پاورپوینت پالایش نثر فارسی در رسانهها و فضای مجازی

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 1 :

پالایش نثر فارسی در رسانهها و فضای مجازی

اسلاید 2 :

آسیب‎شناسی گونههای رسانهای زبان فارسی
مطبوعات
فضای مجازی

اسلاید 3 :

زبان فارسی مهمترین مؤلفه­ هويت ملي است؛ زيرا:
زبان فارسي زبان رسمي كشور ما و زبان آموزش و ارتباطات فكري و علمي ماست و بخش مهمي از تفكر ما در چارچوب قواعد اين زبان شكل ميگيرد. بههمين علت، كيفيت ارتباطات فكري و رشد علمي و فني ما كاملاً وابسته به كيفيت زبان ما يعني زبان فارسي است.
پايه و مايه­ و محور فرهنگ و حامل انديشه­هاي انساني است.
تاريخ ساز و هويت­بخش است. زبان فارسي با تاريخ و فرهنگ و تمدن ما پيوندي ديرينه و ناگسستني دارد،
مهم­ترين وسيله­ انتقال تجربيات، دانش و بينش بشري و ظرفِ ذخيره­سازي انديشه­ نسل­هاي پيشين و فرهنگ نياکان است.
موجب همبستگي اقوام ایرانی است. تمايز قومي افراد حتي در يک جغرافياي سياسي واحد، با عنصر زبان مادري است که مرزبندي مي­شود.
زبان يکي از مؤلفه­هاي سازنده­ شخصيت ملّت است.
تضعيف يا تقويت زبان گاه باعث تضعيف نظام سياسي و فروپاشي ملّي و يا بالعکس باعث قوت و اعتبار هويت ملّي افراد مي­شود.
غناي زباني موجب غناي ادبي و بالعکس مي­گردد. ادبيات و زبان غني و پرمايه فرهنگ­ساز است و تفاوت فرهنگي ملتي را با ملّت ديگر نشان مي­دهد.
پاسداشت و تقويت زبان فارسي، ارج نهادن به اين ميراث ارزشمند فرهنگي و استحكام بخشيدن به بنيان هويت ملي ما تلقي ميشود.

اسلاید 4 :

الگوهاي غيرمعيار در زبان مطبوعات

به سفارش:
دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها
معاونت مطبوعاتي وارت فرهنگ وارشاداسلامي
اجرا:
مرکز تحقيقات زبان و ادبيات فارسي
دانشگاه تربيت مدرس
http://www.rasaneh.org

اسلاید 5 :

محدوده تحقيق
1.بررسي 12320 جمله از 22 نشريه
2.نشريات : سراسري(6720):عامهپسند(4480): محلي(1120)
3. از هر مجله به طور مساوي 560 جمله در هشت گروه موضوعي اجتماعي( 1309 )، ورزشي (2262 )، فرهنگي 1662 جمله، ديني 647 جمله، سياسي 1455 جمله، حوادث 1011 جمله، اقتصادي 505 جمله، علمي 1169
4.انتخاب چهار قالب خبر( 3938 )، گزارش( 3499 )، مصاحبه( 940 )، مقاله (3943 )
5.حوزه هاي ويرايش: 55 مورد در سه حوزه
1-5فني:شامل رسم الخط و املاي فارسي، نشانهگذاري، صفحه بندي و عنوانبندي، پاراگراف بندي
2-5 زبانی شامل رعايت نكردن تطابق فعل و فاعل در افراد و جمع؛ به كار بردن شكل مجهول فعل به جاي معلوم؛. آوردن را پس از فعل، به جاي آوردن آن پس از مفعول؛ كاربرد نابجاي فعل داشتن؛ آوردن صفات نامتناسب با موصوف؛ به كار بردن فعلهاي مركب به جاي بسيط، به كار بردن اسم مفعول به جاي فعل شخصي؛ حذف بيجاي فعل؛ كاربرد زمان حال به جاي گذشته
3-5 بلاغي مثل كاربرد بيش از حد كلمات مترادف ؛ درازنويسي؛ حشو
6. مبناي کار دستور خط فارسي مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسي

اسلاید 6 :

ميزان اشكالات در سه حوزه­ ویرایش فنی، ویرایش زبانی و ویرایش بلاغی

اسلاید 7 :

ميزان ودرصد پراكندگي غيرمعيارها درحوزه ويرايش فني و زبانی

اسلاید 8 :

نتایج
در سه حوزه فني، زباني و بلاغي از 12320 جمله جمعاً 8329 جمله يعنی 67/7درصد يك يا چند خطا داشت.
3981 جمله يعني 32/3 درصد از كل جملات بدون اشكال بود.
از 8329 جمله غيرمعيار جمعاً 15258مورد اشكال وجود دارد يعني در هر جمله به طور متوسط دو اشكال ديده ميشود.
ميزان اشكالات در سه حوزه
فني 5071 يعني 33/.
زباني. 4250 مورد يعني 27/.
بلاغي 6206 مورد يعني 40/. است.

