بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
آشنایی با اصول کتابداری پزشکی
اسلاید 2 :
اهداف اصلی:
آشنایی با کتابداران پزشکی
آشنایی با خدمات کتابداری پزشکی
آشنایی با پزشکی بالینی و کتابداری پزشکی
آشنایی با عملکرد مبتنی بر شواهد و کتابداری پزشکی
آشنایی با کتابداران آموزشگر، برنامه ریزی آموزشی در کتابخانه های علوم پزشکی
اهداف فرعی:
آشنایی با وظایف حرفه ای و شایستگی های کتابداران پزشکی
آشنایی با انواع کتابخانه های علوم پزشکی
اسلاید 3 :
چرا کتابداری پزشکی؟
سالانه 7000 عنوان نشريه پزشكي و صدها كتاب در زمينههاي پزشكي و پيراپزشكي در سراسر جهان منتشر ميشود.
تمامي دانشجويان پزشكي و پيراپزشكي و به ويژه متخصصان دانشهاي مرتبط نیازمند بروز کردن دانش خود و آگاهی از آخرين اكتشافات و اختراعات مرتبط با رشته تخصصي خود، هستند.
حجم اطلاعات بسيار زيادتر از آن است كه متخصصان اين علوم بتوانند به تنهايي مطالب موردنظر را از ميان اين حجم انبوه پيدا كنند.
اسلاید 4 :
کتابداری پزشکی
انجمن کتابخانه های اختصاصی متخصصان اطلاعات (کتابدار پزشکی) را چنین تعریف کرده است:
افرادی که از اطلاعات به صورت هدفمند در جهت پیشبرد رسالت سازمان استفاده می کنند. متخصص اطلاعات از طریق توسعه،گسترش، و مدیریت منابع و خدمات اطلاعاتی این امر را تحقق می بخشد. یک متخصص اطلاعات از فناوری به عنوان ابزاری مهم برای دستیابی به اهداف استفاده می کند.
اسلاید 5 :
کتابداری پزشکی
کتابداران پزشکی در دانشگاه ها، بیمارستان ها، ادارات دولتی، شرکت ها، سازمان های حرفه ای،
کتابخانه های اجتماعی و دیگر مراکز اطلاع رسانی کار می کنند.
وظیفه ی کتابداران پزشکی از عوامل زیر تشکیل شده است:
تغییر عناصر و ساختار دانش پزشکی
معرفی سریع فناوری ها و فنون جدید برای پردازش و توزیع اطلاعات
الگوهای جایگزین سازماندهی، مدیریت و اداره ی سازمانی
تلاش در جهت حفظ برتری
اسلاید 6 :
کتابداری پزشکی متمایز از سایر حرفه های اطلاعاتی
کتابداری پزشکی تضمین کننده ی دانش مرتبط با پیشرفت علم و فناوری در پژوهش ها و اقدامات پزشکی است که به آسانی در دسترس حرفه های پزشکی ، مربیان، دانشجویان، محققان و عموم است.
به عبارت دیگر
وظیفه ی کتابداران پزشکی خلق، گرداوری، سازماندهی و توزیع اطلاعات پزشکی به منظور حمایت و پیشبرد رسالت های پزشکی و بالینی، پژوهشی و آموزشی سازمان های مادر می باشد.
اسلاید 7 :
عصر اطلاعاتی قرن بیست و یکم و کتابداری پزشکی
متخصصان اطلاعات پزشکی، به منظور حمایت از رسالت های سازمان خود، نه تنها فناوری های جدید را در جهت”سازماندهی، ترکیب و پالایش اطلاعات برای تصمیم گیری های علمی، بالینی و سازمانی” استفاده می کنند؛ بلکه ایفاگر نقشی کلیدی در “بررسی و مطالعه ی ذخیره ، سازماندهی، و به کار گیری اطلاعات در آموزش، مراقبت از بیماری و تولید دانش جدید”
می باشند.
اسلاید 8 :
شایستگی های انجمن کتابخانه های پزشکی که در زمینه ی موفقیت حرفه ای و یادگیری مادام العمر است، ارتباط زیادی با کتابداری پزشکی دارد. این شایستگی ها ریشه در سیاست های تغییر
(رشد تصاعدی دانش پزشکی، فناوری های جدید اطلاعاتی و تحول محیط های پزشکی همگی موجب تغییر و تحول گردیده است) دارد.
شایستگی های انجمن کتابخانه های پزشکی رویکرد آینده محور و یادگیری مادام العمر را در جهت کسب صلاحیت ها، مهارت ها، ارزش ها و ویژگی های مورد نیاز کار حرفه ای اتخاذ نموده است.
