پاورپوینت جنبه های قانونی مدارک پزشکی(2)

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 1 :

بسم الله الرحمن الرحیم

اسلاید 2 :

جنبه های قانونی مدارک پزشکی(2)

اسلاید 3 :

مقدمه:

یکی از عناصر اصلی انجام عمل جراحی یا معالجات پزشکی که شکل بنیادین و مهمی به خود گرفته است ، اخذ رضایت از بیمار می باشد. رضایت در معالجه و درمان به لحاظ تبعات و پیامدهایی که بدنبال دارد ، در قلمرو حقوقی ،جایگاهی ماندگار یافته است و در زمره یکی از مقولات مهم حقوق پزشکی برشمرده می شود.رضایت به درمان ،مبین این واقعیت است که بیمار از آنجا که به منظور معالجه و درمان ، مدتی ولو بسیار اندك ، جسم خویش را در اختیار پزشک معالج قرار می دهد ، در نتیجه باید بر این امر بصورت آگاهانه و با اراده آزاد رضایت داشته باشد. چنین مساله اي از یک سو ناشی از رابطه پزشک و بیمار و وجود حس اعتماد بیمار به پزشک بوده و از سوي دیگر یکی از عوامل سقوط مسئولیت پزشکی نسبت به بیمار محسوب می گردد . بدیهی است که این نظریه دامنه مفهومی وسیعی داشته و تنها محدود به حوزه رضایت بیمار نمی باشد ، بلکه در مواردي هم که بیمار در وضعیت حیات نباتی است یا به سن رشد و بلوغ نرسیده ، نیز با اخذ رضایت از اولیاي قانونی وي این مهم محقق می گردد .

اسلاید 4 :

از آن جایی که رضایتنامه گرفته شده از بیماران در حکم یک سند رسمی محسوب می گردد و هدف از اخذ و نگهداري آن کمک به حل و فصل دعاوي احتمالی بین بیمار و کادر درمانی است بنابراین طبیعی است که نحوه تنظیم و اخذ رضایت از بیماران باید تابع شرایط و ضوابط تنظیم اسناد رسمی کشور باشد یعنی هم فرد گیرنده رضایت باید داراي شرایطی خاص و مختص باشد و هم بیمار باید از محتواي رضایت نامه آگاهی کامل داشته باشد.

اسلاید 5 :

فرم رضایت نامه باید در قسمت پذیرش توسط بیمار یا ولی بیمار پر شود . مسئولین پذیرش باید به نمایندگی از سوي پزشک مداوا کننده و بیمارستان ، از مریض یا بستگان نزدیک او ، جهت انجام اقدامات درمانی مجوزهاي مناسب را اخذ نمایند . زمانی که این فرم توسط بیمار یا نماینده وي در زمان پذیرش امضا می شود ، مدرکی از رضایت بیمار براي دریافت خدمات و اقدامات درمانی فراهم می کند.

اسلاید 6 :

رضایت نامه و جنبه هاي قانونی آن
آنچه باید در زمان اخذ رضایت نامه مورد توجه پزشک و پرستار و یا واحد پذیرش بیمارستان باشد ، این است که بیمار با آگاهی نسبت به مفاد و محتواي اجازه نامه باید اقدام به تایید آن نماید . به عبارت دیگر آگاهی فرد امضاءکننده هر سند از محتوايات، جزو اصول تنظیم اسناد رسمی بوده و مسئولین امر براي جلوگیري از خدشه دار شدن رضایت نامه موظف به رعایت شرایط تنظیم اسناد رسمی کشور هستند و قانون گذار،تنظیم کنندگان رضایت نامه ها را موظف نموده که پس از اطمینان لازم در خصوص آگاهی بیمار از مفاد رضایتنامه اقدام به دریافت رضایت وتاییدآن نماید.بنابراین آگاهی پرسنل بهداشتی و درمانی از قوانین و جنبه هاي قانونی رضایت نامه ، بسیار ضروري است و آگاهی آنها از قوانین موجود در این زمینه از بلاتکلیفی آنها در برخی موقعیت ها می کاهد وآنها رادر مقابل دعاوي قانونی حفظ می کند.

