی) انجام پذیرد تا بتوانند تصمیم درست را برای فرزند آوری آتی خود بگیرند.
اسلاید 5 :
راهنمای اجرای فرایند خدمت مراقبت باروری ویژه (بستن لوله های رحمی)
1. دلیل ارایه خدمت مراقبت باروری ویژه (بستن لوله های رحمی)، کاهش مرگ و عوارض دوران بارداری در زنان واجد شرایط پزشکی است. بنابراین خدمت مذکور فقط به زنان واجد شرایط پزشکی باید ارایه شود و کلیه دانشگاه/ دانشکده های علوم پزشکی لازم است بر همین اساس اقدام نمایند.
2. با توجه به تغییر فهرست موارد مجاز دریافت خدمات مراقبت باروری ویژه (بستن لوله های رحمی)، مبنای عمل دانشگاه/ دانشکده های علوم پزشکی از زمان ابلاغ "دستور عمل کشوری ارایه خدمات مراقبت باروری ویژه در زنان واجد شرایط پزشکی" (به شماره 17983/300د مورخ 18/10/13989)، دستور عمل مذکور خواهد بود.
اسلاید 6 :
3. ضروری است برنامه آموزشی مبتنی بر ارزشیابی عملکرد ارایه دهندگان خدمت (بهورز/ مراقب سلامت/ مراقب سلامت – ماما و پزشک) به طور مستمر و سالیانه، طراحی و اجرا شده و در شاخص های پایش سالانه برنامه گنجانده شود.
4. لازم است جلسات هماهنگی با معاونت درمان دانشگاه حداقل به طور سالیانه برگزار شود و در این جلسات نسبت به اهمیت توجیه و حمایت متخصصین در ارجاع این بیماران و نیز گزارش دهی به موقع در خصوص اجرای فرایند خدمت بستن لوله های رحمی، تاکید و اقدام گردد.
5. فرآیند ارایه خدمت مراقبت باروری ویژه (بستن لوله های رحمی): توسط بهورز/ مراقب سلامت/ مراقب سلامت- ماما به شرح زیر می باشد:
با مراجعه فرد به بهورز/ مراقب سلامت / مراقب سلامت- ماما برای دریافت خدمت بستن لوله های رحمی، باید در ابتدا ارایه دهنده خدمت با سوال از نوع مشکل پزشکی وی، دسته بیماری (به عنوان مثال بیماری قلبی و عروقی، تنفسی و . ) را تعیین نموده و او را به پزشک مرکز خدمات جامع سلامت ارجاع دهد.
اسلاید 7 :
مشاوره با فرد و همسر وی: مطابق با دستور عمل ابلاغ شده مشاوره باروری سالم و فرزند آوری باید با حضور همسر و با توجه به شرایط باروری فرد صورت گیرد و در صورتی که بیمار و فرد واجد شرایط قویاً تمایلی به داشتن فرزند ندارد، فرایند خدمت ادامه یابد. تاکید می گردد برای زوجینی که اصلا فرزند ندارند و یا یک فرزند دارند مشاوره به صورت کامل و دقیق انجام گیرد.
تاکید بر عوارض: در هنگام مشاوره، نسبت به عوارض بستن لوله های رحمی (از جمله عوارض عمل جراحی، پرهزینه و دشوار بودن عمل برگشت باروری و احتمال تغییر میزان خونریزی قاعدگی) و همچنین شانس کم موفقیت در انجام عمل برگشت باروری، به فرد و همسر وی آگاهی کامل داده شود.
توضیح کامل فرایند ارایه خدمت: برای فرد و همسر وی مراحل و فرایند خدمت بستن لوله رحمی به طور کامل و شفاف توضیح داده شود و بر همراه داشتن کلیه مستندات تشخیصی و گواهی پزشک معالج هنگام مراجعه به مرکز خدمات جامع سلامت تاکید گردد.
اسلاید 8 :
. فرآیند ارایه خدمت مراقبت باروری ویژه (بستن لوله های رحمی): توسط پزشک مرکز خدمات جامع سلامت به شرح زیر می باشد:
همانطور که اشاره شد، مراجعه کننده دریافت خدمت بستن لوله های رحمی، پس از ارجاع از سوی بهورز/ مراقب سلامت/ مراقب سلامت – ماما، در زمان مراجعه به پزشک مرکز خدمات جامع سلامت، لازم است کلیه مستندات دال بر وجود بیماری خود را همراه داشته باشد.
پزشک مرکز خدمات جامع سلامت ضمن بررسی دقیق مستندات و گواهی پزشک معالج، در صورت تایید واجد شرایط بودن فرد برای بستن لوله های رحمی، پس از مشاوره با فرد و همسر وی، فرم شماره 1 (فرم معرفی بستن لوله های رحمی از مرکز خدمات جامع سلامت) را تکمیل نموده و او را به دبیرخانه کمیته شهرستانی "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی"، جهت طرح در کمیته مذکور، ارجاع می دهد. لازم است تاکید شود فرد حتماً به همراه همسر خود به دبیرخانه کمیته "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی" مراجعه کند و در هنگام مراجعه نیز کلیه مدارک و مستندات بیماری را به همراه داشته باشد منظور از مستندات بیماری، کلیه شواهد تشخیصی درمانی، خلاصه پرونده و . دال بر ابتلای فرد به بیماری و مستند تشخیصی پزشک معالج می باشد.
اسلاید 9 :
در مواردی که پزشک مرکز خدمات جامع سلامت (بر اساس دستور عمل ارایه خدمات مراقبت باروری ویژه) تشخیص دهد که برای طرح موضوع در کمیته، نیاز به مستندات بیشتر و یا تائیدیه از سوی سایر متخصصین می باشد، لازم است ضمن تکمیل فرم شماره 4 (فرم درخواست بررسی مراقبت باروری ویژه در افراد دارای شرایط پزشکی)، فرد را برای بررسی و تایید تشخیص یا دریافت تائیدیه به متخصص مرتبط ارجاع دهد.
نکته مهم: پزشک موظف است آموزش لازم در مورد عوارض احتمالی و موانع و مشکلات موجود برای فرزند آوری مجدد (در صورتی که فرد پس از بستن لوله های رحمی مجدداً تمایل به فرزند آوری پیدا کرد)، را به فرد ارایه داده و اصول و چارچوب های بیان شده در مشاوره را مد نظر قرار دهد. (بر اساس اصول مطرح شده در دستور عمل ارایه خدمات مراقبت باروری ویژه در زنان دارای شرایط پزشکی)
اسلاید 10 :
. فرآیند بررسی موارد واجد شرایط بستن لوله های رحمی در ستاد شهرستان به شرح زیر می باشد:
- مسئول بهداشت خانواده شهرستان (مسئول دبیرخانه کمیته شهرستانی) می بایست ضمن دریافت نمودن مستندات زیر از متقاضی و همسر وی بخواهد تا فرم شماره 2 (فرم درخواست طرح در کمیته بررسی و تایید بستن لوله های رحمی) را برای طرح در کمیته با ذکر شماره تلفن و آدرس تکمیل نمایند.
مستندات لازم شامل:
کارت ملی زن و شوهر
اصل و تصویر صفحه اول و دوم شناسنامه خانم
اصل و تصویر گواهی پزشک/ پزشکان متخصص و سایر مستنداتی که دال بر بیماری فرد می باشد
فرم شماره 1 تکمیل شده توسط پزشک مرکز خدمات جامع سلامت
اسلاید 11 :
نکته ی مهم: با توجه به ممنوع بودن انجام بستن لوله های رحمی به عنوان اورژانس و یا تحت شرایط اورژانس، لازم است شبکه بهداشت و درمان شهرستان با هماهنگی نظام پزشکی نسبت به اطلاع رسانی در مورد نحوه ارایه این خدمت، برگزاری کمیته هاو .. اقدام نماید تا ضمن آشنا شدن متخصصین با فرآیند و مراحل انجام کار، از سردرگمی گیرندگان خدمت اجتناب گردد. بدیهی است مسئولیت حسن انجام این کار به عهده رییس شبکه بهداشت و درمان شهرستان خواهد بود. در مواردی که فرد از سوی ارایه دهندگان خدمت و متخصصین بخش خصوصی، معرفی می شود، لازم است به خانه بهداشت/ پایگاه سلامت مرتبط که تحت پوشش آن قرار دارد، مراجعه نموده و بقیه مراحل مطابق با الگوریتم زیر انجام گردد.