علاوه بر این، سند شایستگی های انجمن کتابخانه های پزشکی مهارت های فردی از جمله توانایی حل مسئله، صلاحیت تحلیل و مهارت های شخصی و سازمانی را در بر می گیرد.
شایستگی ها
اسلاید 9 :
وظایف اصلی کتابداران پزشکی
قابلیت درک سیاست ها و محیط ها، موضوعات و گرایشات علم پزشکی موثر بر حرفه
تکنیک ها و نظریه های رهبری، مالی، ارتباطی و مدیریتی
قابلیت مدیریت منابع اطلاعاتی در قالب های متنوع
استفاده از فناوری و نظام ها جهت مدیریت اطلاعات
درک برنامه ریزی درسی و دستورالعمل ها و روش های پژوهش علمی
اسلاید 10 :
آموزش کتابداری پزشکی
مدارک و شرایط لازم برای احراز شغل کتابداری پزشکی عبارتند از :
مدرک کارشناسی و پس از آن مدرک کارشناسی ارشد و دکتری کتابداری و اطلاع رسانی است.
کتابداران پزشکی که وارد این حرفه می شوند، دارای پیش زمینه هایی از حوزه هایی چون علوم پزشکی، علوم انسانی، علوم اجتماعی یا علوم می باشند.(داشتن پیش زمینه ای از علوم پزشکی یا علوم پایه یک مزیت رقابتی محسوب می شود.)
* آموزش مداوم عاملی ضروری برای کتابداران پزشکی شاغل است.
اسلاید 11 :
آن چه که کتابداران پزشکی می دانند و آن چه که انجام می دهند
کتابداری پزشکی از طریق یک گرایش خدماتی که به موجب آن منابع، فعالیت ها و خدمات بر اساس استفاده وسیع از فناوری های اطلاعاتی به منظور هدایت و حمایت رسالت های سازمان مادر پایه گذاری شده اند، توصیف شده است.
کتابداران صرفا وظیفه حمایت از رسالت سازمان مادر خود را بر عهده ندارند؛ بلکه آن ها عضو گروه هایی هستند که این رسالت ها را تعیین و براورده می کنند.
اسلاید 12 :
کتابخانه های علوم پزشکی
کتابخانه های علوم پزشکی شامل:
- کتابخانه های علوم پزشکی اختصاصی
- کتابخانه های بیمارستانی
- کتابخانه های دانشگاهی
اسلاید 13 :
کتابخانه علوم پزشکی اختصاصی
- این نوع کتابخانه مجموعه های شرکتی، سازمانی، آژانسی، اجتماعی و .. را در بر میگیرد.
- ممکن است تمرکز کتابخانه های اختصاصی بر روی جنبه های تجاری پزشکی باشد که موجب تمایز آن ها از کتابخانه های دانشگاهی می شود.
- کتابداران در این نوع کتابخانه باید دانش روز آمدی از تجارت، مدیریت، رهبری و اقتصاد و گرایشات پزشکی داشته باشند.
- آموزش در کتابخانه های اختصاصی کمتر اهمیت دارد.
- کتابخانه های اختصاصی معمولا به کارکنان حرفه ای خدمت می کند و اغلب از نظام پرداخت هزینه در ازای ارائه خدمات پیروی می کنند.
- کتابداران نیز ممکن است تحت نظر معاون یا مدیر اجرایی، مقام مسئول خدمات اطلاعاتی یا فناوری اطلاعات کار کنند.
اسلاید 14 :
کتابخانه های بیمارستانی
کتابخانه های بیمارستانی از نظر حیطه ی موضوعی مشابه کتابخانه های علوم پزشکی دانشگاهی و از نظر روش کار به کتابخانه های اختصاصی شباهت دارند.
تمرکز فعالیت های کتابخانه های بیمارستانی بر آموزش پرستاران و رزیدنت ها، پزشکی مبتنی بر شواهد، سوابق پزشکی الکترونیکی، جنبه تجاری پزشکی و کار پروژه محور است.
کتابخانه بیمارستانی ممکن است در خدمت یک بیمارستان واحد یا یک نظام بیمارستانی باشد.
مراجعه کنندگان یک نظام بیمارستانی می توانند دور از بیمارستان و محل های پزشکی باشند.
کتابخانه های بیمارستانی تحت نظر معاون رئیس امور پزشکی یا امور دانشگاهی خدمت می کنند.
کتابخانه های اختصاصی و بیمارستانی معمولا مجموعه های بسبار کوچکی که متشکل از مجلات پزشکی هسته و متون مرجع پزشکی است جمع اوری می کنند.
