بخشی از مقاله
چکیده
نقش و جایگاه زن یا مرد در معادلات اجتماعی و وزن هر کدام در تغییر و تحول اجتماعی، یکی از چالشهاي دیرینه انسان متفکر در طول قرون و اعصار بوده است. در بستر زمان و تطور تاریخی تغییر نگرشها و باورهاي فردي اجتماعی، این نقش دستخوش تحولات چشمگیري گردیده که گاه شکل ستیزه به خود گرفته و هر جنس علیه دیگر جبههگیري کرده و با تمسک و سوءاستفاده از تمامی ابزارهاي انسانی و مادي - اندیشه و تکنولوژي - و حتی روحانی و دینی - آموزهها و غلطهاي مصطلح، روایات جعلی - اقدام به اثبات برتري جنسیت خود نموده است.
این انگارههاي ذهنی و باورهاي اجتماعی گاه چنان جامه استدلال و منطق بر قامت اندیشه و سنت پوشانده است که نامآوران عرصه تعقل و تدبر را به غلط افکنده است و جملاتی از آنان در حافظه تاریخ ثبت گردیده که متفکران عصر جدید را نیز بعضاً با تردید جدي روبرو میسازد. عدالت جنسیتی زن و مرد یکی از ارزش هاي بزرگ اسلام است که اگر به سبکی زیبا، منطقی، جامع، و قلمی شیوا و رسا به آن پرداخته شود از آن استقبال می کند و از برکات فراوان انتخاب تقواي الهی بهره مند می گردد، همچنین از آفت هاي متعدد و زیانبار آن مصون می ماند. »عدالت« از حیث مفهوم شناختی، به معانی؛ تعادل و توازن، تساوي در شرائط مساوي، تفاوت در شرائط متفاوت، دادن حق هر صاحب حقی و قرار گرفتن هر چیزي در جاي خود میباشد.
در این مقالهمفاهیم و مبانی»عدالت قانونی« و »جنسیت« و ترکیب »عدالت جنسیتی«مورد بررسی قرار گرفته و معلوم میشود،یگانه مرجعحقوقینظام آفرینش،غایتمندي فعل الهی،رابطه وثیق حقو تکلیف،حق و عدالت، وحدت انگاريعالم وجود و نسبت طبیعت و فطرتانسانی نظام ارزشیاسلام در جریان »عدالت جنسیتی« معنا و مبناي خود را نشان میدهد؛ مساوات ملازم بلکه متحد با عدالت و عدالت ریشه در تساوي دارد تا نفی تبعیضدر آن یک اصل اصیل و قطعی باشدو »تشابه« اساساً موضوعیت ندارد؛ اگر چه مساوات مطلق غیرممکن و مطلوب هم نیست؛ زیرا تفاوتهاي طبیعی و اکتسابی چنین حکم میکند.
مقدمه
آفرینش زن برگ زرینی به برگهاى زرین عالم وجود افزوده شد. چرا که زن مظهر جمال و جلال خداوند بود که باید شناخته می شد. این نور الهی از آغاز آفرینش تاکنون دورانهاى تلخ و شیرینی سپرى کرده است. گاه همراه با حرکت انبیاى الهی گام در گام پیامبران خدا گذارده و دوشادوش مردان صالح از پیامبر زمان خود حمایت کرده است؛ همانند آسیه همسر فرعون که نخست در حفظ موسی پیامبر خدا ایفاى نقش کرده و سرانجام با کشف راز او به بدترین شکنجه ها گرفتار گردیده است و در هیچ حال دست از دین خدا و پیامبرش برنداشت.
همچنین ماشطه که حاضر می شود خود و فرزندانش در آتش بسوزند اما لحظه اى از ایمان به خدا دورى نکند. هاجر همسر ابراهیم به تنهایی در بدترین شرایط اقلیمی با کودك نوزادش در کنار خانه خدا زندگی می کند و فرمان خدا را گردن می نهد.زنان اولین کسانی اند که افتخار آموزگارى بشر را به عهده گرفته اند و دامانشان کانون شکل گیرى تمام فضیلت ها است. زیرا با عطوفت و صبر در برابر تربیت فرزند بهترین و سازنده ترین نقش تربیتی را بر عهده دارند. زن است که مرد را از دامهاى شیطانی و از منجلاب فساد و بدبختی نجات داده به اوج قله کمال انسانی و خوشبختی می رساند. در قرآن کریم در موارد بسیارى از این گوهر تابناك یاد شده است.
تعبیرهاى قرآن درباره مریم هر فرد را به شگفتی وا می دارد. عدالت جنسیتی مفهومی ناآشناتر و مبهم تر از عدالت است؛ ناآشناست از آن جهت که مفهوم جدید و متاخري است به جوانی جنسیت، و مبهم است از آن جهت که تصور همگان از آن یکسان نیست، اگر چه چون عدالت مطلوب همگان است. عدالت در ادبیات و نظریه ها به کرات مطرح و تعریف شده است. بعنوان مثال افلاطون " سربازان" و "عوام" "فرمانروایان" در مدینه فاضله اش از نظم عادلانه میان طبقات سه گانه می گوید. ارسطو نیز با اشاره به عدالت، آن را معامله برابر با افراد برابر و معامله نابرابر با افراد نابرابر می داند.
جریانسازي جنسیتی بهعنوان روشی براي ارتقا عدالت جنسیتی در کار پایه عمل چهارمین کنفرانس جهانی زن در پکن - 1995 - تصویب گردید. کمیته اقتصادي و اجتماعی سازمان ملل - ECOSOC - جریانسازي جنسیتی، ابعاد و تبعات آن را چنین تعریف میکند: فرایند تعیین و ارزیابی آثار و تبعات هر فعالیت برنامهریزي شده از جمله قانونگذاري، سیاستگذاري یا برنامهریزي در تمام زمینهها و در تمام سطوح براي مردان و زنان است.