اسلاید 9 :

واژه‎های بیگانه براساس تحقیق دکتر مدرسی
بررسی300 متن از بخشهاي مختلف اقتصادي، فرهنگي و هنري، آگهي، ورزشي و سياسي 24 شماره نشريه روزانه
مجموعاً 1320 واژه بيگانه ساده و تركيبي در كل با تكرار ، 16443 بار
316 واژه تركيبي هستند و بسامد كل آنها به 1797 ميرسد و 1004 واژه نيز ساده به شمار ميآيند كه بسامد كل آنها 14464 است
در هر صفحه به طور متوسط 9/5ستون و در هر ستون 414 واژه به كار رفته است و بنابراين، از حدود 3940 واژه در هر صفحه، به طور متوسط 122 واژه بيگانه است كه 4 درصد واژههاي يك صفحه را شامل ميشود.
درصد وقوع واژههاي بيگانه در بخش آگهيها، بيشترين (معادل 7 /41 درصد در هر ستون) و در بخش فرهنگي و هنري، كمترين (برابر4 /7 درصد در هر ستون) است. ميزان كاربرد واژههاي بيگانه در بخشهاي ورزشي، سياسي و اقتصادي، ميان اين دو حد و به ترتيب برابر 26، 14 و 14 درصد در ستون است.

اسلاید 10 :

پيشنهادها
1. تأسيس اداره ويرايش در معاونت مطبوعاتی
2.ارزیابی سالانه زبان معيار در مطبوعات
3. اقدامات تشويقي
4. آموزش
5. پژوهش
•مقايسه زبان مطبوعات از گذشته تا امروز.
•بررسي زبان معيار مطبوعاتي در مقايسه با گونههاي زباني ديگر
•بررسي الگوهاي زباني بيگانه در مطبوعات كشور
•الگوهاي زباني غيرمعيار در كل نشريات كشور (گسترش يافته همين طرح)
•پژوهش در شيوههاي بهينهسازي زبان مطبوعات كشور
•توصیف گونه های زبان مطبوعاتی
•ارزیابی و بررسی جایگاه مطبوعات در فرایند برنامه ریزی زبان
•بررسی تطبیقی رسانه های ایران و کشورهای دیگر.
6. توليد نرمافراز غلط یاب، برابر ياب فارسي
7. اعمال قوانين و تدوين آييننامههاي لازم

اسلاید 11 :

آسیب‎شناسی زبان پیامکی (فضای مجازی)
زبانی اختصاری که در پیامکها و چت رومها و شبکههای مجازی اجتماعی استفاده میشود.
بنای این زبان بر کوتاه نویسی واژهها با کمترین تعداد نویسه برای رساندن مفاهیم است.
اصول نگارش خط و زبان رعایت نمیشود؛ واژگان و اعداد در هم میآمیزد تا مختصرترین واژگان را برای بیان مقصود بسازد.

اسلاید 12 :

زبان پیامکی
درنظرگرفتن مزایای پیامک و پذیرش آن و انطباق آن با قواعد زبان فارسی به جای رد.
پذیرش پیامک به عنوان گونهای از گویشهای اجتماعی از رده زبانهای ساختگی
شبکههایی مثل وایبر، واتس آپ، لاین و استفاده از ابزارهای چت رشد زبان پیامکی را سرعت بخشیده است.
زبان پیامکهای جوانان گفتمان خاص خود را دارد و ابزار ابراز وجود آنان است.
پیامکها با دو نوع زبان معیار و غیرمعیار (زبان ساخته جوانان) جریان دارد.
از ۱۷۰ هزار کانال تلگرامی فارسی زبان بیش از ۱۱ هزار و ۱۰ کانال دارای بیش از ۵۰۰۰ عضو هستند.
کانالهای تلگرام روزانه به طور متوسط حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار مطلب منتشر میکنند که در مجموع بین ۲.۵ تا ۳ میلیارد بازدید
هر کاربر ایرانی تلگرام به طور متوسط در ۱۳ کانال عمومی عضو است و روزانه نزدیک به ۱۰۰ مطلب در این کانالها مطالعه میکند.
از کانالهای فعال در شبکه اجتماعی تلگرام ۳۲ کانال بالای ۵۰۰ هزار عضو و ۷ کانال نیز بیش از یک میلیون عضو دارند