اسلاید 8 :

اگر چه فقط رسم اسـت کـه در اعمـال جراحـی و انجـام بیهوشـی هـا و مـوارد دیگـر نظیـر آن رضایت از بیمار یا ولی او اخذ گردد ، ولی در سایر معاینات و اقـدامات پزشـکی نیـز رضـایت بیمار لازم و حتمی است این رضایت بیشتر ضمنی یا تلویحی است بدین معنی که وقتی بیمـار به مطبی مراجعه و با پرداخت حق ویزیت پزشک براي درمان در انتظار نوبت می نشیند ولو رضایت به معاینه بدنی خود داده است و در ضمن معاینه بیمار ،پزشک جهت تشـخیص افتراقـی نیاز به معاینه سایر دستگاههاي بدن دارد که در این موارد با رضایت ازبیمار اقدام به معاینه می کند که این نوع رضایت را رضایت ابـرازي یـا اظهـاري مـی نامنـد . و در مـواردي کـه رضایت ابرازي-کتبی براي انجـام یـک عمـل جراحـی لازمسـت بایسـتی نـوع عمـل و نحـوه یـا بیهوشی و مدت تقریبی بستري شدن و نقاهـت و خطـرات و عـوارض احتمـالی بـراي بیمـار و کسان او شرح داده شود و در صورت ابراز رضایت بیمار از وي کتباً رضایت حاصل گردد کـه این امر خوشبختانه امروز در تمام بیمارستانها رایج است .

اسلاید 9 :

برائت نامه:
چنان چه بیمار در طی درمان دچار عوارض یا نقص عضوي گردد در صورتی که پزشک بر اساس موازین علمی و فنی عمل کرده باشد مقصر نیست .

اسلاید 10 :

شرایط رضایت نامه معتبر
اخذ رضایت کتبی
اخذ رضایت از بیمار یا ولی قانونی وي
ثبت امضا و یا ترجیحاً اثر انگشت رضایت دهنده
تنظیم رضایت نامه به زبان ساده، روشن و قابل فهم
احراز عقل و شعور در رضایت دهنده
احراز سن قانونی رضایت دهنده
اخذ رضایت بدون تهدید و یا فشار
ثبت امضاي شاهد
تشریح وضعیت
شرح مناسبی از فرآیند مورد استفاده و عواقب مورد انتظار آنها
شرح منافع مورد انتظار )نه مسلم)
پیشنهاد پاسخگویی به سوالات بیمار
مطلع ساختن بیمار از معالجات پزشکی یا جراحی به عهده مستقیم پزشک بوده و قابل انتقال به دیگري نیست

اسلاید 11 :

انواع رضایت نامه از دیدگاه مدارك پزشکی
1- رضایت نامه معالجه و عمل جراحی

مسئولیت اصلی تفهیم رضایت نامه معالجه و عمل جراحی با پزشک معالج می باشد ، زیرا طبـق حقوق بیمار ، پزشک معالج بیمار باید در ارتباط با روش درمان و درصد خطر پذیري )ریسک( درمان و. ،اطلاعاتی به بیمار بدهد ، اما این رضایت نامه بطور رسمی در زمان پـذیرش بیمـار و ورود او به سیستم درمانی توسط پرسنل واحد پذیرش بیمارستانها تنظیم و به امضـاء مـی رسـد .

