بخشی از مقاله
چکیده
در این پژوهش اثرات حلقه زنی تاك هاي کیوي ’هایوارد‘ بر صفات کمی و کیفی میوه مورد بررسی قرار گرفت. تیمارها شامل زمان و محل حلقه زنی و شاهد - عدم حلقه زنی - بود. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوك هاي کامل تصادفی با 6 تیمار و 3 تکرار در یک باغ تجاري 6 ساله کیوي فروت ’هایوارد‘ در استان گیلان، شهرستان تالش در سال 1391 انجام شد.
نتایج نشان داد که بیشترین میزان وزن - 100.18 g - و قطر میوه - 53,43 mm - مربوط به حلقه زنی در بازو بود. بیشترین میزان TSS میوه ها در حلقه زنی روي کین و زمانهاي اواخر زمستان و مشاهده شد. بیشترین نسبت TSS/TA میوه ها نیز مربوط به حلقه زنی در کین بود. طول میوه، TA،%ِDW و محتوي آب میوه ها تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفت.
مقدمه
کیوي میوه اي با ارزش غذایی بالا بوده و تمایل به مصرف آن در حال افزایش است . - Hunter et al, 2010 - این گیاه نیمه گرمسیري بوده و با شرایط اقلیمی شمال کشور بسیار سازگار می باشد. علی رغم افزایش سطح زیر کشت آن در کشور، تحقیقات بسیار کمی روي جنبه هاي مختلف مدیریت تولید و انبارداري آن صورت گرفته است. عملیات مختلف کشاورزي، عوامل ژنتیکی، شرایط محیطی قبل و پس از برداشت بر میزان عملکرد و ترکیبات شیمیایی میوه اثر میگذارند
تغذیه مناسب، مدیریت تاج و هرس سالیانه منظم باعث بهبود کمیت و کیفیت میوه هاي کیوي می شود
امروزه در کشورهاي بزرگ تولیدکننده کیوي مانند نیوزیلند از عملیاتی مانند حلقه برداري، حلقه زنی و هورمون هاي بازدارنده رشد جهت افزایش کمیت و کیفیت میوه هاي کیوي استفاده می شود
حلقه زنی شامل ایجاد نوار باریکی در پوست تنه، بازو، شاخه بارده یکساله و اسپورها می باشد. این عمل باعث تجمع مواد کربوهیدرات در بخش بالایی حلقه ایجاد شده و افزایش گل انگیزي و در پی آن افزایش عملکرد را به همراه خواهد داشت. این عمل در انگورها باعث افزایش تشکیل میوه و نیز افزایش وزن حبه ها شده است
در پژوهش حاضر، اثر محل و زمان هاي مختلف حلقه زنی بر کمیت و کیفیت میوه هاي کیوي رقم هایوارد در شهرستان تالش استان گیلان مورد بررسی قرار گرفت و هدف اصلی آن پیدا کردن بهترین محل و زمان حلقه زنی جهت افزایش کمیت و کیفیت میوه هاي کیوي می باشد.
مواد و روشها
این پژوهش در سال 1391 در یک باغ تجاري در شهرستان تالش استان گیلان، بر روي تاك هاي کیوي رقم هایوارد 6 ساله پیوندي انجام شد. سیستم تربیت تاك ها از نوع T-bar، فاصله کاشت آنها از یکدیگر 1/5× 2، نسبت تاك هاي نر به ماده 7:1، و رقم گرده دهنده نیز ‘توموري’ بود. آبیاري تاك ها به صورت قطره اي، و تغذیه آن ها به صورت ترکیب کود شیمیایی با کود مرغی بود. طی هرس زمستانه در هر تاك کیوي مورد آزمایش سه بازو و در هر بازو شش شاخه یکساله بارده - کین - و در هر کین تعداد 8 جوانه متورم و کامل نگه داري شد. سپس به منظور اعمال تیمارها، تاك هاي داراي رشد یکنواخت انتخاب شده و تیمارهااعمال شد.
این آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوك هاي کامل تصادفی انجام شد. تیمارها شامل: شاهد - C - ، محل حلقه زنی - دو محل: بازو و کین - و زمان حلقه برداري - سه زمان: -1اواخر زمستان پس از هرس، -2 بهار، قبل از شکوفایی جوانه هاي گل و -3 تابستان، تیر ماه بعد از تقسیم سلولی میوه - بود. جهت اعمال حلقه زنی بازو، در هر تاك یک بازو و براي اعمال این تیمار در کین، در هر تاك دو کین انتخاب شد و تحت تیمار قرار گرفتند. در مجموع 18 تاك کیوي تحت تیمار قرار گرفتند.
حلقه زنی با استفاده از یک چاقوي تیز که با الکل ضدعفونی شده بود، انجام شد. پس از رسیدن TSS میوه ها به 6/2 درصد، از قسمت هاي میانی و انتهایی بازوها و کین ها نمونه هاي میوه تهیه شده و براي اندازه گیري صفات مورد بررسی به آزمایشگاه علوم باغبانی دانشگاه گیلان منتقل شدند. صفاتی مانند وزن، طول و قطر میوه، مواد جامد محلول - TSS - ، اسیدیته قابل تیتر - TA - ، نسبت TSS/TA، درصد ماده خشک و محتوي آب میوه ها در زمان برداشت اندازه گیري شدند. تجزیه آماري داده ها با استفاده از نرم افزار SAS و مقایسه میانگین ها نیز با استفاده از آزمون چند دامنه اي توکی در سطح احتمال 5 درصد صورت گرفت.
نتایج و بحث
بر اساس نتایج جدول تجزیه واریانس داده ها، اثر زمان حلقه زنی - A - بر میزان وزن میوه ها معنی دار نیود اما اثر محل حلقه برداري - B - و اثر متقابل زمان و محل حلقه برداري - A*B - بر این صفت در سطح احتمال 5 درصد معنی دار بوده است
بر اساس نتایج جدول مقایسه میانگین مربوط به اثر ساده تیمارها - جدول - 2، بیشترین میزان وزن میوه مربوط به حلقه زنی در محل بازو - 100.18 g - بوده است. همچنین بر اساس نتایج جدول 1، اثر محل حلقه زنی بر میزان قطر میوه ها در سطح احتمال 5 درصد معنی دار شد.
بیشترین میزان قطر میوه - 53,43 mm - مربوط به حلقه زنی در محل بازو - B1 - بود - جدول . - 2 از نظر میزان TSS، اثر ساده زمان و محل حلقه زنی بر این صفت در سطح احتمال 1% معنی دار بوده است اما اثر متقابل آنها معنی دار نشد
بر اساس نتایج مقایسه میانگین ها، بیشترین میزان TSS میوه ها از نظر محل حلقه زنی، مربوط به تیمار حلقه زنی در محل کین - B2 - با میزان 8,35 درصد بوده و از نظر زمان حلقه زنی نیز، حلقه زنی در اواخر زمستان - A1 - و بهار - A2 - سبب بیشترین میزان TSS شد. کمترین میزان TSS نیز مربوط به تیمار شاهد با 6,71 درصد بود
بر اساس نتایج تجزیه واریانس، اثر محل حلقه زنی - B - بر میزان TSS/TA در سطح احتمال 1 درصد معنی دار بوده است
حلقه زنی در محل کین باعث بیشترین میزان TSS/TA شد - جدول . - 2 بر اساس نتایج، اثر ساده زمان و محل حلقه زنی و نیز اثر متقابل آنها بر میزان طول، TA، درصد ماده خشک و محتوي آب میوه معنی دار نشد
در کل می توان چنین نتیجه گرفت که با توجه به جایگزینی هر ساله کین هاي کیوي در مقایسه با بازوها و نیز معنی دار بودن حلقه زنی کین ها، لذا حلقه زنی روي کین ها و نیز اعمال آن در اواخر زمستان - بعد از هرس - و نیز بهار - قبل از شکوفایی غنچه - به عنوان تیمار کاربردي پیشنهاد می شود.
جدول -1نتایج تجزیه واریانس اثر محل و زمانحلقه زنی بر صفات کمی و کیفی میوه کیوي رقم هایوارد