اسلاید 13 :

ویژگیهای پیامکها
الف. خطی
1.عدم رعايت رسم الخط فارسی: ميدونستم نميرفتم.
2.كاربرد خط لاتين (فینگلیش)
3.انگليسي نويسي: Ur welcomehk
4. آمیختن فارسی و انگلیسی: sa @ ساعت،۳۰ mer (مرسی)
A 2(دعا)، ۳۰nama (سینما)،2ost(دوست)، 2khtar(دختر)

اسلاید 14 :

ویژگیهای پیامکها
ب. زبانی
کوتاه نویسی: می­آی شام، کیاییم: چه کسانی می­آیند.، گیرم: نمی­توانم بیایم، فعلا: خداحافظ
کاربرد اختصارات زبانی: سلام: slm، تو: u، مرسی: merc، ز بزن = زنگ بزن، بتل = تلفن بزن، ميستم = دلتنگتم،
كاربرد كلمات بيگانه: اوكي گلم.
جابجايي اركان جمله: استاد نمره رو زده تو سايت، داري شماره گروه رو!
کامل نبودن جمله­ها:
شكسته نويسي: نه ديگه تو گفتي بمونيم كتابخونه درس بخونيم منم ديگه نيومدم.
مصدرجعلی­سازی: بعدآ می­زنگم، مخم هنگيد بس ك فكريدم

اسلاید 15 :

واژههای زبان پیامکی، از ترکیب حروف اول کلمات بدست میآید. مانند: برمیگردم brb = be right back =
قطع ارتباط شبکه dc = disconnect =
آنلاین on= online =
آفلاین off = offline =
خندیدن با صدای بلند lol= laugh out loudly =
ایرادی ندارد np= no problem =
خوش برگشتی wb= welcome back=
سن/جنسیت/محل زندگی asl= age/ sexuality/ location = 
متشکرم ty= thank you =
نه زیاد خوب نه زیاد بد so so=
وقت خوبی داشته باشید و شاد باشی glhf = good luck have fun =
خداحافظ bb = bye bye =
روش دیگر استفاده از نام حروف و اعداد است که شبیه یک واژه هستند. مانند موارد زیر:
you = U = شما
your = UR = برای شما
c u= see you = میبینمت
s2a=send too all=ارسال برای همه
nf = net freind= دوست اینترنتی
ir3l=irancell=ایرانسل
w8=wait=انتظار
در برخی موارد هم حروف صدادار یک واژه حذف میشوند:
tnx = thanks = ممنونBA=بیا
در برخی موارد هم از ترکیب چند روش استفاده میشود:
uw = your welcome = خواهش میکنم

اسلاید 16 :

راهکارهای مواجهه با زبان پیامکی
1.در حوزه آموزش
استاندارد سازی و تدوین اصول نگارش پیامکنویسی
آموزش درستنویسی در پیامک نگاری
آموزش تمایز زبان پیامک با نگارش رسمی در کتابهای درسی
ارسال پیامکهای آموزشی از طریق مخابرات برای تمام کاربران
2.در حوزه زیرساختها
زمینهسازی برای کاربرد درست خط فارسی در فضای مجازی
حل کردن مشکلات خط فارسی توسط مخابرات
نصب رایگان نرم‎افزار برای رفع مشکلات خط و زبان فارسی بر دستگاههای موبایل
3.در حوزه پژوهش
برگزاری نشست‎های تخصصی
انجام پژوهشهای میدانی

اسلاید 17 :

الگوهاي زباني غيرمعيار در سريالهاي تلويزيوني
جامعه آماري اين پژوهش، سريال تاريخي "چهل سرباز"، سريال خارجي ترجمه شده "پرستاران" و سريال اجتماعي"من نه منم" بوده است.
محل انجام: مرکز تحقیقات صدا و سیما،اداره کل مطالعات رسانه و ارتباطات 1388
حجم جامعه مورد بررسي ده هزار جمله
الگوهاي زباني غيرمعيار، در سه لايه "آوايي، دستوري و واژگاني" بررسي شده است.
يافتهها
‎1‎- "ابهام"، "اشکالات دستوري، بلاغي و تلفظي"، "بيتوجهي به معاني و شکلهاي متعدد افعال و ديگر واژگان"، "کاربرد لغات بيگانه" و"بيتوجهي به ساخت و بافت معنايي جملات"، از اشکالات کلی زبان سريالهاست.
‎2‎- درسريالهاي تاريخي، بدون توجه به تغييرات و تحولات زبان در مکانهاي جغرافيايي و زمانهاي تاريخي مختلف، غالبا از زبان نوشتاري معاصر است و در برخي از کاربردهاي افعال، قيود و صفات و. تلاش ميکنند زبان را کهنه نشان دهند.
‎3‎- "ضعف موضوع، طرح و تطويل زبان و زمان"، "گرتهبرداري (الگوپذيري از زبانهاي بيگانه)"، "گرايش به کاربرد زبان ادبي و شعرگونه"، "سستي کلام (اشکالات نحوي و بهم ريختگي جملات)" و "تکرار و اطناب"
‎4‎- از جمله راهکارهاي عملي براي اصلاح زبان سريالها، گسترش و نهادينه کردن "اهميت زبان و تلاش براي پالايش و حفظ الگوهاي معيار آن"، در جامعه است.

