تحقیق در مورد ژیروسکوپ

word قابل ویرایش
18 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

ژیروسکوپ

وقتی که کسی دوچرخه سواری را یاد می گیرد، بی آن که خود متوجه باشد از خاصیت ژیروسکوپ استفاده می کند. همین طور وقتی که شما در بازی فوتبال، توپ را به گردش در می آورید باز این کار شما به ژیروسکوپ مربوط می شود.

در جهان دانش، ژیروسکوپ به منزله قلب است که در بسیاری از دستگاه ها و ابزارهای نیرومند، کار گذاشته شده است. مثلاً به کمک آن حتی کشتی های غول پیکر و هواپیماها نیز به حرکت درمی آیند با این همه، ژیروسکوپ به قدری ساده است که دوچرخه و حتی فرفره و برخی دیگر از اسباب بازی های کودکان نیز بر اساس آن درست شده اند.

وقتی جسم گردانی (مثلاً توپ) را به حال خود رها کنیم، پیوسته در فضا، گِردِ محـور ثابتـی خواهد چرخید. یعنی آن که شما می توانید یک خط موهوم را فرض کنید که از مرکز آن «جسم گردان» گذشته، دایماً در جهت معینی به گردش خود ادامه می دهد. این حرکت به خودی خود آن قدر ادامه می یابد تا لحظه ای که چیزی از خارج بیاید و جلوی آن را بگیرد. برای مثال، توپی که بر محور معینی چرخش خود را آغاز کرده، بر همان محور ثابت می ماند. مگر آن که بادی تند بوزد و یا ضربه‌ مشتی بر آن وارد شود که در این صورت به مسیر دیگری در خواهـد افتاد.
-یک مثال دیگر:
فرفره کوچکی رابچرخانید فرفره حول محورش و روی نوک تیزخود شروع به چرخش می کند.بدون چرخش فرفره امکان ایستادن فرفره روی نوکش وجود ندارد.این توضیح ساده مبنای کارکرد ژیروسکوپ های مکانیکی می باشد و از این منظر زمین یک ژیروسکوپ بزرگ است که به علت دوران محور خود رادر فضا ثابت نگه می دارد.
حرکت کره زمین نیز مثال دیگری است برای ژیروسکوپ.

زمین مانند فرفره بسیار بزرگی است که محور آن از قطب شمال به قطب جنوب امتداد یافته است. جهت این محور همیشه ، چه در شب و چه در روز و در طول همه ایام سال ، و همه سال ها ، به سوی ستاره قطبی
وقتی که کسی دوچرخه سواری را یاد می گیرد، بی آن که خود متوجه باشد از خاصیت ژیروسکوپ استفاده می کند. همین طور وقتی که شما در بازی فوتبال، توپ را به گردش در می آورید باز این کار شما به ژیروسکوپ مربوط می شود.

در جهان دانش، ژیروسکوپ به منزله قلب است که در بسیاری از دستگاه ها و ابزارهای نیرومند، کار گذاشته شده است. مثلاً به کمک آن حتی کشتی های غول پیکر و هواپیماها نیز به حرکت درمی آیند با این همه، ژیروسکوپ به قدری ساده است که دوچرخه و حتی فرفره و برخی دیگر از اسباب بازی های کودکان نیز بر اساس آن درست شده اند.

وقتی جسم گردانی (مثلاً توپ) را به حال خود رها کنیم، پیوسته در فضا، گِردِ محـور ثابتـی خواهد چرخید. یعنی آن که شما می توانید یک خط موهوم را فرض کنید که از مرکز آن «جسم گردان» گذشته، دایماً در جهت معینی به گردش خود ادامه می دهد. این حرکت به خودی خود آن قدر ادامه می یابد تا لحظه ای که چیزی از خارج بیاید و جلوی آن را بگیرد. برای مثال، توپی که بر محور معینی چرخش خود را آغاز کرده، بر همان محور ثابت می ماند. مگر آن که بادی تند بوزد و یا ضربه‌ مشتی بر آن وارد شود که در این صورت به مسیر دیگری در خواهـد افتاد.