در این صورت باید مامورین پذیرش بیماران ، آموزش لازم را براي انجام این کار دیـده باشـند و بتوانند در خصوص عمل مورد نظر توضیحات کلی را در اختیار بیمـار قـرار دهنـد . محتـواي این رضایت نامه به شرح ذیل است:

اسلاید 12 :

اینجانب .. بیمار/ولی بیمار سـاکن .اجـازه مـی دهـم پزشـک یـا پزشکان بیمارستان . هر نوع معالجه و در صورت لزوم عمل جراحی ، بیهوشی و یا انتقال خون که صلاح بدانند در مورد اینجانب /بیمار اینجانب به مورد اجـرا گذارنـد و بدینوسـیله برائـت پزشـک یـا پزشکان این بیمارستان را از کلیه اقدامات فوق که در مورد . انجام می دهند ، اعلام می دارم./امضاي بیمار.. ..شاهد/امضاي قیم بیمار . .شاهد

اسلاید 13 :

2- رضایت نامه ترخیص با میل شخصی

همانطوري که می دانیم بیمار در انتخاب پزشک ، بیمارستان و خاتمه دادن بـه درمـان خـود در زمان بستري ، در صورتیکه ترخیص او مضر به حال افراد و سلامت جامعه نباشد مختار است . بنابراین بیمار بستري در هر زمان و مرحله از فرایند درمانش به هر دلیلی درصورت تقبل کتبی مسایل و مشکلات ناشی از ترخیص با میل شخصی می تواند از پزشک معالج و کادر پرستاري خودش درخواست ترخیص موقت و یا دایم نماید و پس از تسویه حساب و پرداخت وجوه خدمات ارائه شده ، از بیمارستان مرخص گردد.

اسلاید 14 :

در زمان چنین درخواستی از طرف بیمار معمولاً پزشک معالج و پرستار مربوطه خطرات ناشی از این تقاضا را به آگاهی بیمار می رسانند و درصورتی که بیمار متقاعد نشد و بر اجراي درخواست خود اصرار ورزید ، با ثبت توصیه ها در برگ دستورات پزشک و حتی گزارش پرستاري و با اخذ رضایت نامه کتبی از بیمار تمهیدات لازم براي ترخیص وي انجام می گیرد و در این صورت مسئولیتی متوجه پزشک معالج و کادر پرستاري بخش مربوطه نخواهد بود. همانطوري که ملاحظه می شود ، این رضایت نامه به تناسب نیاز و براساس درخواست و میل بیمار در داخل بخش درمانی و توسط کادر درمانی تنظیم و اخذ می گرد و لازم است که درخصوص رضایت نامه گرفتن و رعایت شرایط تنظیم این سند رسمی ، کادر پرستاري نیز آموزش لازم را دیده باشند.

اسلاید 15 :

3- اجازه قطع عضو

زمانی که پزشک معالج بیمـار در تـداوم درمـان ، تصـمیم بـه قطـع یکـی از اعضـاي بـدن او را می گیرد ، این اجازه نامه تنظیم و اخذ می گردد . بنابراین این رضایت نامه در داخل بخش و توسط کادر پرستاري اخذ خواهد شد . در خصوص متقاعد کردن بیمار و تفهیم شرایط و دلیل قطع عضو ، پزشک معالج موظف است که توضیحات کافی براي بیمار ارائه نماید . متن این رضایت نامه به شرح ذیل از طرف مقامات مسئول تنظیم گردیده است:

اینجانـــب . بـــا میـــل شخصـــی خـــود و بـــرخلاف صـــلاحدید و توصـــیه پزشـــکان مســـئول بیمارستان.این مرکز را ترك می نمایم و اعلام می دارم که هیچ یک از مسـئولین ایـن بیمارسـتان را مسئول عواقب و خطراتی که از این عمل ناشی می شود ، نمی دانم.امضاي بیمار..امضاي یکی از بستگان درجه اول بیمار)در صورتی که بیمار قادر به امضاء نباشد..(تاریخ

اسلاید 16 :

4- اجازه نامه استفاده از اطلاعات پرونده بیمار
بـه این اجازه نامه باید از کلیه بیماران و در زمان پـذیرش اخـذ گـردد ، زیـرا احتمـال دسترسـی اطلاعات پرونده ، خصوصـاً در بیمارسـتانهاي آموزشـی بـراي اطـلاع رسـانی در جهـت تحقـق قابلیتهاي مدارك پزشکی از قبیل آموزش ، تحقیقات پزشکی و مسایل حقوقی و. بسـیار زیـاد و وسیع است. کارکنان واحد پذیرش بـراي سـلب مسـئولیت از سـایر همکـاران خـود در سـایر واحدها و بخشهاي درمانی و اطلاع رسانی ، همزمان بـا پـذیرش هـر بیمـار نسـبت بـه اخـذ ایـنرضایت نامه به طور عادي اقدام مـی نماینـد . لازم بـه توضـیح اسـت ، کـه ایـن رضـایت نامـه مجوزي براي واگذاري اطلاعات به افراد غیـر مسـئول نبـوده و کماکـان بحـث محرمانـه بـودن اطلاعات بیمار و جلوگیري از افشاي آن به افراد غیر مسـئول ، جـزوء وظـایف کارکنـان بخـش مدارك پزشکی خواهد بود و به قوت خود باقی است. محتواي این رضایت نامه چنین است:

اسلاید 17 :

فرم اجازه استفاده از اطلاعات پزشکی

اینجانب .. بیمار/ولی بیمار ساکن ..اجازه می دهم پزشـک یـا پزشـکان ایـن بیمارستان)نام عضو ( ..اینجانب /بیمار اینجانب را از ناحیـه .قطـع نماینـد و بدینوسیله برائت پزشک یا پزشکان این بیمارستان را ازاقدام فوق کـه در مـورد.. انجـام می دهند ، اعلام می دارم.

امضابیمار.. ..شاهد1تاریخ. .شاهد2اینجانب .. رضایت خود را در مورد استفاده از اطلاعات کلینیکی ثبـت شـده در پرونـده پزشکی خود /بیمار خود در امور پزشکی خود/بیمار خود در امور آموزشـی ، تحقیقـاتی ، درمـانی و حقـوقی توسط بیمارستان ..اعلام می دارم.امضاي بیمار/ولی بیمار.. ..شاهد1 تاریخ . .شاهد2

اسلاید 18 :

5- اجازه نامه عمل و برائت ذمه پزشک معالج تا اوایل دهه 1360هجري شمسی ، براي درمان و انجام عمل جراحی روي بیمـاران از رضـایت نامه معالجه و عمل جراحی که شرح آن در بالا گذشت ، استفاده می گردیـد . امـا بـا توجـه بـه تصویب قانون دیات در سال 1361که مسئولیت بیشـتري از ایـن بابـت متوجـه پزشـکان جـراح گردید ، این پزشکان براي رعایت مفاد قانونی و سلب مسئولیت از خـود در قبـال بیمـارانی کـه عمداً در ارائه خدمات آنها قصوري انجام نداده اند ، اقدام به تنظـیم رضـایت نامـه اي بـه شـرح ذیل نمودند . این رضایت نامه توسط پرستار بیمار قبل از انتقال به اطاق عمـل اخـذ مـی شـود و روي پرونده قرار می گیرد . در صورت عدم وجود این رضایت نامـه احتمـال لغـو شـدن عمـل جراحی توسط جراح مربوطه زیاد است . محتواي این رضایت نامه به شرح ذیل است:

اسلاید 19 :

باسمه تعالیبرگ رضایت عمل و برائت ذمه پزشک معالج

اینجانـب . فرزنــد .شـهرت..بــه نشـانی . تلفــن.در تــاریخ. براي درمان و معالجه به بیمارستان .مراجعه نمودم که ولی/حامل می باشم:

در تاریخ..اورا براي درمان و معالجه به بیمارستان.بردم و به اقاي دکتر .پزشک معـالج اجازه می دهم ، که درمان یا عمل جراحی لازم را براي خودم /بیمار فوق الذکر انجـام داده و هـیچ نـوع اظهـارنظري از لحـاظ بیهوشی و یا عمل جراحی و یا برداشتن نسج یا غده و یا هر عضو ي که نیاز باشـد ، نکـرده و اعتراضـی نـدارم. در صـورتی کـه ایجاب کند پزشک و یا جراح یا متخصصین دیگري در عمل و درمان شرکت نمایند ، ایشان می توانـد از آنهـا دعـوت کنـد و هزینه آن را شخصاً تقبل خواهم کرد.ضمناً پزشک معالج عوارض و حوادث احتمالی درمان و معا ت و اعمال جراحی و بیهوشـی و تزریقـات دارویـی و دیـالیز و رادیولوژي و کارهاي آزمایشگاهی و فیزیوتراپی و دیگر روشهاي درمانی را براي اینجانب توضیح داده و مطلع شده و فهمیـدم و با توجه به قانون دیات مصوب 1361/9/24مجلس شوراي اسلامی و تایید مورخه 1361/10/6شوراي نگهبان ، بدینوسیله بـه قیومیت / ولایت بیمار فوق الذکر برائت ذمه پزشک محترم معالج و مقامـات مربوطـه بیمارسـتان .. را از هـر گونـه ضمان قانونی و شرعی ناشی از معالجات ذکر شده بالا اعلام می دارم و هر گونه ادعاي خسارت از ایشان را ساقط می نمایم

امضا بیمار .. امضا ولی حاضر/ قیم بیمار

اسلاید 20 :

ﺑﺮﺧﯽ از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎي ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻣﺪارك ﭘﺰﺷﮑﯽ:

1-ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ فیزیکی ﻣﺪارك ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺑﺎ ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن و مالکیت اﻃﻼﻋﺎت آن ﺑﺎ ﺑﯿﻤﺎران است.
2-اﻃﻼﻋﺎت ﺑﯿﻤﺎر ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ اﺳﺖ و ﺣﺘﯽ در دﺳﺘﺮس ﺧﻮد او ﻧﯿﺰ ﻗﺮار نمیﮔﯿﺮد.
3-ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﺑﻮدن ﺑﺎ اﻓﺸﺎي راز ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد.
4-اﻓﺸﺎي راز ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺟﺰ ﻣﻮارد ﮐﺎﻣﻼ ﻣﺤﺪود آن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺧﺎص ﺷﺮﻋﺎ و ﻗﺎﻧﻮﻧﺎ ﺧﻼف است.
5-در ﺗﺒﺎدل علمی اﻃﻼﻋﺎت، ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ ﺿﺮورت ﭼﻨﺪاﻧﯽ ندارد.
6-بیمارﺳﺘﺎن ﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﮐﺸﻮري ﺗﺼﻤﯿﻢ می ﮔﯿﺮﻧﺪ ﮐﻪ در ﭼﻪ ﻣﻮاردي اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺪون ﻣﺠﻮز ﺑﯿﻤﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺒﺎدل اﺳﺖ.
7-اﻓﺸﺎي اﻃﻼﻋﺎت ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻓﻘﻂ در ﻣﻮارد ﻣﺠﺎز ﺑﺎ اﺧﺬ رﺿﺎﯾﺖ ﮐﺘﺒﯽ از ﺑﯿﻤﺎر امکان ﭘﺬﯾﺮ است.
8-ﻣﺒﺎدﻟﻪ اطلاعات ﺑﯿﻦ ﺗﯿﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ درﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎر و ﻫﯿﺎت ﻣﺪﯾﺮه ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻣﺠﺎز، ولی با سایر بیمارستانها ﺑﺎ رﺿﺎﯾﺖ ﺑﯿﻤﺎر ﻣﺠﺎز اﺳﺖ.
9-دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺧﻮد ﺑﯿﻤﺎر ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎ اﺟﺎزه ﭘﺰﺷﮏ ﻣﻌﺎﻟﺞ مجاز است.