بخشی از پاورپوینت
اسلاید 2 :
” بررسی مسائل اجتماعی ایران ”
موضوع کار: بررسی علل افزایش مهریه
در نظام جمهوری اسلامی
اسلاید 3 :
ازدواج بعنوان یکی از مهمترین پدیده های زندگی بشری هماره مورد بحث و کاوش بسیاری از کارشناسان و صاحب نظران این عرصه بوده است . از آنجا که این اتفاق خجسته ارتباط مستقیم با سرنوشت دو انسان دارد ، لذا اهمیت آن به مراتب بیشتر از بسیاری از مسائل زندگی بشری است . اهمیت ازدواج باعث شده که همیشه این مسئله از ابعاد مختلف مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد . از جمله مهمترین ابعاد ازدواج موضوع مهریه است .
بیان مسئله و اهمیت تحقیق
اسلاید 4 :
براساس ماده 1087 قانون مدنی مهر عبارت است از ؛ مالی که به مناسبت عقد نکاح ، مرد ملزم به پرداخت آن به زن است . مساله مهریه تا سالهای نه چندان دور ، مساله ای آنچنان مهم محسوب نمیشد ، در واقع به آن به چشم یک مساله نگریسته نمیشد . لیکن عواملی از جمله غالب شدن فرهنگ شهرگرایی ، بالا رفتن میزان سواد و تحصیلات بانوان ، ظهور جنبش های دفاع از حقوق زنان ، بالا رفتن سطح توقعات جوانان ،و همه و همه باعث شده که زنان و خانواده ها نسبت به پیگیری کردن جدی تر مهریه اقدام نمایند .
اسلاید 5 :
متاسفانه میتوان گفت در بیشتر مواقع این آگاهی بیشتر از حقوق خود، باعث به انحراف کشیده شدن مسا له ی مهریه از شکل شرعی و قانونی خود شده است و کم کم این موضوع در جامعه بعنوان یک معضل مطرح شده است . درخواست مهریه های عجیب و آنچنانی که امروزه در جامعه شاهدیم ، ترس جوانان از ازدواج ، پرشدن بندهای زندان ها از بدهکاران مهریه و . ازجمله نتایج این تفسیر نادرست از معنا و میزان مهریه است .
اسلاید 6 :
از جمله اقداماتی که مسئولین کشور برای جلوگیری از معضل شدن مهریه و مهار روند نادرست کنونی آن انجام داده اند ، تصویب لایحه ی 24 ( مهریه ملی ایران ) در مجلس شورای اسلامی است . این اقدام به رغم داشتن محاسن ، عاری از اشکال نمیتواند باشد .
دراین پژوهش تلاش شده است ابتدا ابعاد حقوقی مهریه بررسی و اقسام مهریه و دید جامعه شناسانه به مهریه بیان شود و همینطور بررسی و نقد لایحه ی 24 از دیگر اهداف این پژوهش است . در نهایت پیشنهادی برای متوقف کردن این تفسیر و درک نادرست از مهریه ارائه داده میشود .
اسلاید 7 :
با مرور نظريه هاي جامعه شناسي و بررسي اجمالي آن ها به منظور استفاده در تبيين مهريه در ايـران، نظريه هاي كاركردگرايي و مبادله(يا به اصطلاح ترنر، نظريه فايده گرا) براي تبيين موضوع از قابليت بيشتري برخوردار بودند.
از اين رو توضيحي كوتاه درباره هر كدام از اين دو نظريه ضروري مي نمايد .
چارچوب نظري
اسلاید 8 :
نظريه کارکردگرايي: طبق نظريه كاركردگرايي، هر فرهنگ، مجموعه به هم پيوسته، يگانه و نسبتاً منسجمي است که بايد آن را به عنوان يک کل ملاحظه و تبيين کرد.
نظريه مبادله: در ديد نظريهپردازان مبادله(فايدهگرا)، انسان ها موجوداتي هستند که هدف و مقصود دارند. آن ها هزينه هاي هر يک از جايگزين هاي گوناگون را براي .محقق ساختن اهداف مذکور محاسبه مي کنند
اسلاید 9 :
می گویند در ادوار ماقبل تاریخ كه بشر به حال توحش می زیسته و زندگی شكل قبیله ای داشته، به علل نامعلومی ازدواج با همخون جایز شمرده نمی شده است. روی این حساب در مراحل اولیه، مرد به عنوان خدمتكار زن بوده است. در این دوره زن بر مرد حكومت می كرده است . در مرحله ی بعد كه حكومت به دست مرد افتاد، مرد زن را از قبیله ی دیگر می ربوده است . در مرحله ی سوم مرد برای اینكه زن را به چنگ آورد به خانه ی پدر زن می رفته و سالها برای او كار می كرده است . در مرحله ی چهارم مرد مبلغی به عنوان «پیشكش» تقدیم پدر زن می كرده است و رسم مهر از اینجا ناشی شده است.
تاریخچه ی مهریه
اسلاید 10 :
سیر تاریخی مهریه
عصر شکار: 20 کیلو گوشت دایناسور، 40 کیلو گوشت اژدها.