-یک مثال دیگر:
فرفره کوچکی رابچرخانید فرفره حول محورش و روی نوک تیزخود شروع به چرخش می کند.بدون چرخش فرفره امکان ایستادن فرفره روی نوکش وجود ندارد.این توضیح ساده مبنای کارکرد ژیروسکوپ های مکانیکی می باشد و از این منظر زمین یک ژیروسکوپ بزرگ است که به علت دوران محور خود رادر فضا ثابت نگه می دارد.
حرکت کره زمین نیز مثال دیگری است برای ژیروسکوپ.
زمین مانند فرفره بسیار بزرگی است که محور آن از قطب شمال به قطب جنوب امتداد یافته است. جهت این محور همیشه ، چه در شب و چه در روز و در طول همه ایام سال ، و همه سال ها ، به سوی ستاره قطبی میباشد

محور ژیروسکوپ را محور چرخش می نامند .
می دانید وقتی که بخواهید محور ژیروسکوپ را تغییر بدهید یک چیز جالب در آن جا رخ خواهد داد؟ فرض کنید، محور چرخش افقی است. حالا فشاری بر نوک آن وارد آورده، می خواهید محور را به وضـع عمودی در آورید. اما ناگهان متوجه می شوید که حرکت آن هرگز طبق انتظار شما تغییر نمی یابد، بلکه نسبت به نیروی حاصل از فشار عمودی شما پیوسته در زاویه های قائمه ای به حرکت خود ادامه می دهد. پس می بینیم که محور، همچنان به طور افقی حرکت می کند. به همین دلیل است که دوچرخه سوار وقتی که حس می کند دارد به طرف راست می افتد چرخ را اندکی به همان طرف راست متمایل می گرداند. در این طرف صورت، چرخ متحرک دوچرخه بر بدنه آن، نیرویی به صورت زاویه قائمه، وارد می آورد. آن گاه به جای آن که دوچرخه سوار به سمت راست فرو افتد حرکت خود را به پیش ادامه می دهد و در ضمن چرخ هم راست می شود.

با کنترل این نیروهاست که دانشمندان توانسته اند به کمک «ژیروسکوپ» اژدرافکن و دستگاه های بمب افکن خودکار را به کار اندازند. در یک هوای طوفانی، ژیروسکوپ تنها دستگاهی است که هواپیما را به حالت ثابت نگه می دارد. پس ژیروسکوپ در هوانوردی نیز ارزش بسیار دارد.
همین گونه اگر می بینید که کشتی در دریای پرتلاطم واژگون نمی شود باز این فایده‌ ژیروسکوپ های بزرگ و نیرومندی است که در زیر بدنه کشتی نصب شده اند و امواج شدید و پیاپی دریا را خنثی می کنند.

دلیل چیست؟
طبق اصل بقای اندازه حرکت زاویه ای هر جسم متقارن در حال چرخش سعی دارد جهت خود را همواره حفظ کند از اینرو اگر یک جسم متقارن رابا دور بالا بچرخانیم واطراف انرا با یاتاقان و بلبرینگ ازاد بگذاریم که نیروهای خارجی بر ان اعمال نشود با چرخش قابی که جسم درون ان دوران می کند جهت چرخش جسم دوار تغییر نمی کند. بنا براین میتوانیم با کمک این وسیله در اجسام متحرک جهت ثابتی داشته باشیم که وضعیت فعلی خود را در هر لحظه با ان مقایسه نماییم و لذا موقعیت زاویه ای و بامحاسبه سرعت تغییرسرعت زاویه ای را بدست اوریم.

