بخشی از پاورپوینت
اسلاید 2 :
درس: اقتصاد کلان پیشرفته
مقدمه ای بر تفکرات پساکینزی
اسلاید 3 :
عناوین مطالب
1-مقدمه
2- فراز و نشیب های مكتب اقتصادي کینزی
3- نقاط مشترک مکتب پساکینزیها
4- مبانی خرد مکتب پساکینزی
5- خصوصیات بنیادی مکتب پساکینزی
6- پول و تورم در مکتب پساکینزی
7- منحنی فیلیپس و انتظارات عقلایی در مکتب پساکینزی
8- نتیجه گیری
اسلاید 4 :
به عنوان مقدمه
مكاتب اقتصادی مرتبط با كینز را در قالب سه مكتب مورد بحث قرار میدهند؛ که معمولا مرز بین این سه مکتب خیلی شفاف نیست..
1- مكتب كینزیهای اولیه و یا ارتدوكس
2- مكتب بعداز كینز
3- مكتب كینزیهای جدید
كه در اينجا به اختصار به نظريات منسوب به پساكينزي ها پرداخته مي شود.
اسلاید 5 :
ادامه مقدمه: اقتصاد کینزی جدید Neo- Keynesian
گروهی ناهمگن دیگر از اقتصاددانان که تنها نقطه اشتراکشان؛ رد نظریه «تلفیق نیوکلاسیک ها» است با یکدیگر متحد شده و نام مکتب اقتصادی پساکینزی را بر رویکرد خود گذاشته اند.
متاسفانه بسیاری از مدل های ناهمگن ارایه شده صرفاُ؛ نسخه های متفاوتی از نظریه متعارف کلاسیک ها بوده که بر مبنای نظریه زیربنای عمومی کینز(1936) پی ریزی نشده است.
از جمله دانشمندان موءسس این گروه ؛ کالکی و شرافا را می توان نام برد.
هولت(Holt) (1997)-اکثر اقتصاددانهایی که خود را پساکینزی می نامند به صورت سنتی به دو گروه
«اروپایی و امریکایی»تقسیم می کند
گروه اروپایی : شامل افرادی از دانشگاه کمبریج انگلستان مانند هارکوت ؛کان و رابینسون و.. بوده. و مشابه تمام کلاسیک ها ؛ بر رفتار و عملکرد بخش واقعی اقتصاد تاٌکید داشته و بخش های پولی / مالی را یا در نظر نگرفته و یا کم اهمیت جلوه می دهند.
گروه امریکایی: شامل افرادی مانند مینسکی، شیکل و دیوید سن و.بوده و بر مسایلی مانند «عدم اطمینان؛ تاًثیر مسایل پولی / مالی » بر اقتصاد تاًکید دارند.
توجه : در اینجا ؛ فقط به گروهی که اصول کینز در زمینه« تقاضای موءثر و اهمیت رجحان نقدینگی» را تصدیق می کنند به عنوان پساکینزی معرفی می کنیم.
**-نظریه نئوكلاسیك، توانایی توضیح وضعیت بیكاری، سقوط سهام و سقوط حجم پول در وضعیت زمانی بحران كبير1929-1933را نداشت.
اسلاید 6 :
مروری کوتاه: اقتصادکینزی متعارف؛ نیوکینزی وپساکینزی
بعد از یکه تازی کینز و نظریات او در زمینه اقتصاد کلان در جهان طی دهه های 1930(بخصوص از ۱۹۳۶) و افول آن در دهه 1970 ؛ مکاتب مختلفی از طرفداران نظریه های اقتصادی کینز از جمله:کینزین های جدید و پساکینزین ها بوجود آمدند.
مكاتب اطريشي و پساكينزي دو جريان فكري اقتصاد كلان مي باشند كه خارج از تفكر اصلي بوده و معرف بخش عمده اي از 25 درصد از اقتصادداناني است كه با 75 درصد بدنه اصلي اقتصاددانان اختلاف عقيده دارند.
