پاورپوینت تغذیه پس از جراحی های دستگاه گوارش

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 1 :

تغذیه پس از جراحی های دستگاه گوارش

اسلاید 2 :

بیمارانی که جراحی میشوند، معمولاً چند روزی را در بیمارستان بستری هستند و رژیم غذایی آنها تحت نظر پزشک و متخصص تغذیه تنظیم میشود.

بهتر است بیمارانی که قرار است جراحی شوند از قبل از نظر تغذیهای بررسی شوند. چون افرادی که قبل از عمل تغذیه خوبی داشتهاند جراحی را بهتر تحمل میکنند و زودتر هم خوب میشوند و به عوارض بعدی (بخصوص سوء تغذیه) کمتر دچار میشوند.

معمولاً بی اشتهایی، استفراغ و تب از مشکلات عمومی بعد از جراحی است که تغذیه بیمار را مختل میکند. بخصوص اگر اعمال جراحی روی دهان، فک، حلق، مری و قسمتهای دیگر دستگاه گوارش انجام شدهباشد که بعلت محدودیتهای زیادی که در این موارد خاص ایجاد میشود، اختلالات تغذیهای بیشتری بوجود میآید و احتیاج به مراقبت بیشتری وجود دارد.

اسلاید 3 :

پس از جراحی بیمار هر چه سریعتر بتواند رژیم غذایی عادی را تحمل کند به همان اندازه نیز کار طبیعی دستگاه گوارش او سریعتر بازگشت خواهد کرد.
شروع مصرف غذا موجب تحریک شیرههای گوارشی و تقویت کار معده و حرکات رودهها میشود ورزش و فعالیت نیز به فرآیند گوارشی کمک میکند و ازبروز التهاب معده و شکم بعلت احتباس گاز و یبوست جلوگیری میکند.
پیشرفت هر بیمار به سمت دریافت رژیم غذایی عادی باید طبق برنامهای باشد که منحصراً برای همان بیمار تدوین شده است.

البته نوع جراحی و بیهوشی نیز روی برگشت به سوی رژیم غذایی معمولی اثر مستقیم دارد.
پس از خروج کامل بیمار از بیهوشی و برطرف شدن تهوع میتوان مرحله اول رژیم عادی را شروع کرد و معمولاً این برنامه با رژیم غذایی مایعات رقیق شروع میشود و با رژیم مایعات غلیظ ادامه مییابد و در صورت تحمل بیمار رژیم غذایی نرم استفاده میشود تا بتدریج آمادهپذیرش غذای معمولی شود.
بعد از 3-2 روز بیمار به حالت عادی برمیگردد و در رژیم غذایی عادی بیمار غذاهای مورد علاقه بیمار اضافه میشود.

اسلاید 4 :

رژیم مایعات رقیق:
این رژیم غذایی در دوران حاد بیماریهای سخت و
در مواردی که بیمار دچار تب، تهوع، استفراغ، بی اشتهایی شدید، نفخ و اسهال است و همچنین بلافاصله بعداز عمل جراحی توصیه میشود. معمولاً بیماران بعد از عمل به مصرف مایعات تمایل بیشتری دارند و آن را بهتر تحمل میکنند.
شامل آب معمولی، چایکمرنگ، شربت قند ساده و رقیق، آب میوههای صاف شدهباشد. غذاهای مایع در دمای اتاق مانند آب ، آب گوشت صاف شده، آب میوه طبیعی رقیق، شیرکم چرب، سوپ صاف شده و ماست کم چرب. این رژیم غذایی به مدت 2 تا 3 هفته ادامه داده می شود

در شروع مصرف این مایعات، حجم این مواد حدود نصف استکان کوچک(30cc) باید باشد و ساعت به ساعت به بیمار داده شود. با بهبود بیشتر بیمار به حجم یک استکان (60cc) در ساعت میشود. این مایعات نباید خیلی داغ یا سرد باشند. مایعات رقیق دارای کالری بسیار اندکی هستند و رژیم کاملی را تشکیل نمیدهند و بنابراین با بهبود نسبی بیمار و دستور پزشک رژیم غذایی به مایعات غلیظ تعییر مییابد.

اسلاید 5 :

رژیم مایعات غلیظ:
بعد از سپری شدن نسبی دوران حاد بیماری و بهبود نسبی بعد از عمل میتوان این رژیم را شروع کرد. مواد مجاز این رژیم عبارتند از: مایعات مجاز رژیم رقیق بعلاوه شیر بدون چربی، شیر معمولی، مخلوط شیر و تخم مرغ، سوپهای تهیه شده ار گوشت تازه، حبوبات یا غلات و سبزی، این سوپها پس از آماده شدن باید صاف شوند سپس موردمصرف قرار بگیرند.