عضو اصلی ژیروسکوپ های مکانیکی یک دستگاه دوار یا روتور است که معمولا با سرعت زیادحول محور تقارن خود دوران می کند این سرعت از ۳۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰۰ دور در دقیقه میباشد لذا در اثر اینرسی جرم دوار اندازه حرکت نسبتا بزرگی ایجاد می شود.اگر یاتاقان بندی محور چرخش را در طوقه ای معلق تعبیه کنیم به نحوی که گشتاور خارجی به ان وارد نشود با تمام وجود حرکت های قاب محور چرخش روتور همواره به جهت ثابتی اشاره می کند و موقعی تخود را در فضا حفظ میکند.با این روش می توان جهت ویا محور های ثابتی را برای وسیله نقلیه تعریف کرد که هر گونه حرکت زاویه ای نسبت به این محورها سنجیده شود.
متحرک روتور

متحرک روتور

– انواع متحرک های روتور:
۱)موتور الکتریکی:
در ژیروسکوپ ها معمولا از موتور الکتریکی استفاده می شود چرا که نیاز به سرعت بسیار بالا در ابعاد کوچک است، معمولا در این موتور برای ایجاد ممنتوم بیشتر، روتور خارج استاتور قرار می گیرد.
۲)محرک نخی یا تسمه ای:
در موشکها و مواردی که در مدت زمان کوتاهی نیاز است استفاده می شود با کشیدن نخ یا تسمه روتور شروع به چرخش می نماید، این محرک در موشکهای برد کوتاه کاربرد دارد. از محرک نخی در موشک کبری و از محرک تسمه ای در موشک مالیوتکا استفاده می شود.

۳) گاز تحت فشار:
با دمیدن گاز در پرده های روتور، روتور با سرعت زیادی به چرخش در می آید، در موشک تاو استفاده شده است.
۴)فنر :
از فنر نیز جهت حرکت محرک استفاده می شود، در بعضی از موارد برای رسیدن به سرعت بسیار بالا در زمان کم از ترکیب فنر و موتور الکتریکی استفاده می شود.
۵)چاشنیهای انفجاری :
از چاشنیهای انفجاری نیز در داخل روتور استفاده می شود.

-تاریخچه:
کلمه ژیروسکوپ واژه ای یونانی است که از دو بخش جایرو به معنای دوران واسکوپ به معنای نشان دادن است.به این ترتیب معنای تحت الفظی ان دوران نما است که بیانگر وظیفه ان نیز می باشد .نخستین پدیده ژیرو سکوپی ۱۲۵ سال قبل ازمیلاد حضرت مسیح توسط ابرخوس کشف شد.تا زمان نیوتن یعنی اواخر قرن هفدهم میلادی تحول چندانی در این خصوص صورت نگرفت.اما قرن هیجدهم میلادی برخی محققین مانند اویلر تحقیقات قابل ملاحظه ای در دینامیک اجسام دوار صورت دادند.در همین قرن در انگلستان درباره ایجاد یک افق مصنوعی برای کشتی ها برسی هایی به عمل امد.به این منظور از یک قرقره دوار استفاده شد که یک اینه مسطح عمود بر امتداد محور چرخش ان قرار داشت.

ابرخوس دانشمند یونانی
اواسط قرن نوزدهم فوکو دانشمند فرانسوی براینشان دادن دوران زمین از یک ژیروسکوپ استفاده کرد که این کار به علت نداشتن یک موتور الکتریکی مناسب به شکل دقیقی انجام نگرفت.همین دانشمند بود که برای نخستین باردر سال ۱۸۵۲ میلادی نام ژیروسکوپ را برای ان برگزید.در سال ۱۹۰۰ شخصی المانی به نام انشوش کامف تصمیم به ساختن زیر دریایی برای کاوش در قطب شمال گرفت.اما وسایل دقیق برای این کار وجود نداشت.به ویژه قطب نماهای مغناطیسی در محدوده قطب شمال به دلیل وجود میدان های مغناطیسی قوی از دقت وعملکرد صحیح می افتادند.از این رو تلاش کرد تا قطب نمای دیگری که مستقل ازخواص مغناطیسی عمل کند بسازد.تلاش وی منجر به ساخت قطب نمایی شد که بر اساس