اسلاید 12 :
چارچوب اجرایی کمیته شهرستان
. چارچوب اجرایی کمیته شهرستان "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی"
شبکه بهداشت و درمان شهرستان موظف است نسبت به برگزاری کمیته "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی" در قالب و چارچوب های استاندارد تعریف شده اقدام نماید. دستور عمل اجرایی فرآیندها و چارچوب های این کمیته، به شرح ذیل می باشد:
تشکیل کمیته "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی" و فرآیندهای پیگیری:
این کمیته در سطح شبکه بهداشت و درمان شهرستان تشکیل می شود و کمیته ای تخصصی است که وظیفه آن بررسی پرونده و مستندات ارسال شده از سوی متقاضی و تایید موارد مجاز بستن لوله های رحمی می باشد.
اسلاید 13 :
اعضای کمیته شهرستان
رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان
رئیس مرکز بهداشت شهرستان
نماینده معاونت درمان
یک متخصص زنان و زایمان
یک متخصص داخلی
یک متخصص جراحی
یک متخصص روانپزشکی
مسئول بهداشت خانواده و کارشناس باروری سالم شهرستان
سایر تخصص های مرتبط حسب مورد (در صورت ضرورت و بنا بر تشخیص کمیته)
رئیس این کمیته رئیس شبکه بهداشت و درمان و دبیر آن رئیس مرکز بهداشت شهرستان خواهد بود. محل استقرار دبیرخانه این کمیته در ستاد بهداشت خانواده شهرستان می باشد. ابلاغ اعضای کمیته باید از سوی رییس شبکه بهداشت و درمان شهرستان صادر گردد.
متخصصین منتخب در این کمیته ترجیحا می بایست از بین متخصصین شاغل در شبکه بهداشت و درمان شهرستان باشند. در صورتی که شهرستانی فاقد متخصص جراح باشد، شرکت ایشان در جلسات کمیته الزامی نمی باشد.
در صورتی که شهرستانی فاقد متخصص روانپزشک باشد، شرکت ایشان در جلسات کمیته الزامی نمی باشد.
اسلاید 14 :
اعضای کمیته شهرستان
ضمناً افراد صاحب رای در این کمیته در زمینه بررسی و تایید بستن لوله های رحمی، عبارتند از: رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان، رئیس مرکز بهداشت شهرستان، متخصص زنان و زایمان، متخصص داخلی، متخصص جراحی، متخصص روانپزشکی و نماینده معاونت درمان. لازم به ذکر است با توجه به دستور جلسه و در صورت نیاز می توان از سایر متخصصین مرتبط نیز دعوت نمود.
تشکیل کمیته برای تایید موارد نیازمند مراقبت باروری ویژه (بستن لوله های رحمی) الزامی است.
تشکیل کمیته زمانی رسمیت پیدا می کند که متخصصین داخلی و زنان حتما حضور داشته باشند و حضور ریاست محترم شبکه بهداشت یا رییس مرکز بهداشت شهرستان الزامی خواهد بود. ضمناً توجه شود که موارد تایید شده در کمیته "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی" در هر شهرستان، برای کلیه سیستم شبکه بهداشتی - درمانی کشور قابل قبول خواهد بود.