باید این مایعات تدریجاً با حجم کم وارد رژیم شوند و به تدریج حجم مایعات هر وعده را افزایش داد و فاصله وعدهها را افزایش دادتا اینکه به شش وعده در شبانه روز برسد. در صورتیکه بیمار منع مصرف خامه ندارد میتوان به مایعات مجاز آنرا اضافه کرد و کالری وعده غذایی رابالا برد. در صورت تحمل رژیم مایعات غلیظ و بهبودی بیشتر و کاهش عوارض بیماری میتوان از رژیم غذایی نرم که کاملتر است استفاده کرد.

اسلاید 6 :

رژیم نرم:
این رژیم بخصوص برای بیمارانی که قدرت جویدن ندارند، مناسب است. رژیم غذایی نرم شامل غذاهایی به صورت مایع، خمیری یا پوره است که از موادی تهیه میشود که هضم آنها آسان باشد. بنابراین مصرف غذاهای فیبردار مثل سبزیها، میوههای خام، سبوس غلات و پوسته حبوبات و غذاهای سرخ شده، ادویه، چاشنیهای تند و مواد محرک مجاز نیست.

میتوان سبزی و میوه پخته، نان بدون سبوس، آرد غلات بدون سبوس را مصرف کرد. برای تهیه سوپ و پوره میتوان از گوشتهای تازه استفاده کرد. مواد غذایی مجاز را میتوان پس از پختن به کمک شیر، آب میوه، خامه، کره و تخم مرغ به صورت پوره یا خمیری نرم درآورد. اگر مصرف چربی برای بیمار منع نشده با اضافهکردن کره و خامه میتوان کالری غذا را بالا برد و با افزودن شیر و تخم مرغ به مایعات میتوان پروتئین غذا را زیاد کرد.

شیر برنج و فرنی از غذاهای مناسب این رژیم است. تخم مرغ را میتوان به صورت آب پز درآورد و آن را له کرد و به کمک شیر و کره به شکل پوره درآورد.
مصرف آب میوههای تازه و شیرین برای تامین ویتامینها و مواد معدنی مجاز است. رژیم غذایی نرم در صورتیکه با دقت تهیه شود از نظر تغذیهای کمبود ندارد و برای مدت طولانی میتواند مورد استفاده قرار گیرد.

اسلاید 7 :

مراقبت های تغذیه ای در بیماران با جراحی کولستومی و ایلئوستومی

اسلاید 8 :

کولستومی و ایلستومی
عمده ی جراحی های روده شامل کولوستومی و ایلئوستومی است. کولوستومی عبارت است از عمل جراحی بر روی روده ی بزرگ که طی آن قسمتی از کولون ( روده ی بزرگ ) در جدار شکم تعبیه می شود و ایلئوستومی نیز به اعمال جراحی جهت ایجاد استومی ( دهانه ) در قسمت ایلئوم ( انتهای روده ی باریک ) اطلاق می شود.
واژه ی استوما به مفهوم دهانه است. در اصطلاح پزشکی به مفهوم دهانه ای است که در دیواره ی شکم به منظور خروج محتویات روده ی بزرگ ( کولوستومی )، روده ی کوچک
( ایلئوستومی )

اسلاید 9 :

از برخی از افراد به دلایل متعددی نظیر تومورهای روده ، سرطان روده بزرگ ، بیماران کُرون و کولیت زخمی شونده، جراحت های جنگی، سوانح و تصادفات غیر مترقبه و یا ناهنجاری های مادرزادی این ضرورت ایجاد می شود که به وسیله ی جراحی ، بخشی از سطح بدن در ناحیه ی مجرای روده ای باز شده و اجازه ی خروج محتویات روده از طریق این دهانه داده شود. حال با توجه به ناحیه ای آسیب دیده ی روه ، جراحی کولوستومی و یا ایلئوستومی انجام می گیرد.

اسلاید 10 :

این دسته از بیماران با مشکلات مختلفی مواجه می شوند

عوارض پوستی، زخم و عفونت
بوی مدفوع ، نفخ شکم و تولید گازهای بد بو
مشکلات تغذیه ای
هزینه های درمانی
تغییرات اجابت مزاج و .

