بخشی از مقاله
چکیده:
در دهه های اخیر پایداری توسعه به عنوان یکی از مهمترین دغدغههای پیش روی انسان مطرح گردیده است. در راستای دستیابی به این هدف از جمله مسائلی که میبایست مورد توجه جدی قرار گیرد پایداری توسعه کشاورزی است
بخش کشاورزی سهم مهمی در تولید ناخالص داخلی کشور دارد به طوریکه در سال 1387 بیش از 20 درصد کل اشتغال را به خود اختصاص داده است. دستیابی به امنیت غذایی، کسب درآمدهای ارزی و استقلال سیاسی و اقتصادی از عمدهترین ضرورتهای توجه به بخش کشاورزی است. توسعه کشاورزی بدون نگرش پایداری به آن موجب بروز مسائل و مشکلاتی گردیده است که مصرف بیرویه مواد شیمیایی و تخریب محیط زیست از عمدهترین آنهاست.
بر این اساس از سال 1980 موضوع توسعه کشاورزی پایدار مورد توجه قرار گرفت. مدل کشاورزی پایدار تناسب اکولوژیکی، ماندگاری اقتصادی، مقبولیت اجتماعی و مسئولیت سیاسی را به عنوان چهار بعد تفکیکناپذیر از اهداف بلندمدت پایداری را مورد بحث قرار میدهد که یکی از اهداف توسعهی پایدار، ایجاد درآمد و اشتغال در نواحی روستایی در جهت افزایش رفاه و کاهش فقر روستائیان است که باید مورد توجه قرار گیرد
در شرایطی که جمعیت کشورمان هر ساله بیش از یک میلیون درحال افزایش بوده و تقاضا برای مواد غذایی به دلیل مزبور و همچنین به دلیل توزیع ناعادلانه مواد غذایی و بهبود نسبی وضعیت اقتصادی که خود سبب افزایش مصرف سرانه میگردد، رو به فزونی است حفظ منابع تولید کننده مواد غذایی از نظر کمی و کیفی علیالخصوص آب و خاک کشور وظیفهای همگانی میباشد
دستیابی به توسعهی پایدار مهمترین هدف برنامهریزان روستایی به شمار میرود. در نیم قرن اخیر دانش رسمی و نوین، فناوریهای جدید و کارآمدی را در پهنهی کشاورزی پدید آورده است که موجب تحولات اساسی در فرآیند تولید و عرصه زندگی بهرهبرداران کشاورزی و روستائیان شده است. در این مقاله با مرور مبانی تصری توسعه پایدار، ابعاد اقتصادی کشاورزی پایدار - با مؤلف ایجاد درآمد کافی و مناسب برای کشاورزان و همچنین استفاده درست از منابع - بررسی میگردد
مقدمه:
با افزایش روزافزون جمعیت و نیازهای فراوان به تولیدات غذایی، کشاورزی به روشهای ابتدایی و سنتی با بازدهی کم، دیگر جوابگوی این نیازها نیست. در طی سالهای گذشته با قطع درختان جنگلی و از بین بردن مراتع، سطح زیر کشت افزایش زیادی یافته و با استفاده از تکنولوژیهای صنعتی و روشهای نوین کشاورزی تا حدودی نیازهای موجود برطرف شده است.
در ادامه با استفاده بیرویه و نامتعادل از کودها و سموم که تخریب خاک و از بین رفتن موجودات خاکزی را درپی داشت، هرچند تولید افزایش یافت لیکن تخریب محیط یست را باعث شد و سلامت مصرفکنندگان کالاهای کشاورزی به خطر افتاد. بنابراین به کارگیری روشهای شیمیایی و مکانیکی هرچند توانست کشاورزی را رونق دهد لیکن معایب زیادی از این کار حاصل گشت که موجب مطرح شدن موضوع کشاورزی پایدار گردید
گرچه کشاورزی پایدار به عنوان راهی برای امرار معاش از سابقه بسیار طولانی برخوردار است ولی با مفاهیم فعلی آن از سابقه چندانی برخوردار نیست و تنها در سالهای اخیر به علت مشکلاتی که در اثر مصرف بیرویه مواد شیمیایی در کشاورزی و روشهای رایج تولید مواد غذایی بروز کرده است توجه بیشتری به آن معطوف شده است.
آنچه مسلم است کشاورزی پایدار را نباید تنها به عنوان مجموعهای از روشها به حساب آورد بلکه باید آن را نوعی بینش قلمداد نمود که در آن جنبههای مختلف اقتصادی، اجتماعی و حتی فلسفی نهفته است و ابعاد فرهنگی آن کمتر از جنبههای منفی و تفکیکی مربوطه نیست. در همین راستا معرفی کشاورزی پایدار از دیدگاههای فرهنگی در جامعه می تواند نقش مؤثری در رابطه با شناخت آن داشته باشد