فراز و نشیب های اقتصاد کینزی:
*- از 1936-حدود 25 سال نخست بعد از جنگ جهانی دوم ؛ روزهای خوش اقتصاد کلان کینزی بود.
*- لوکاس (1980):اگر به شخصی نسبت کینزی داده شود وی آنرا اهانت تلقی می کند.
*- منکیو(1992):ادعا می کند که اقتصاد کینزی حیات دوباره یافته است.
*- تیرل وال(1993)-- -Thirlwall- -ما شاهد یک رنسانس کینزی هستیم.
بسیاری از صاحبنظران، اقتصاد پساکینزی را «علم پریشان» نامیدهاند
اسلاید 7 :
نقاط مشترک مکتب پساکینزیها
ما با نقاط مشترك پساكينزيها شروع ميكنيم كه عبارتند از :
1- تقاضاي موثر
2- مباني خرد اقتصاد كلان.
*-1-1- تقاضاي موثر
هر چند كه رويكرد پساكينزي داراي ديدگاههاي متنوع و اجزا متعدد ميباشد, ولي ميتوان استدلال كرد كه اصل تقاضاي موثر, نقطه اشتراك در بين آنان ميباشد.
*- آن دسته از پساكينزيهائي كه از نحله فكري شرافا و بازآفريني رويكرد كلاسيكي (ريكاردو – ماركس) پيروي ميكنند به مسائلي چون ايجاد, انباشت و تخصيص مازاد اقتصادي توجه كردهاند. در اين رويكرد به نظريه تقاضاي موثر كينز به عنوان عاملي كه نقش عمده اي در پر كردن خلا بجا مانده توسط كلاسيكها داشته است توجه شده است
توجه : در حاليكه نظريه تقاضاي مؤثر كينز معطوف به تغييرات در توليد است
تقاضایی است برای تولید ناخالص داخلی یک کشور زمانی که سطوح موجودی کالا ثابت باشند. این تقاضااغلب تقاضای مؤثر نامیده میشود.
اسلاید 8 :
ادامه: - 1 - نقاط مشترک مکتب پساکینزیها- تقاضاي موثر
*-در مباحث مربوط به شكست تقاضاي موثر( در كوتاهمدت و يا بلندمدت) پساكينزيها توجه خاص به سرمايهگذاري نمودهاند. كينز به اين نكته توجه داشت كه زماني كه سرمايهگذاري صورت گرفت توقف و بازگشت آن بسيار مشكل است و "دانش ما از عواملي كه بازدهي سرمايهگذاري را در سالهاي بعد ايجاد ميكنند بسيار كم و قابل اغماض ميباشند.
*-پساكينزيها بر هر دو جنبه ماهيت نهادهاي مالي سرمايهداري و توان بنگاههاي انحصار چند قطبي در جهت تعيين قيمتها تاكيد ميكنند. آنان نقش نهادهاي مالي را در فراهم سازي تقاضاي سرمايه داران براي اعتبار كه تسهيلات لازم را براي مخارج سرمايه گذاري و مستقل از پسانداز جاري را فراهم مي آورند تاکید دارند .
Chick,1976
سرمايهگذاري در مدلهاي پساكينزي ارتباط بين رشد و توزيع درآمد را در تبيين يكپارچه آنان نشان ميدهد. تغيير در نرخ سرمايهگذاري هم بر فرآيند رشد و هم بر سهم نسبي عوامل و تقسيم آن بين سود و دستمزد اثر ميگذارد. Eichner and Kregel,1975.
اسلاید 9 :
2-مباني خرد اقتصاد كلان در مكتب پساكينزي
*- در اقتصاد پساكينزي تاكيد خاصي بر ارتباط متقابل بين خرد و كلان شده است. آنان رويكردي دوگانه را برگزيدهاند بگونهاي كه تاثير اقتصاد كلان بر خرد به همان درجه از اهميت برخوردار است كه طبق رويه متعارف, مباني خرد بر ساختار كلان اثر ميگذارد.