نتیجه: دایناسورها منقرض شدند .
عصر کشاورزی: 24 دست تبر سنگی، 24 دست تیغه و داس جنگی.
نتیجه: افزایش قتل مردان به دلیل دم دست بودن داس برای خانوم ها
عصر فلز: 70 ورقه مسی، 50 تا خنجر مفرغی و سرگرز آهنی.
نتیجه: افزایش شکستگی سر مردان به دلیل تماس با گرز آهنی
عصر بخار: 30 هزارتومان و بخار کردن آب حوض خانه عروس خانوم.
نتیجه: کمبود و جیره بندی شدن آب.
اسلاید 11 :
عصر صنعت: 1 میلیون پول، 14 سکه طلا، یک اتومبیل و هرچی که با ص شروع میشد.
نتیجه: بنا به درخواست آقایان تولید ژیان آغاز شد .
عصر کامپیوتر: هم وزن عروس خانم سکه طلا!!!
نتیجه: هرچی عروس خانوم مانکن تر باشد بهتر است.
نتیجه ی کلی ؛ کاهش نرخ ازدواج و بالا رفتن سن ازدواج
اسلاید 13 :
مهریه، ماهیت حقوقی آن
در ماده 1087 قانون مدنی آمده است: "مهر عبارت از مالی است که به مناسبت عقد نکاح، مرد ملزم به دادن آن به زن است." الزام مربوط به تملیک مهر، ناشی از حکم قانون است و ریشه قراردادی ندارد . به همین جهت، سکوت دو طرف در عقد و حتی توافق بر این که زن مستحق مهر نباشد، نمی تواند تکلیف مرد را در این زمینه از بین ببرد .
اسلاید 14 :
اساس مهریه در حقوق ایران
اساس مهریه در حقوق ایران مبتنی برسنت و مذهب است و نظیر آن را درحقوق غربی نمی توان یافت. رابطه مهر با تمکین زن را نمی توان با رابطه عوض ومعوض در قراردادهای مالی قیاس کرد.
اسلاید 15 :
اقسام مهر
درفقه شیعه و قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران از سه نوع مهر نام برده شده است:
مهرالمسمی
مهرالسنة
مهرالمتعه
اسلاید 16 :
آیا ممکن است مهر به عهده شخصی غیر از شوهر باشد؟
اسلاید 17 :
بعضی گفته اند : مال معینی که مهر قرارداده می شود باید متعلق به شوهر باشد واگر شخصی به جز شوهر مانند پدر اوبخواهد مال خود را مهر قرار دهد، بایدنخست آن را به شوهر منتقل کند تا شوهربتواند آن را بعنوان مهر تعیین نماید.
لیکن این نظریه قابل خدشه است ، بهمین دلیل :
ماده 197 قانون مدنی متضمن یک قاعده تفسیری است که توافق بر خلاف آن، معتبر است.
اسلاید 18 :
مهر در عرف و شرع
تقاضای وصول مهریه از جانب زوجه میتواند بدون رضایت مرد و یا توافق با وی صورت پذیرد و بستگی به اراده و خواست زن دارد . متأسفانه بیشتر مردان،خواسته مشروع زن برای تأدیه مهریه را نوعی دهنکجی به خود و انجام مقدمات طلاق تلقی میکنند ، متاسفانه در كشور ما مطالبه مهريه از سوي زن به معناي تمايل او به پايان دادن زندگي مشترك تلقي ميشود، اما اين طرز تفكر با تعريف اسلام از مهريه تفاوت دارد؛ چرا كه مهريه در اسلام، هديهاي از طرف مرد به زن تلقي ميشود و زن ميتواند در طول زندگي خود از آن استفاده كند .
اسلاید 19 :
نگاهی جامعه شناسانه به پدیده تعیین مهریه بالا
یكی از مسائلی كه تاكنون در رسانهها به آن زیاد پرداخته شده بحث تعیین مهریه بالا از سوی دختران و خانوادههای آنها به عنوان پیش شرط ازدواج است ، اما تاكنون كمتر به ریشههای جامعه شناختی این مسئله پرداخته شده است . برای اینکه تغییر میزان مهریه را طی چند سال بررسی کنیم لازم است به دگرگونیهایی که در شکل خانواده ایجاد شده، بپردازیم.
اسلاید 20 :
در جوامع مختلف خانواده یکی از نهادهای مهم و تاثیرگذار است.
بهنحویکه در جامعه سنتی حتی تصمیمگیری برای ازدواج فرزندان از سوی خانواده صورت میگیرد. بالطبع در این شکل از ازدواج به تمامی سلایق، نیازها و اولویتهای طرفین ازدواج توجه نمیشود و ازدواجها در چارچوب مراسم و شرایط خاصی صورت میگیرد . اما با گذر از جامعه سنتی به جامعه مدرن بخشی از کارکردهای خانواده به نهادهای دیگر مثل آموزش و پرورش، رسانهها و. واگذار شده و نقش خانواده در ازدواج فرزندان نیز تغییر کرده است .