اسلاید 11 :

مراقبت های کلی در کولستومی و ایلئوستومی
برنامه زندگی بایستی منظم باشد زمان معینی برای غذا خوردن، خوابیدن و شستشوی کلستومی تا خللی در زندگی و فعالیت های روزمره ایجاد نگردد. چنین وضعی به منظم شدن زمان خروج مدفوع از کلستومی کمک خواهد کرد.
(استومی ) سوراخ روده که در روی شکم ایجاد شده است را به طور مرتب یک ساعت بعد از صرف غذا شستشو دهید، این کار باعث تحریک امواج دودی و سهولت در اجابت مزاج و منظم شدن زمان دفع می گردد.
درجه حرارت آبی که برای شستشوی کلستومی استفاده می شود بایستی مطابق حرارت بدن و یا کمی کمتر ازآن باشد.

اسلاید 12 :

آیا بیمار قبل از انجام جراحی استومی نیاز به رعایت رژیم غذایی خاصی دارد؟

بیماری که قرار است تحت عمل جراحی قرار بگیرد، از 24 تا 48 ساعت قبل از انجام جراحی باید از رژیم غذایی مایعات استفاده کند که دو روز قبل از عمل مایعات غلیظ مانند سوپ مصرف می‏شود و از 24 ساعت قبل از عمل، رژیم غذایی به مایعات رقیق تغییر می‏کند و از ساعت 12 شب قبل از انجام عمل بیمار دیگر نباید چیزی میل کند. از مواد ملین نیز برای پاکسازی روده‏ها استفاده می‏شود.
مواظب مصرف شير و لبنيات توسط بيماران باشيد، زيرا برخي از بيماران عدم تحمل دارند. همچنين، مصرف آجيل، غلات، حبوبات و سبزيحات برگي بهتر است با احتياط صورت گيرد، زيرا محتواي پر باقيمانده آنها سبب تحريک روده مي شود.

اسلاید 13 :

تغذیه در بیماران پس از جراحی کولستومی و ایلئوستومی

- رژيم با مايعات شروع مي شود. آبميوه بايد رقيق باشد تا از اسهال اسموتيک جلوگيري شود. در مرحله بعد، به رژيم مايع کامل تبديل مي شود و سپس به رژيم نرم مي رسد. در اين مرحله غذاها بايد خوب پخته و در فواصل منظم (6-4 وعده) مصرف شوند. - محدوديت فيبر در مراحل اوليه و افزايش آن به تحمل بيمار بستگي دارد (حداقل براي دو هفته رژيم کم فيبر مصرف شود).
بيمار مي تواند دو تا سه هفته بعد از عمل به رژيم پرپروتئين و پرکربوهيدرات و شش تا هشت هفته بعد از جراحي به رژيم متعادل و معمولي برسد و از غذاهاي حاوي فيبر محلول (جو، پوره سيب و موز) که سبب کاهش دفع مي شوند استفاه کند؛ اما فيبر نامحلول باید کمتر مصرف شود.

اسلاید 14 :

توصیه های تغذیه ای در بیماران با جراحی کولستومی و ایلئوستومی
رژیم غذایی متعادل و ورزش ضروری است.
رژیم غذایی باید سرشار از پروتئین باشد.
رژیم غذایی بهتر است کم باقیمانده باشد تا بدین وسیله حجم مدفوع 24ساعته کم گردد.

از خوردن غذاهای مثل گل کلم، آجیل، ذرت، حبوبات، تخم مرغ ، پنیر، خیار، پیاز، سیر، ماهی ، لبنیات، قهوه، کلم شور و ترش، کرفس ، بروکلی، ذرت، خربزه، هندوانه، فندق، گردو، تربچه، ریواس، مخمرها، نان جو و بالاخره غذاهای پرادویه که تولید گاز میکند و همچنین مصرف نوشابه های گازدار و جویدن آدامس و بلع هوا به واسطه تند غذا خوردن پرهیز شود.

اسلاید 15 :

توجه داشته باشید که کلم، پیاز، ماهی بوی بد تولید کرده و ماست، دوغ و جعفری و اسفناج خوش بو کننده گوارش است.
در تابستان چون مایعات فراوانی از طریق تعریق و کلستومی دفع می شود. لازم است مایعات بیشتری مصرف نمایید.
اگر مدفوع بیش از حد آبکی باشد غذاهای مثل گندم سبوس دار، حبوبات، ذرت و آجیل را کمتر مصرف نمایید.
در صورتی که مدفوع سفت باشد افزایش مصرف نمک، باعث جذب آب و سهولت دفع خواهد شد.
در صورت نیاز و تمایل به مصرف حبوبات بهتر است حبوبات خام را به مدت 24 دقیقه در آب سرد خیساند سپس طبخ نمود تا نفخ ایجاد نکند.
در صورت یبوست از آب گلابی و آب انگور استفاده کنید.