اسلاید 15 :
شرح وظایف رییس کمیته "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی":
صدور ابلاغ اعضای کمیته
حضور فعال در کلیه جلسات کمیته
ایجاد فضای مناسب برای تشکیل فعال کمیته ها
دعوت از اعضای کمیته
شرح وظایف اعضا کمیته "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی":
شرکت منظم در جلسات کمیته
بررسی همه مستندات تشخیصی، آزمایشگاهی، تصویر برداری و خلاصه پرونده افراد متقاضی ارجاع شده
تصمیم گیری بر اساس دستور عمل ارسالی و مستندات موجود
اسلاید 16 :
شرح وظایف مسئول دبیرخانه کمیته "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی":
دریافت کلیه مستندات لازم شامل: مستندات پزشکی، گواهی پزشک معالج و فرم شماره 1، کارت ملی زن و شوهر، اصل و تصویر صفحه اول و دوم شناسنامه خانم
ارایه فرم شماره 2 (درخواست خدمات مراقبت باروری ویژه) و دریافت فرم تکمیل شده
سازماندهی و برنامه ریزی تشکیل کمیته ها و تعیین تاریخ تشکیل آن و اعلام به اعضای کمیته (پیشنهاد می گردد روز/ روزهایی در ماه به عنوان روز برگزاری این جلسات تثبیت شود)
برگزاری منظم جلسات کمیته و طرح موارد درخواست شده همراه با مستندات لازم در هر جلسه و تهیه صورتجلسه که به امضای کلیه اعضاء حاضر در جلسه رسیده باشد
توضیح کامل به متقاضیان در خصوص فرایند دریافت این خدمت
اسلاید 17 :
شرح وظایف مسئول دبیرخانه کمیته "بررسی و تایید بستن لوله های رحمی":
تکمیل و ارسال فرم شماره 3 (فرم ارجاع فرد متقاضی به بیمارستان)
تهیه صورتجلسه کمیته و تکمیل فرم شماره 5 (فهرست اسامی موارد بررسی شده در کمیته بررسی و تایید خدمات مراقبت باروری ویژه/ بستن لوله های رحمی)
دریافت بازخورد از بیمارستان در خصوص انجام عمل بستن لوله های رحمی و تکمیل فرم شماره 6 (فهرست اسامی دریافت کنندگان خدمات مراقبت باروری ویژه / بستن لوله های رحمی)
ارسال گزارش فصلی در قالب فرمت درخواستی به معاونت بهداشتی
اسلاید 18 :
توجه
*در موارد ستاره دار حتما پزشک مطمئن شود مراجعه کننده قویا تمایل به فرزند آوری ندارد و ترجیح است حداقل یک فرزند را داشته باشد.
اسلاید 19 :
بیماریهای کلیوی
گلومرولونفریت (با نظر یک نفرولوژیست یا دو متخصص داخلی در صورت نبود نفرولوژیست)
CKD در صورت کراتینین بالای 2 و GFR زیر 30
نارسایی مزمن کلیه (با نظر یک نفرولوژیست یا دو متخصص داخلی در صورت نبود نفرولوژیست)
شواهد تشخیصی بالینی دال بر بیماری و مستندات همراه: شواهد بالینی به ویژه هپیر تانسیون
- نتایج بیوپسی کلیه
- آزمایشات ادرار (دفع پروتئین و خون و یا هر دو با هم) - آزمایشات خون (کراتینین بالای 2 و GFR زیر 30)
اسلاید 20 :
بیماری های زنان و مامایی
- پلاستنا اکرتا و پرویا توتال (به شرط داشتن سن بالای 40 سال و در صورت داشتن حداقل 3 فرزند سالم)مستندات لازم :سونوگرافی توسط پریناتولوژیست
- سونوگرافی توسط رادیولوژیست هیات علمی دانشگاه در صورت نبود پریناتولوژیست
- سونوگرافی توسط رادیولوژیست بخش خصوصی در صورت نبود هیات علمی
سابقه پارگی رحم (شامل جداشدگی محل انسزیون نمی شود مستندات لازم:پرونده پزشکی و گزارش شرح عمل )
سابقه میومکتومی همراه با باز شدن آندومتر (مادر باردار در صورت داشتن حداقل 3 فرزند سالم)مستندات لازم :پرونده پزشکی و گزارش شرح عمل
سزارین سوم و یا بیشتر (مادر باردار با سن 35 سال و بالاتر در صورت داشتن حداقل 3 فرزند سالم)مستندات لازم :- مستندات رسمی (شناسنامه.)
- سوابق و پرونده پزشکی فرد
سابقه 5 زایمان و بیشتر (زنان با سن 35 سال و بالاتر در صورت داشتن حداقل 3 فرزند سالم)مستندات لازم :
- مستندات رسمی (شناسنامه.)
- سوابق و پرونده پزشکی فرد
