بخشی از مقاله
چکیده
امروزه گسترش سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات - - ICT ساختارهای صنعت گردشگری را در سراسر جهان تغییر داده است. ابزارهای الکترونیکی و اینترنت در تمام زنجیره توزیع خدمات گردشگری مانند خطوط هوایی، موسسات مهمانپذیری، گردانندگان تور، آژانسهای مسافرتی و... تغییرات شگرفی ایجاد کرده است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی - تحلیلی است و ابزار گردآوری اطلاعات، کتابخانهای - اسنادی است.
این تحقیق بر سه بخش استوار است:
بخش اول، کاربردهای ICT در گردشگری را بررسی میکند و نشان داده می شود که ICT به صورت اینترانت، اکسترانت و اینترنت در مؤسسات گردشگری کاربرد دارد.
بخش دوم تغییراتی را که به وسیله ICT در ساختار کانالهای توزیع در گردشگری ایجاد میشود، بررسی میکند. ICT منجر به کاهش روابط عمودی، افزایش روابط افقی و افزایش شدت روابط در میان توزیع کنندهها می-شود.
بخش سوم نشان میدهد که تغییرات ایجاد شده به وسیله فناوری اطلاعات و ارتباطات - - ICT در تولید و توزیع و بازار محصولات گردشگری، به دو صورت تغییر در فرآیندهای تولید و توزیع و تغییر در مشارکت مصرفکنندگان میباشد. در بخش آخر مقاله، مسائل و مشکلات توسعه ICT در صنعت گردشگری ایران بیان شده و راهکارهایی برای حل این مسائل و مشکلات ارائه شده است.
-1 مقدمه
گردشگری یکی از پیشروترین صنایع و فعالیتهای اقتصادی جهان میباشد که بالغ بر 10 درصد اشتغال و تولید ملی جهانی را به خود اختصاص میدهد. این صنعت به دلیل دارا بودن روابط بسیار نزدیک با سایر فعالیتهای اقتصادی در بسیاری از مناطق، همچون بخش واسط فعالیتهای تجاری و صنعتی عمل مینماید. صنعت توریسم از پویاترین بخشهای اقتصاد ملی کشورها است که میتوان آن را به عنوان ابزاری مهم برای توسعه اقتصادی و فرهنگی کشورها به شمار آورد.
فناوری اطلاعات و ارتباطات - ICT - شامل تمام اشکال تکنولوژی مورد استفاده برای ایجاد، ضبط، کنترل، ارتباط، مبادله، ارائه و استفاده اطلاعات در اشکال مختلف آن که شامل اطلاعات کسب و کار، مکالمههای صوتی، تصاویر ثابت، تصاویر متحرک، ارائههای چندرسانه ای، و غیره می باشد.[6] فناوریهای اطلاعات و ارتباطات در گردشگری از به کار بردن سیستمهای حفاظت کامپیوتر در خطوط هواپیما در دهه 1950 و نظامهای پخش جهانی در دهه 1980 آغاز شد و بعد از آن، نظامهای مدیریت داراییهای هتل و نظام-های هتل را بوجود آوردند.[1] با این حال این گسترش و توسعه اینترنت است که تغییراتی در ساختار صنعت گردشگری به وجود آورده است و باعث شده که واسطهها و دلالهای سفر که مشتریان و تولیدکنندگان را به هم پیوند میداد، با خطر نابودی و جایگزین شدن روبرو شوند.
مطالعات زیادی اثرات و نقشهای فناوری اطلاعات و ارتباطات - ICT - در صنعت گردشگری را بررسی کردند. مطالعات اخیر مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات و توریسم بیانگر آن است که فناوری اطلاعات و ارتباطات این صنعت را متحول کرده است. ورنر[7] در تشریح ساختار صنعت توریسم از مفاهیم فناوری اطلاعات - سخت افزار و نرم افزار - ، مدیریت اطلاعات، شبکه هوشمند، همگرایی سیستم و تجارت الکترونیکی استفاده کرده است. اپنکپن[8] خصوصیات اصلی ساختار صنعت توریسم را آزمون و اثر فناوریهای نوین را در این صنعت بررسی کرده است.
کاربرد فناوری اطلاعات در زمینههای مختلف هواپیمایی، هتلداری، حمل ونقل ریلی، و جادهای از عوامل مهم شکلگیری سیستم توزیع جهانی به شمار میروند. یافتهها نشان میدهد که استفاده از ICT رابطه مثبت معنیداری با عملکرد هتل دارد. در دسترس بودن و یکپارچهسازی ICT، رابطه مثبت و معنیداری تنها با بهرهوری عملیاتی دارد، در حالی که شدت - intensity - استفاده از ICT رابطه مثبت و معنیداری هم با بهرهوری عملیاتی و هم با رضایت مشتری دارد.[9] فناوری اطلاعات و ارتباطات اثرگذاری صنعت توریسم را برروی رشد اقتصادی افزایش میدهد و شدت آن در کشورهای توسعهیافته نسبت به کشورهای در حال توسعه بیشتر است
جنیفر و همکاران[10] نشان دادند که اینترنت و فناوری اطلاعات و ارتباطات، صنعت توریسم را در چین به تدریج تغییر داده است. آنها با استفاده از مبانی نظری در خصوص فناوری اطلاعات و گردشگری الکترونیکی، اثر کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات را در صنعت توریسم چین آزمون نمودند. رز ملینا و همکاران[11] نقش ICT را در شیوههای زیستمحیطی برای مهماننوازی و گردشگری بررسی کردند. آنها در یافتند که استفاده از تبلیغات و رزروآنلاین، تجزیه و تحلیل اطلاعات و سیستمهای گزارش مدیریت، سیستمهای ICT متصل به ارائهدهندگان، GPS و غیره به شرکتهای مهماننوازی در کاهش اثرات زیستمحیطی فعالیتهای خود کمک می-کنند.
ویلسون اروین و همکاران[12] نقش ICT را در کسب و کارهای مهماننوازی کوچک در روستاها در کشور اسکاتلند بررسی کردند. آنها در یافتند که%84 کسب و کارها به طور موثر برای ارائه اطلاعات و بهبود کیفیت خدمات از ICT استفاده میکنند. به علاوه برخی از شرکتها از روشهای بسیار موفقی برای استفاده از اینترنت به منظور فروش و بازاریابی استفاده کردند و همچنین موسسات مهمان-نوازی در روستاها از ICT به طور موثر برای غلبه بر معایب موقعیت روستایی استفاده میکنند.
-2 مبانی نظری
ICT -1-2 چیست؟
تعریف کلی فناوری اطلاعات و ارتباطات به صورت دقیق کار آسانی نخواهد بود، اما می توان آن را شامل سخت افزار و نرم افزار مورد نیاز دانست که در برگیرنده گروه افزار و شبکه افزار و نیز توانایی فکری - انسان افزار - به منظور توسعه، برنامه ریزی و حفظ تجهیزات می باشد.
به بیان دیگر، فناوری اطلاعات فراهم ساختن مکانیسمی است که پردازش و جریان اطلاعات در یک سازمان و بین سازمان ها را تسهیل نموده و در برگیرنده اطلاعات ایجاد شده، به کارگرفته شده و ذخیره شده توسط کسب و کار و نیز فناوری مورد استفاده در پردازش فیزیکی برای تولید یک محصول یا ارائه یک خدمت می باشد.[17] نمودار فناوری اطلاعات و ارتباطات - ICT - از تلفیق سه حوزه اطلاعات، کامپیوتر و ارتباطات در شکل1 نشان داده شده است.