اسلاید 18 :

راهبرها و راهکارها

اسلاید 19 :

تبدیل زبان فارسی به زبان علم درمحيطهاي آموزشي ايران
راهبردها
1 کشف ویژگیهای مشترک زبان فارسی به لحاظ ساختارهای صرفی، نحوی و واژگانی و سایر ویژگیهای زبانی از طریق زبانشناسی مقابلهای؛
2 تقویت بنیهی فرهنگستانها برای وضع اصطلاحات، لغات و واژهگزینی در تمامی زمینههای علمی؛
3 بهرهگیری از قابلیتهای زبان فارسی و گویشهای محلّی در وضع لغات و برابرها؛
4 توسعهی فرهنگ استفاده از برابرهای فارسی در سطوح مختلف جامعه؛
5 نظارت بر ترجمهی متون از طریق ایجاد نهادی در فرهنگستان؛
6 تأسیس مرکز یا انجمن علمی ترجمه متون برای سیاستگذاری، نظارت در امر ترجمه و کنترل آن؛
7 ایجاد ارتباطهای مستمر و مفید بین رشتهی زبان و ادبیات فارسی با سایر رشتهها همچون علوم انسانی، فنی، مهندسی، پزشکی، هنر و علوم پایه؛
8 برگزاری کارگاههای تخصصی واژهسازی، واژهگزینی و درستنویسی برای متخصصان، استادان و مترجمان؛
9 تألیف کتابی ساده برای متخصصان سایر علوم در مورد شیوههای علمی واژهسازی؛
10 مطالعات تاریخی برای اثبات توان زبان فارسی به عنوان زبان علم؛
11 شناخت نیازها و مشکلات کاربران زبان فارسی و ارائه راهحل علمی و علمی؛
12 تبیین دقیق جایگاه چهار زبان ملّی، بومی، دینی و بینالمللی و لزوم و ضرورت هر یک و نحوه تعامل آنها؛
13 تعدیل دو دیدگاه سنتی و نو میان زبانشناسان و ادیبان در مورد کاربرد واژگان زبان فارسی؛
14 گشودن قید و بندهای غیرضروری از دست و پای زبان فارسی؛
15 شناخت آسیبها و موانع کاربرد فارسی به عنوان زبان علم؛
16 بهرهگیری از تجربیات کشورهای دیگر؛
17 تأسیس نهاد نظارتی برای کاربرد دقیق زبان فارسی در متون علمی؛

اسلاید 20 :

ایجاد هوشیاری ملّی و نگاه مثبت به زبان و ادبیات فارسی
راهبردها
1 کاهش تنش میان زبان ملی و گویشهای محلی؛
2 ساخت برنامههای تبلیغی و سریالها، برگزاری میزگردهایی برای تبیین جایگاه زبان و ادبیات فارسی و نقش آن در تقویت بنیانهای هویتی؛
3 ساخت و تولید برنامههای تلویزیونی با محوریت زبان و ادبیات فارسی، معرفی آثار ادبی، مفاخر ادبی در برنامههای صدا و سیما؛
4 اجرایی کردن قوانین و مقررات مصوب در نهادهای قانونی مثل مجلس، فرهنگستان، شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ از قبیل قانون ممنوعیت به کارگیری اسامی و عناوین بیگانه؛
5 از بین بردن مقاومت روحی مردم در مقابل واژهسازی نهادهای مسئول؛
6تشویق هنرمندان، فیلمسازان، نویسندگان و نخبگان به استفاده از واژگان فارسی و فارسینویسی از طریق تشکیل نشستهای صمیمی و تخصصی؛
7 تببین و تبلیغ دقیق زبان و ادبیات فارسی به عنوان نقطهی اتّصال ایرانیان با تاریخ و میراث فرهنگی آنان؛
8 گوشزد کردن خطرهای تهدیدکنندهی زبان فارسی به طور مداوم و از راههای گوناگون.