*- بعنوان مثال يك بنگاه ميتواند با كاهش دستمزدها هزينههاي خود را كاهش دهد ولي انجام اين سياست توسط تمامي بنگاهها محكوم به شكست است زيرا اين منجر به كاهش قدرت خريد كارگران و در نتيجه كاهش قيمتها و يا كاهش فروش ميشود.
اسلاید 10 :
خصوصيات مبنايي تفكرات اقتصادي پساكينزي
جمعي از پژوهشگران (ايچنر و كرگل 1975 – پالي 1996 ..) هفت خصوصيت را بر شمرده اند .
خصوصيت اول ) - تقاضاي موثر:
اصل تقاضاي موثر : ميزان توليد كالا ها با ميزان تقاضاي كالاها منطبق مي شود . در اين ديدگاه ؛اقتصاد تقاضا محور است و به وسيله عرضه در تنگنا قرار نمي گيرد .
تقاضای موثر به تمایل و توانایی مصرف کنندگان برای خرید کالاها با قیمت های متفاوت اشاره دارد. این نشان می دهد
که میزان کالاها که مصرف کنندگان در واقع خریداری می کنند، به وسیله توانایی آنها برای پرداخت، پشتیبانی می شود.
خصوصيت دوم ) زمان تاريخي و زمان پويا :
ما هميشه بايد گذار از يك موقعيت به موقعيت ديگر را در نظر بگيريم و بدانيم شرايطي كه اين گذار در آنها رخ مي دهد مي تواند بر موقعيت هاي نهايي تعادل تاثير بگذارند.
. خصوصيت سوم ) تاثير منفي احتمالي قيمت هاي انعطاف پذير :
به دليل اثرات درآمدي ، انعطاف پذيري قيمت ها مي تواند باعث بدتر شدن موقعيتي شود كه قرار بوده اصلاح شود .(عكس نظريه كلاسيك ها)
اسلاید 11 :
4-ادامه خصوصيات مبنايي -درونزا بودن پول
*-4-1 پساكينزيها بر اين باورند كه در يك اقتصاد اعتباري مدرن, عرضه پول عمدتاً درونزا است.
توضیح:پساكينزيها تاكيد دارند كه لازمه افزايشهاي برنامهريزي شده در مخارج اگر قرار باشد تحقق يابند تامين مالي آنهاست. چنين "اقدامات تجاري مقدماتي" پيشاپيش به سيستم بانكي علامت ميدهد يك جريان قرضگيري در حال شكلگيری است و فقط زماني موثر خواهند بود كه بانكها ميزان اعتبارات لازم را ايجاد كنند. سيستم بانكي در موقعيت فعال براي پاسخگويي به برنامههاي مخارج بخش خصوصي قرار ميگيرد.
*4-2-- پساكينزيها رشد حجم پول را به عنوان واكنشي به تورم (و نه علت) آن مي دانند.
4-3- پساكينزيها از جمله موور (1979) قائل به تمايز فعاليتهاي حمايتي و نظارتي بانكهاي مركزي هستند. در حالي كه عرضه پول تابعي از سياست نظارتي است, نظارت واقعي در اقتصادهاي با پول اعتباري به شدت مشكل و پيچيده است چرا كه عرضه پول عمدتاً درونزا است Desai, 1987
اسلاید 12 :
ادامه:تفکرات بنیادی پساکینزی ها
پول:
پساكينزي ها ، علاوه بر رد نظريه نرخ طبيعي (بهره) ، اعتقاد دارند كه سياست هاي پولي انقباضي، تاثير منفي بر توليد هم در كوتاه مدت و هم بلند مدت خواهد داشت (برخلاف كينزي هاي جديد)
خلاصه اي از نظرات پساكينزي ها راجع به پول :
پول : از طريق توليد وارد اقتصاد مي شود
: عرضه پول درونزااست
: نرخ پايه بهره توسط بانك هاي مركزي تعيين مي شود .
نرخ طبيعي (بهره) نرخ بهره در جهاني كه پول در آن وجود ندشته باشد ، قيمتي است كه ميزان سرمايه هاي قابل وام دهي و ميزان سرمايه گذاري واقعي را برابر مي كند و اين همان نرخي است كه باعث ترجيح هميشگي زمان حال و بهره برداري سرمايه مي شود .
اسلاید 13 :
ادامه خصوصيات مبنايي: تورم
در مدلهاي پساكينزي ، تورم نتيجه جدال بر سر توزيع درآمد است.Rowthorn, 1977 قدرت اتحاديههاي كارگري در زمانهاي اشتغال كامل, حداكثر است. استفاده از سياستهاي مديريت تقاضا بمنظور كنترل تورم, اثر مستقيمي بر سطح توليد و اشتغال دارد, در حالي كه بدليل كاهش در درآمد قابل توزيع به جدال مذكور شدت ميبخشد
*-پساكينزيها بر لزوم سياستهاي درآمدي به عنوان سياستهاي لازم و دائمي به همراه سياستهاي سنتي بخشي تقاضا تاكيدي مينمايند. با اين اعتقاد كه سياستهاي درآمدي اجازه تركيب باثباتي از قيمت و توليد را در يك " بازار چندقطبي قيمتگذار" ميدهد.
پساكينزيها به اين نكته اشاره ميكنند كه تنها دو مورد از سه حالت زير بطور همزمان قابل حصول است:
1) اشتغال كامل, 2) ثبات قيمتها و 3) چانهزني دستجمعي آزاد.
اسلاید 14 :
خصوصيت پنجم ) ترديد بنيادي:
آينده الزاما" متفاوت از گذشته است . آينده ناشناخته و غيرقابل درك است زيرا تصميماتي كه امروز گرفته مي شوند ممكن است در اينده تغيير كنند .
خصوصيت ششم ) جنبه هاي مرتبط با اقتصاد خرد .
خصوصيت هفتم ) تكثر گرايي نظريه ها و روش ها :
واقعيت اين است كه روش ها و نظريه هاي اقتصادي گوناگون وجود دارند كه مي توانند به عنوان رقيب يكديگر معرفي شوند
ادامه:تفکرات بنیادی پساکینزی (5و6و7)
اسلاید 15 :
تاثيرانعطاف پذيری قيمت - دستمزد
اسلاید 16 :
تاثيرانعطاف پذيری قيمت - دستمزد
نظرات پساكينزيها و كلاسيكها در نمودار 4-8 نشان داده شده است. در ابتدا اقتصاد در نقطه A با توليد قرار دارد يعني تلاقي منحنيهاي و در ديدگاه متعارف يعني وجود انعطافپذيري قيمت - دستمزد, با كاهش دستمزد منحني AS به راست منتقل شده و حركت بر روي منحني AD صورت ميگيرد (اثر دارايي حقيقي پيگو) و سرانجام به تعادل اشتغال كامل در نقطه E خواهيم رسيد.
با تبعيت از كالكي (1944), وقتي كه حجم پول عمدتاً از اعتبارات بانكي (پول داخلي) تشكيل شده باشد, باور اندك بر مكانيسم اثر پيگو باقي ميماند. با لحاظ نمودن آثار انتظاراتي و توزيعي مورد اشاره كينز, منحني AD به احتمال زياد به سمت چپ منتقل ميشود (يعني از AD0به AD1) بطوريكه توليد و اشتغال كاهش يافته و عمدتاً بدون تغيير باقي ميمانند (يعني در نقطه B). در واقع اكثر پساكينزيها از اين هم جلوتر رفته و بر اين باورند كه يك سياست انقباضي منجر به بيكاري بيشتر و كاهش بيشتري در توليد نيز ميشود, و آن زماني است كه تعادل جديد در سمت چپ Y0 قرار بگيرد.
