بخشی از مقاله
چکیده:
نقش فزاینده حقوق مالکیت فکري بین المللی به عنوان یک ابزار تنظیمی و قانون گذاري جهانی با امضاء موافقت نامه TRIPS در 1994 تقویت شد. این موافقت نامه ، به عنوان یک موافقت نامه محوري میان تمامی اعضاي سازمان تجارت جهانی WTO ، یک جابجایی سیاسی عمیق را به نمایش گذارد که در آن حمایت از مالکیت فکري به طور قاطع به موضوعات تجارت جهانی ارتباط یافته است.
از آنجاییکه موافقت نامه به عنوان یک معاهده بین المللی قائم بالذات عمل نمی کند ، بلکه بر دیگر کنوانسیون هاي بین المللی حقوق مالکیت فکري بین المللی از جمله کنوانسیون هاي برن و پاریس اتکا دارد ، در نتیجه چهارچوب مستحکم تري براي حداقل استانداردهاي حمایت از حقوق مالکیت فکري بین المللی فراهم می کند.
زیست فن آوري یک فن آوري کلیدي براي توسعه اقتصادي در قرن 21 است. در نتیجه بررسی چهارچوب پتنت بین المللی براي این فن آوري نوظهور امري حیاتی است. هنگام در نظر گرفتن محدوده محصولات زیست فن آوري که قابل ثبت شدن به موجب چهارچوب بین المللی فکري کنونی می باشند، رسم خطوط تمایز میان اختراعات ، اکتشافات ، محصولات و فرآیندها لازم و ضروري است.
مقدمه:
سیستم پتنت یک حمایت از فن آوري را بدون تبعیض براي تمامی انواع فن آوري ها در تمامی زمینه هاي ممکن فن آوري فراهم می آورد.چنین امري را ماده 27 موافقت نامه TRIPSتحت عنوان " موضوع قابل پتنت شدن " بیان می دارد:
"حق ثبت اختراع براي هر گونه اختراعی اعم از محصولات یا فرآیندها در تمامی رشته هاي فن آوري وجود دارد ، مشروط بر اینکه اختراعات تازه ، متضمن گامی ابداعی و داراي کاربرد صنعتی باشد. پتنت ها در دسترس قرار خواهند گرفت و حقوق پتنت بدون تبعیض قابل بهره برداري است. ثبت و برخورداري از حق ثبت اختراع بدون تبعیض از لحاظ محل اختراع ، رشته فن آوري و اینکه محصولات وارد شده اند یا در محل تولید شده اند وجود خواهد داشت. "
موضوع این بند یکی از موفقیت هایی بود که در مذاکرات تدوین موافقت نامه TRIPS کشور هاي صنعتی در مقابل کشورهاي در حال توسعه به دست آوردند؛زیرا بیش از 50 کشور در حال توسعه، حمایت از حق ثبت اختراع را در یک یا چند زمینه فن آوري خصوصاً محصولات دارویی به رسمیت نمی شناختند.مقاومت کشورهاي در حال توسعه دلایل مختلفی از قبیل بهداشت عمومی ، گران شدن دارو و عدم دسترسی مناسب به داروهاي ضروري داشت که در طول مذاکرات شمال- جنوب به آن پرداخته می شد.
زیست فن آوري به خاطر ویژگی هاي خود داخل در چهارچوب مقرره در خصوص موضوع قابل ثبت موافقت نامه TRIPS قرار می گیرد، از این رو در وهله نخست رژیم حمایتی از این زمینه نوظهور فن آوري در دسترس قرار دارد.از آنجاییکه مواد - 2 - و 27 - 3 - براي اعضاي سازمان تجارت جهانی فهرستی از اختراعاتی را که مستثنی از ثبت می باشند، فراهم می آورد که مبناي آن " نظم عمومی" و "اخلاق حسنه " است؛ در نتیجه کاربردهاي فعلی زیست فن آوري که در دامنه عمومی قرار دارند ، خارج از استثنائات فهرست شده قرار می گیرند.به این ترتیب در صورتیکه تقاضانامه پتنت معیار هاي تازگی - جدید بودن - ، گام ابتکاري - یا غیر بدیهی بودن در سیستم حقوقی آمریکا - ، کاربرد صنعتی و افشاء عمومی - ماده - 29 را فراهم آورند ، در این صورت اعضاي WTO از تبعیض نسبت به اختراعات زیست فن آوري در خصوص حمایت از پتنت به موجب حقوق ملی خود منع می شوند.
بنابراین در صورتیکه، اختراعات زیست فن آوري الزامات ماده 27 را احراز نمایند، تمامی اعضاي سازمان تجارت جهانی باید به مدت حداقل 20 سال از تاریخ ثبت از اختراع حمایت به عمل آورند ماده - 33 - ،از این رو حقوق انحصاري براي متقاضی ثبت پتنت در داخل آن کشور فراهم می شود . - 2 - ذکر این نکته حایز اهمیت است که تمامی تقاضانامه هاي زیست فن آوري و کاربردهاي آن را نمی توان توسط حقوق پتنت مورد حمایت قرار داد. به موجب ماده 27 - 1 - ، پتنت ها باید براي تمامی اختراعات در دسترس باشند و نه براي اکتشافات محض. در حالیکه موافقت نامه TRIPS قاصر از فراهم نمودن تعریفی براي اختراع می باشد، ماده 27 - 1 - کوششی براي تبعیض قایل شدن میان تمایزات ابهام آمیز میان اختراعات و اکتشافات است. ماهیت فنی ماده 27 - 1 - مانع از ثبت محصولات مذکور می شود.
باستانی و فرناندز - 1 - خاطر نشان می کنند که توسعه فن آوري هایی از جمله زیست فن آوري منجر به ایجاد ابهام در لایه میان فازي که قبلاً میان اختراعات و اکتشافت وجود داشت گردیده است. محو شدن این تمایز و خط مرزي را به بهترین وجهی می توان با بررسی قابلیت ثبت اختراعات " پتنت هاي در خصوص حیات " داخل در صنعت زیست فن آوري نشان داد. در یک مقاله انتقادي از پتنت هاي زیست فن آوري در چهارچوب موافقت نامه هاي تریپس و دستورالعمل زیست فن آوري اتحادیه اروپا در 1998، - 3 - Ho این بحث را عنوان کرده است که واژه نامعین - indeterminate - براي محققان و متقاضیان بالقوه ثبت پتنت انعطاف پذیري زیادي را در خصوص موارد قابل ثبت و غیر قابل ثبت فراهم می آورد.