اسلاید 15 :
کتابخانه های علوم پزشکی دانشگاهی
کتابدار در کتابخانه های بیمارستانی یا دانشگاهی بیشتر مشابه یک اهرم برای انجام تمام امور از جمله مشارکت گسترده، خدمات عمومی، فنی، مدیریتی و دانشی در طی روز است.
ساختار دانشکده ای در دانشگاه های علوم پزشکی موجب افزایش و ارتقا سطح تخصص افراد
می شود.
کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی به تمامی دانشکده های این دانشگاه خدمات خود را ارائه می دهد.
مراجعان این کتابخانه ها شامل پزشکان، پرستاران، حرفه های پیراپزشکی، اعضای هیات علمی، دانشجویان و کارکنان اداری ، پژوهشی و بالینی می باشند.
کتابداران دانشگاهی بر اساس چندین الگوی تصدی موجود عمل می کنند: 1. شغل رسمی2.هیئت علمی غیر رسمی3. افراد شاغل به جز هیات علمی ( کارمندان و کارکنان اداری)
کتابداران فعالیت های متنوعی را در جهت پیشبرد تصدی خود از جمله کمک به دوام دانشگاه و حرفه، آموزش و همچنین شرکت در جلسات مربوط به حرفه انجام می دهند.
اغلب مجموعه های مرجع غیر امانتی نسبتا اندکی دارند.
اسلاید 16 :
خدمات
خدمات کتابخانه های علوم پزشکی و مراحل خدماتی آن شامل خدماتی است که در هر کتابخانه ای ارائه می گردد:
خدمات مدیریتی ( برنامه ریزی استراتژیک، مدیریت مالی، مدیریت کارکنان و..)
خدمات عمومی (خدمات میز مرجع و پرسش های مرجع،جستجوی متون و..)
خدمات فنی (توسعه مجموعه، گزینش و عدم گزینش،توسعه وب سایت و..)
خدمات اطلاع رسانی ( نمایشگاه ها، برنامه ریزی آموزشی، تبلیغات و..)
خدمات تخصصی:
کارگاه ها
دیجیتال سازی
پروژه های اطلاع رسانی
اسلاید 17 :
در طی یک روز
کتابداران پزشکی وقت خود را صرف آموزش، جستجو در پایگاه اطلاعاتی، شرکت در جلسات یا کنفرانس ها، پاسخگویی به سوالات مرجع، رفع مشکلات رایانه ها، حفظ نظام ها یا وب سایت کتابخانه ، ساخت موارد آموزشی و .. می کنند.
از دیگر اقدامات آنها:
مشورت با اعضای هیات علمی ، کارکنان و دانشجویان، امور مدیریتی همچون (گزارش ها، بودجه بندی ها، ارزیابی ها) اشاره کرد.
در راستای این امور کتابداران باید:
از دانش ابتدایی درباره ی پایگاه های اطلاعاتی متون پزشکی، دانشی از متون حوزه ای که در آن فعالیت دارند، دانشی از موضوعات و گرایشاتی که حوزه پزشکی را تحت تاثیر قرار می دهد، مهارت های رهبری و مدیریتی که لازمه ی عملکرد موفق در محیط های پزشکی است، برخوردار باشند.
اسلاید 18 :
کتابداران آموزشگر
رسالت آموزشی سازمان از طریق برنامه ریزی های آموزشی کتابخانه های علوم پزشکی صورت می گیرد که حوزه ی مهمی از خدمات کتابخانه ای است.
زیرا مهارت های سواد اطلاعاتی عنصری ضروری جهت موفقیت علمی و یادگیری مادام العمر می باشند. کتابداران شایستگی بالایی برای تدریس و ارتقا این مهارت ها، به ویژه در محیط های دانشگاهی دارند.
*خدمات آموزشی در کتابخانه های تخصصی، بیمارستانی و دانشگاهی متفاوت است.
اسلاید 19 :
کتابداران آموزشگر
وظایف و فعالیت ها:
یک کتابدار آموزشگر زمان بندی کارگاه های آموزشی، هماهنگی امکانات مورد نیاز، جمع آوری نرم افزارهای مورد نیاز و برنامه ریزی آموزشی کتابخانه ای را آموزش، اجرا و ارزیابی می کند.
اسلاید 20 :
رویکرد چهار جانبه برنامه ریزی آموزشی
کارگاه های آموزشی تلفیق شده با برنامه درسی(آموزشی) برای بازیابی اطلاعات، مدیریت اطلاعات و مهارت های ارزیابی
کارگاه های آموزشی که به تنهایی و خارج از برنامه ریزی درسی برگزار می شوند
آموزش از راه دور و وب محور و حمایت های آموزشی
تامین فرصت ها ی آموزشی مبتنی بر کمک هزینه های تحصیلی و کمک رسانی