اسلاید 17 :
منحني فيليپس ؛تورم و پساکینزی ها
بيشتر پساكينزي ها مفهوم NAIRU (نرخ تورم غير افزايشي بيكاري) را رد مي كنند و معتقدند كه اگر هم اين مفهوم وجود خارجي داشته باشد صرفا وابسته به عرضه نيست و از تقاضاي هم انباشتي تاثير مي پذيرد حتي ترديدهايي در باره منحني معمولي و كوتاه مدت فيليپس دارند ( گادلي1983)
تورم :
پساكينزيها معتقدند كه تورم در وهله اول پيامد تنش ميان طبقات اجتماعي بر سر نحوه توزيع مناسب درامد ميان كارفرمايان / كارگران و مالكان است (تيلور 1991)
اسلاید 18 :
انتقاد پساكينزيها به انتظارات عقلائي
اكثر انتقادهاي پساكينزي به انتظارات عقلائي همانند مكتب اطريشي ميباشد با توجه به ديدگاههاي مشترك آنها در زمينههاي عدم خنثايي پول, زمان تاريخي و بياطلاعي كارگزاران اقتصادي اين امر دور از انتظار نبايد باشد.. پساكينزيها, مفهوم تعادل را به منزله "وضعيت ساكن" در نظر مي گيرند.
منتقدين پساكينزي به تعبير قوي انتظارات عقلائي توجه كرده اند. آنها بمانند مكتب اطريشي رويكرد معقول Reasonable به انتظارات را قبول دارند ..
گومس (1982) Gomes بر اين اعتقاد است كه تعبير قوي انتظارات عقلائي نميتواند در دنياي واقعي مصداق داشته باشد زيرا اين امر منوط به آن است كه كارگزاران اقتصادي مدل اقتصادي صحيح را بدانند در حاليكه خود اقتصاددانان به وضوح آن را نميدانند.
- مكاتب پساكينزي و اطريشي ادعا دارند كه در مورد انتظارات عقلائي, خطائي كه صورت گرفته اين است كه دانش نظري و دانش كارآفريني با يكديگر تلفيق شده اند بدين طريق كه دومي در اولي هضم شده است.
اسلاید 19 :
نتيجه گيري :
1- مکتب پساكينزي ؛یک گروه نامتناجنس و ناهمگن وتنها نقطه مشترکشان ؛رد نظریه نیو کلاسیک هاست.
2- سرمايه داري را نظام مشوق ابتكار و نوآوري مي دانند و اگر سرمايه داري به خود واگذاشته شود (دخالتي صورت نگيرد ) به رقابت نابود كننده و اتلاف منابع منجر خواهد شد و بدون دخالت باعث بي ثباتي و ايجاد ادوار تجاري مي شود و به خودي خود نمي تواند تضمين كننده اشتغال كامل نيروي كار مي باشد .
3- سياست هاي رضايتي (كاهش تورم – كسري خارجي با بدهي عمومي) اثرات منفي بلند مدت دارند.
4- در مناطقي و طبقاتي كه ميزان بيكاري بالاست؛اقتصاد مي تواند با نرخ تورم ثابت به نرخ بيكاري پايين تر دست يابد .
5-اگر اقتصاددانان بتوانندتعیین کنند که چه وقت شرایط اقتصادی همراه با عدم اطمینان واقعی می باشند دولت می تواند نقشی در اصلاح عملکرد اقتصاد بازار داشته باشند.(دخالت دولت)
6-پایه های اساسی نظریه پساکینزی:عدم خنثی بودن پول-وجود عدم اطمینان در پاره ای ازتصمیمات اقتصادی و پیش بینی کامل آینده امکانپذیر نیست .
7- نظریات آنها در زمینه تورم ؛پول و..وجود دارد که در اسلایدهای قبلی به اختصار بیان شده است.
اسلاید 20 :
ادامه نتيجه گيري
8-اقتصاد گرایشی برای خود اصلاحي ذاتی ندارد.
9-دخالت در اقتصاد غیر قابل انکار است.
10- فرض وجود رقابت کامل غیر واقعی است.
11- پول یک عامل و یک متغیر اقتصادی صرف است ولی یک عامل بسیار مهم اساسی است.
12-سیاستهای درآمدی و برنامه ریزی به عنوان سیاستهای مکمل سیاستهای ارشادی دولت باید به کار گرفته شود.