خواص ژیروسکوپی کار می کردو ان را قطب نمای ژیروسکوپی نام نهادند.این قطب نما در واقع نخستین وسیله دقیق هدایت و راهیابی استکه بر اساس اصول اینرسی کار می کرد.پیشرفت صنعت و پدیدار شدن وسایل نقلیه فضایی لزوم ابداع و هدایت و کنترل دقیق را بیش از پیش اشکار ساخت.به ویژه وقوع جنگ جهانی اول و دوم و تولید نسل های جدید انواع هواپیماها و موشک ها دانشمندان و محققین را به نحو بارزی بر ان داشت تا در زمینه ابداع وسایل نقلیه دقیقترو با کیفیت بالاتر تلاش بیشتری صورت دهند.

قدم اساسی در این زمینه طی جنگ جهانی دوم در دانشگاه ام.ای.تی امریکا برداشته شد که تحت سرپرستی شخصی به نام چارلز دراپرژیروسکوپ هایی دقیق و کوچک برای نصب روی هواپیما ساخته شدکه به خاطر همین تلاش هایش اورااقای جایرو لقب نهادند.پس از جنگ جهانی دوم روش هدایت وناوبری اینرسی به عنوان روشی دقیق و قابل اعتماد برای هدایت وسایل فضایی ساخته شد.نخستین سامانه هدایت که به طور کامل بر مبنای اصول اینرسی توسط ژیروسکوپ ها و شتاب سنج ها عمل می کردو در ان از یاتاقان های گازی برای تعلیق طوقه ها استفاده شده بود درسال ۱۹۵۰ مورد ازمایش پروازی قرار گرفت.

امروزه نیز سامانه هدایت اینرسی به عنوان یکی از مهمترین روش هابرای هدایت و کنترل در امر هوانوردی و فضانوردی و همچنین هدایت موشک ها کشتی ها و زیر دریایی ها به طور گسترده مورد استفاده قرار داردو به این امر انواع مختلفی از ژیروسکوپ ها و شتاب سنج ها اختراع شده اندکه به اختصار انواع انها را توضیح خواهیم داد.
– انواع حرکتهای متحرک در فضا:
هر متحرک در فضا ۶ درجه آزادی دارد که ۳ حرکت خطی و ۳ حرکت دورانی است برای مشخص نمودن حرکت دورانی متحرک در فضا از ۳ محور عمود بر هم استفاده می شود که عبارتند از: محور رول یا محور طول، محور پیچ یا محور عرضی و محور یاو.
– محور رول:
محور طولی یا محور جلو – عقب را محور رول می نامند و حرکت رول یعنی دوران متحرک حول محورطولی خودش.
– محور پیچ:
محور عرضی یا جنبی را محور پیچ گویند. و حرکت پیچ دوران متحرک حول محور عرضی خودش است که محوری افقی است و عمود بر محور طولی می باشد.
– محور یاو:
محور عمود بر دو محور یاو و پیچ است و دوران متحرک حول این محور قائم را دوران یاو گویند.

صفحه YZصفحه ZX صفحه XY
it rollsit pitchesit yaws حرکت
the bank attitudethe pitch attitudethe heading زاویه

به دلیل دقت و حساسیت کار معمولا از ژیروسکوپ با ۳ درجه آزادی استفاده نمی شود از ۳ ژیروسکوپ بایک درجه ازادی یا ۲ ژیروسکوپ ۲ درجه ازادی استفاده می شود.

-ساختمان اساسی انواع ژیروسکوپ:
ژیرو سکوپ ها از نظر ساختمان به دو دسته “یک درجه ازادی”و “دو درجه ازادی” تقسیم می شوند که در این تقسیم بندی ها توانایی حرکت روتور نسبت به بدنه یا چارچوب ژیروسکوپ مورد نظر است.
اگرروتورعلاوه برحرکت دورانی خود حول محور چرخش بتواند حول یک محور دیگر دوران کند به ان ژیروسکوپ یک درجه ازادی می گویند وچنانچه بتوتند حول دو محور دیگر دوران کند به ان ژیروسکوپ دو درجه ازادی اطلاق می شود.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 18 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد