بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
بيماري هاي قارچي احشايي
اسلاید 2 :
بيماري هاي قارچي احشايي به وسيله دو گروه مجزا از قارچ ها ايجاد مي گردند.
يك گروه از اين بيماري ها به وسيله قارچ هاي پاتوژن حقيقي (هيستوپلاسما، كوكسيديوئيدس، بلاستومايسس و پاراكوكسيديوئيدس) به وجود آمده،
و گروه دوم به نام عفونت هاي قارچي فرصت طلب موسومند زيرا عوامل ايجاد كننده بيماري، ويرولانس كمي داشته و ايجاد بيماري بستگي به كاهش قدرت دفاعي بدن در مقابل عفونت دارد. شايع ترين جنس هاي قارچي ايجاد كننده عفونت هاي قارچي فرصت طلب، آسپرژيلوس، كانديدا، رايزوپوس و كريپتوكوكوس مي باشند.
اسلاید 3 :
قارچ هاي پاتوژن حقيقي كه قادر به ايجاد بيماري در افراد سالم هستند، وقتي به ميزان كافي وارد بدن شوند ايجاد عفونت مي كنند. در حدود 90 درصد موارد عفونت آنها بدون علامت باليني بوده و يا به سرعت در مدت كوتاهي بهبود يافته و منجر به ايجاد مقاومت اختصاصي قوي در مقابل عفونت مجدد مي شود. در تعداد كمي از موارد، عفونت باقي مانده، مزمن گشته و واكنش گرانولوماتوز (مشابه توبركلوزيس) به وجود مي آيد.
اختصاصات ديگر قارچ هاي پاتوژن حقيقي، انتشار جغرافيايي محدود آنها مي باشد. مثلاً هر چند هيستوپلاسما، بلاستومايسس و كوكسيديوئيدس به صورت آندميك در آمريكا وجود دارند ولي در ديگر نقاط دنيا به ندرت مشاهده مي گردند.
جنس، سن و نژاد از عوامل مهم ابتلاء به اين عفونت هاي قارچي مي باشند. مردان بالغ بيشتر مبتلا شده، فرم منتشره بيماري در سياه پوستان بيشتر از نژاد سفيد ديده مي شود و ساكنين نواحي روستايي و كشاورزان چون دائماً در تماس با با قارچ هاي موجود در خاك هستند بيشتر به اين عفونت ها مبتلا مي گردند.
اسلاید 4 :
قارچ هاي پاتوژن تماماً، دو شکلی ( دیمورفیک) هستند به طوری که در بافت به شکل سلول های مخمری ( به استثناء کوکسیدیوئیدس که در بافت به شکل اسفرول است) و در طبیعت به شکل قارچ کپکی ساپروب ( ساپروفیت) دیده می شوند و قادرند در نسوج مبتلا از شكل ميسليال يا ساپروب به شكل مخمری یا انگلي تغيير شكل دهند.
اين دوشكلي يا دي مورفيسم در اكثر ارگانيسم هايي كه ايجاد عفونت سيستميك مي كنند و همچنين در اسپوروتريكس شنكئي ديده شده و براي بقاء ارگانيسم و تطبيق آن با محيط هاي مختلف صورت مي گيرد.
شكل انگلي تمام اين قارچ ها را مي توان در محيط خارج از بدن نيز ايجاد نمود. تغییر و تبدیل مرحله ساپروفیتی به مرحله انگلی بافتی همچنین با تغییراتی در متابولیسم، فیزیولوژی، ترکیبات دیواره سلولی، RNA پلیمراز، ترکیبات لیپید و غیره همراه است و حرارت نیز فاکتور مهم در این تبدیل به حساب می آید. انتقال عفونت از انسان به انسان ناشناخته يا بي نهايت نادر است.
اسلاید 5 :
گروه دوم عفونت هاي قارچي سيستميك، به وسيله قارچ هاي فرصت طلب ايجاد مي گردند. عوامل ايجاد كننده اين عفونت ها ويرولانس كمي داشته و بيماران داراي نقص ايمني اصلي ترين گروه مستعد را تشكيل مي دهند. گرچه سابقاً اين عفونت ها نادر بوده ولي در سال هاي اخير شايع شده و از نطر پزشكي اهميت زيادي يافته اند. عوامل مستعد كننده عفونت هاي فرصت طلب عمدتاً شامل مصرف طولاني مدت آنتي بيوتيك ها، سيتوتوكسين ها، ايمونوساپرسيوها، استروئيدها و . مي باشند.
واكنش سلولي در عفونت هاي قارچي فرصت طلب به صورت نكروز چركي بوده و واكنش گرانولوماتوز كمتر ديده مي شود. در صورتي كه بيمار از بيماري زمينه اي نجات يابد، عفونت هاي قارچي نيز با ايجاد گرانولوم، فيبروز و كلسيفيكاسيون محدود مي شود.
اسلاید 6 :
قارچ هاي فرصت طلب از نظر انتشار جغرافيايي با قارچ هاي پاتوژن حقيقي اختلاف داشته و محدود به نواحي خاصي از دنيا نمي باشند. اين عفونت معمولاً بي سر و صدا باقي مانده و تا زمان اتوپسي ممكن است تشخيص داده نشوند. به علاوه بهبود از قارچ هاي فرصت طلب منجر به ايمني اختصاصي نمي گردد. عفونت به سن، جنس و نژاد بستگي نداشته و دي مورفيسم نيز در عوامل آنها ديده نمي شود. عفونت هاي قارچي فرصت طلب شايع شامل آسپرژيلوزيس، موكورمايكوزيس، كريپتوكوكوزيس و كانديديازيس مي باشند.
اسلاید 7 :
هيستوپلاسموزيس
اسامی مترادف : سیتومیکوز رتیکولواندوتلیال، بیماری دارلینگ، بیماری دره اوهایو، بیماری غار (Cave disease)
هيستوپلاسموزيس يك بيماري گرانولوماتوز شايع با انتشاري نسبتاً وسيع است كه توسط قارچ دو شكلي هيستوپلاسما كپسولاتوم ايجاد مي شود. عفونت با استنشاق كونيدياي ارگانيسم شروع و علائم باليني مختلفي را ممكن است ايجاد نمايد.
تقريبا 90 درصد موارد عفونت بدون علامت و يا با علائم باليني خفيف بوده و به طور كلي خوش خيم مي باشند. اين موارد خفيف و بدون علامت بيماري تنها با يافتن نواحي كلسيفيه در پرتونگاري ريه و تست مثبت پوستي هيستوپلاسمين تشخيص داده مي شوند. در بقيه بيماران عفونت به صورت بيماري ريوي مزمن و پيشرونده، بيماري جلدي يا سيستميك و يا عفونت حاد تظاهر مي كند كه مي تواند به سرعت منجر به مرگ گردد. فرم آخر به خصوص در بچه ها شايع است.
اسلاید 8 :
ارگانيسم عامل بيماري، به خصوص در روي كود و مواد دفعي پرندگان و خفاش رشد مي كند. در محتويات روده خفاش زنده مانده و از طريق ضمائم پوستي آن ها از يك محل به محل ديگر منتقل مي گردد ولي احتمالاً باد مهمترين عامل انتشار آن است. فرم ديگر بيماري كه در آفريقا شايع است (هيستوپلاسما دوبوئيزي) توسط هيستوپلاسما كپسولاتوم واريته دوبوئيزي ايجاد مي شود ولي هر دو فرم بيماري در آفريقا شايع هستند.
اسلاید 9 :
عامل بیماری، اکولوژی و انتشار:
عامل هيستوپلاسموزيس قارچ دوشكلي هيستوپلاسما كپسولاتوم (Histoplasma capsulatum) است که امروزه مرحله جنسی آن نیز کشف و به نام آیلومایسس کپسولاتوس (Ajellomyces capsulatus)خوانده می شود.
در محيط كشت با درجه حرارت زير 35 درجه سانتي گراد و همچنين در روي مواد طبيعي و در طبيعت به صورت قارچ رشته اي سفيد مايل به قهوه اي رشد كرده و در اين حالت ارگانيسم ايجاد ماكروكونيديا و ميكروكونيديا مي كند.
در اثر استنشاق، ميكروكونيديا وارد آلوئول ها شده به سلول هاي جوانه دار با قطر 2 تا 5 ميكرومتر تبديل مي شود. در محيط كشت با درجه حرارت 37 درجه سانتي گراد نيز ارگانيسم به صورت شبه مخمري رشد مي كند. اين ارگانيسم در خاك غني از نيتروژن (خاك حاوي كود پرندگان و به خصوص سار و خفاش رشد) مي كند. اگر چه هيستوپلاسما كپسولاتوم در شرايط محيطي خاصي رشد مي كند ولي در بسياري از نقاط دنيا يافت مي شود.
در نواحي كه شرايط محيطي مناسب مي باشد باد عامل اصلي انتشار قارچ مي باشد. در حالي كه در نواحي كه ارگانيسم عمدتاً در غارها وجود دارد، پرندگان و به ويژه خفاش عامل اصلي انتشار هستند. خفاش توسط ارگانيسم هاي موجود در روده اش، موجب آلودگي محيط مي شود. اغلب زخم هايي كه در روده خفاش وجود دارند، محل تكثير مخمر مي باشند.
اسلاید 10 :
هیستوپلاسموز حاد اولیه : در این حالت قارچ عامل بیماری در ریه ها مستقر می شود و بیماری با علائمی چون سرفه، تنگی نفس،درد قفسه صدری، سیانوز،خلط خونی و تب و لرز همراه می باشد. بیماری ممکن است بین یک تا شش هفته به طول بینجامد و اغلب خطر مرگ ندارد.
اسلاید 11 :
هیستوپلاسموز مزمن : در این بیماران در ریه ضایعات کلسیفیه همراه با فیبروز، کازئوز لب فوقانی ریه و حتی گاه حفره نیز وجود دارد. آزمایش خلط از نظر باسیل کخ و تست توبرکولین در این بیماران منفی است، در حالی که تست جلدی با هیستوپلاسمین شدیداً مثبت است و از خلط نیز به طور مکرر قارچ هیستوپلاسما به دست می آید. این فرم بیماری که زیاد هم شایع نیست با بیماری سل ریوی قابل اشتباه است. معهذا تظاهر سل نیز در تعقیب هیستوپلاسموز بهبود یافته نادر نمی باشد. در هیستوپلاسموز مزمن گاه عفونت سایر اعضای بدن را نیز گرفتار می سازد و به فرم منتشر در می آید.
اسلاید 12 :
هیستوپلاسموز منتشر : این شکل معمولا، در اثر عوامل مساعد کننده مختلف ایجاد می شود و در بچه های کوچک و افراد مسن شایع تر است و عموما، بعد از شش هفته منجر به مرگ می گردد. علائم بیماری شامل سرفه تنگی نفس، تب، لاغری و بی حالی است. کبد، طحال، غدد لنفاوی اکثراً بزرگ و گاه سایر اعضای بدن مثل غده فوق کلیه و پوست نیز ممکن است مبتلا شوند. در یک سوم موارد کشنده، ضایعاتی نیز در لب ها، دهان، بینی و حنجره به وجود می آید. تظاهرات دیگر فرم منتشر شامل آندوکاردیت، پریکاردیت و مننگوآنسفالیت است که یک درصد از موارد بیماری را تشکیل می دهد. ضایعات ایجاد شده در دستگاه گوارش مشتمل بر زخم هایی در روده و گرفتاری نسوج لنفاوی آن می باشد. در بچه ها بیماری با اختلالات گوارشی، اسهال ، تب و لاغری همراه می باشد.
اسلاید 13 :
بیماری حیوان : در نواحی آندمیک، وجود عفونت طبیعی در حیوانات اهلی و وحشی به علت این ارگانیسم امری عادی است و بیماری شامل سقط جنین، عفونت ریوی، ضایعات ریوی، ضایعات پوستی, عفونت چشم و مخاط دهان می باشد. ایجاد عفونت تجربی در حیوانات آزمایشگاهی به آسانی قابل انجام است. موش حساس ترین حیوان نسبت به هیستوپلاسما می باشد.
اسلاید 14 :
تشخیص آزمایشگاهی :
آزمایش مستقیم : تجسس ارگانیسم در خلط و سایر نمونه های مورد بررسی از طریق آزمایش مستقیم بسیار دشوار می باشد و محلول هیدروکسید پتاسیم که در اکثر نمونه های مشکوک به قارچ مورد بررسی قرار می گیرد، در مورد هیستوپلاسموز اغلب فاقد ارزش است.
سلول های مخمری قارچ بسیار کوچک اند و شکل مشخصی ندارند و معمولاً با حباب های هوا و قطرات چربی قابل اشتباه هستند. به همین جهت از نمونه، گسترش نازک بر روی لام تهیه می نمایند و به روش رایت یا گیمسا رنگ آمیزی می کنند. ارگانیسم درون ماکروفاژها به شکل سلول های جوانه دار کروی یا بیضی شکل (به قطر 2 تا 4 میکرومتر) با یک واکوئل درشت و یک توده پروتوپلاسمی قرمز رنگ نواری شکل در انتهای سلول قابل مشاهده است و به نظر می رسد که هاله شفافی اطراف آن را احاطه کرده باشد که این حاله کپسول مانند در واقع تجمع پروتوپلاسم سلول میزبان است و کپسول حقیقی نیست. این مخمرها گاه شبیه به اجسام لیشمن بوده، تنها فاقد کینتوپلاست می باشند. به علاوه لیشمن در رنگ آمیزی های اختصاصی قارچی رنگ نمی گیرد.
ارگانیسم گاهی نیز درون سلول های پلی مورفو نوکلئر و یا ندرتا، به صورت خارج سلولی قابل مشاهده است و به طور کلی ارگانیسم درون سلولی است و انواع خارج سلولی آن تنها در نتیجه نکروز بافت دیده می شوند. برخلاف بلاستومایسس درماتیتیدیس، جوانه در هیستوپلاسما با اتصال باریک به سلول مادر مرتبط می باشد.
اسلاید 15 :
ارگانیسم درون ماکروفاژها به شکل سلول های جوانه دار کروی یا بیضی شکل (به قطر 2 تا 4 میکرومتر) با یک واکوئل درشت و یک توده پروتوپلاسمی قرمز رنگ نواری شکل در انتهای سلول قابل مشاهده است
اسلاید 16 :
کشت : نمونه های مورد آزمایش مشتمل بر خلط، بیوپسی، خون، پونکسیون مغز استخوان و غیره را در محیط سابورو (حرارت اطاق) و BHI آگارخوندار (حرارت 37 درجه سانتی گراد) کشت می دهند.
فرم کپکی : در محیط سابورو ساده یا محیط های حاوی سیکلوهگزامید در حرارت اطاق هیستوپلاسما به کندی رشد می کند. (لازم است که محیط های کشت مدت شش تا دوازده هفته نگهداری شوند) برای جلوگیری از خشک شدن و تبخیر سریع آنها را درون کیسه پلاستیکی قرار می دهند. با گذشت زمان کلنی برجسته سفید و کرکی ایجاد می نماید که تدریجاً قهوه ای رنگ می گردد. در آزمایش میکروسکوپی، هایف های قارچ با جدار عرضی، به صورت توده ای همراه با میکروکونیدی (به قطر 3 تا 5 میکرومتر) و ماکروکونیدی های بزرگ و گلابی شکل (به قطر 2 تا 7 میکرومتر) با جدار کلفت و برآمدگی های انگشت مانند (به قطر 2 تا 3 ) میکرومتر دیده می شود. ماکروکونیدی ها اشکال تشخیصی واضح فرک کپکی این ارگانیسم می باشند. و اغلب در کشت های کهنه حاصل می گردند.
فرم مخمری : در روی محیط کشت های مغذی مثل BHI ، آگار خوندار حاوی سیستئین و در حرارت 35 تا 37 درجه سانتی گراد به کندی رشد می نماید و کلنی پیچیده سفید رنگ مایل به قهوه ای شبیه به کلنی استافیلوکوک طلایی و یا با حالت موکوئید ایجاد می کند.
اسلاید 20 :
تلقیح به حیوانات حساس : تلقیح به حیوانات حساس روشی با ارزش برای جداکردن قارچ های بیماری زا از نمونه های بالینی آلوده می باشد. حیوانات حساس و انتخابی هامستر طلایی و موش سفید می باشد. تلقیح داخل صفاق صورت گرفته و پس از 2 تا 4 هفته حیوان را کشته و ترشحات داخل صفاق، کبد و طحال را برداشته مورد آزمایش مستقیم، کشت و آسیب شناسی قرار داده و بدین وسیله عامل بیماری زا جستجو می نمایند.