اسلاید 16 :

غذا را آهسته و به طور کامل بجوند و پس از صرف غذا کمی پیاده روی داشته باشند. برای رفع بوی بد نیز غذاهایی مانند ماست، جعفری، آب زغال اخته ، آب پرتقال، آب گوجه فرنگی و اسفناج تازه موثرند.

از نکات مهم دیگر در این بیماران، حجم و قوام مدفوع است. این بیماران باید با مصرف مواد غذایی بخصوص، حجم مدفوع خود را کاهش داده و قوام آن را نرم کنند؛ هر چند بسیاری از داروها نیز در این میان موثرند. آنتی بیوتیک ها موجب اسهال شده و بر عکس اکثر داروهای مسکن باعث یبوست می شوند. برای این بیماران مصرف مایعات فراوان توصیه می شود. همچنین به دلیل دفع پتاسیم در اسهال مصرف سیب ، موز و چای توصیه می شود.
در صورت بروزحساسیت قبل از حذف هر غذا که صرف مینمایید، چند روز تحمل کنید، زیرا ممکن است حساسیت اولیه بعد از چند روز برطرف شود.

اسلاید 17 :

بیماران باید به این مورد توجه کنند که اگر مواد دفعی ناگهان آبکی شد و یا حجم آن شدیداً افزایش یافت، هرگز برای جبران آن مصرف مایعات را محدود نکنند؛ چرا که در این صورت آب بدن خود را از دست می دهند. بهتر است با انتخاب غذاهایی نظیر موز ، برنج کته شده ، کره ، بادام زمینی ، سیب و نان سوخاری غذای خود را کم باقی مانده کرده و از مصرف حبوبات، کلم، بروکلی، اسفناج، میوه های خام و غذاهای تند و پر ادویه پرهیز کنند.
مراقبت های تغذیه باید بر التیام زخم و جلوگیری از عفونت معطوف گردد.
با استفاده از مواد غذایی کم باقیمانده می توان دفعات اجابت مزاج را کاهش داد؛ ضمن آن که اجتناب از یبوست نیز حائز اهمیت است.

اسلاید 18 :

به طور کلی در دو هفته ی اول پس از عمل جراحی روده
- مصرف میوه و سبزیجات چه به شکل خام و چه پخته مجاز نیست.
- غذاها باید نرم، کم فیبر و بدون ادویه باشد.
- تعداد وعده های غذایی افزایش و حجم غذا کاهش یابد.
- برنج، ماکارونی، سیب زمینی، مرغ و ماهی کاملاً پخته شده، آب میوه جات و سبزیجات مفید است.
- شیر معمولاً غیر مجاز است.
- پس از دو هفته می توان به تدریج از میوه و سبزی پخته و پوره شده استفاده کرد.

اسلاید 19 :

این بیماران به مایعات فراوان همراه با غذاهای حاوی سدیم و پتاسیم نیاز دارند. آب پرتقال و سیب، موز، سیب زمینی و گوجه فرنگی پتاسیم بالایی دارند. در برخی موارد تجویز مکمل ویتامین های E ، B12 و C ضرورت پیدا می کند.

هم چنین بهتر است از بیمار خواسته شود که یادداشتی از مواد غذایی دریافتی و عوارض جانبی تهیه کند تا مواد غذایی آزار دهنده شناسایی شوند.

اسلاید 20 :

آیا میزان تولید گاز استوما به مواد غذایی مصرفی بستگی دارد؟
بعضی از خوردنی‏ها و نوشیدنی‏ها موجب افزایش دفع گاز از استوما می‏شوند. مصرف نوشابه‏های گازدار و الکلی و ماء‏الشعیر موجب افزایش گاز می‏شود. کلم بروکلی، انواع جوانه‏های سبز، مارچوبه، کلم بروکسل، گل کلم، کلم سفید و قرمز، ذرت، خیار، قارچ، حبوبات، اسفناج، تخم‏مرغ، سبوس، لبنیات، شیر، انواع مغزها، پیاز، ترب و ماهی مقدار گاز تولیدی روده را افزایش می‏دهند ولی این به معنی عدم استفاده دائم از این غذاها نیست زیرا هر فرد، با تجربه‏ای که به مرور زمان کسب خواهد کرد، می‏تواند مشکل تولید گاز روده را حل کند. برای مثال زمانی که فرد قرار است در جلسه‏ای مهم و یا مهمانی رسمی شرکت کند، از خوردن این غذاها پرهیز می‏کند.