بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
روش تحقیق کیفی
اقتباس از کتاب :اووه فلیک
اسلاید 2 :
ازنظریه به متن (بخش دوم)
تحقیق کیفی عمدتا به تولید و تحلیل متون، از قبیل متن های پیاده شده مصاحبه ها یا یاداشتهای میدانی و سایر اطلاعات تحلیلی، مربوط می شود .
در این بخش از نظریه به سمت متن حرکت خواهیم کرد. منظور این است که این پیش داوری را از اذهان دور کنیم.
شالوده و بنیان تحقیق کیفی چیست وچگونه بایستی به هدف رسید.
اسلاید 3 :
فصل 5
در این فصل به سرفصل های ذیل اشاره وبحث خواهد شد:
چگونگی وزمان استفاده از ادبیات در تحقیق
چگونگی استفاده از ادبیات نظری موضوع
استفاده از نظریه ها در تحقیق کیفی
شیوه استفاده از ادبیات تجربی تحقیقات پیشین درهمان حوزه یا حوزه های مشابه
نحوه استفاده از ادبیات روش شناختی مربوط به روش تحقیق شما
نحوه استفاده از ادبیات به هنگام نگارش گزارش تحقیق
ادبیات تحقیق را کجا و چگونه بیابیم؟
اسلاید 4 :
چگونگی و زمان استفاده از ادبیات در تحقیق کیفی
گاهی با این ایده روبرو می شوید که نیاز به آن نیست که در تحقیق کیفی از مرور آثار و نوشته های موجود شروع کرد یا حتی باید در ابتدای کار از چنین عملی اجتناب کرد و چرا؟
این ناشی از رابطه نزدیک تحقیق کیفی با ایده کشف حوزه های جدید و جستجو در قلمروهایی نو در تحقیق و جهان علم است.
با وجود این مورد گفته شده، خیال خامی است که تصور کنیم هنوز قلمروهای پژوهشی جدیدی وجود دارند که تا کنون چیزی درباره آنها منتشر نشده است.
شاید در ابتدای شکل گیری تحقیق کیفی، هنگامی که یک مردم شناس به دنبال کشف جزایر کشف نشده و ناشناخته بود، چنین وضعی حاکم بود.
احتمالا در زمانی که تحقیق کیفی (به منزله عملی نظام مند اولین مطالعات را در میان پاره فرهنگ های مهاجر انجام می داد، وضعیت از همین قرار بود. )
اما در ابتدای قرن بیست و یکم، پس از یکصد سال تحقیق اجتماعی و چندین دهه کشف مجدد تحقیق کیفی، یافتن یک حوزه به کلی ناشناخته بیش از پیش دشوار است.
این بدان معنا نیست که درباره همه چیز تحقیق شده است، بلکه منظور این است که احتمالا پیوندی میان هر آن چه درباره اش تحقیق میکنید و حوزه های موجود و مجاورش وجود دارد.
اسلاید 5 :
شاید یکی از دلایل فقدان فصلی درباره نحوه استفاده از آثار و نوشته های منتشر شده درباره موضوع تحقیق در بیشتر کتاب های درسی ناشی از یکی از گفته های اولیه درباره تحقیق نظریه پردازی داده محور باشد.
گلیرز و اشتراوس (1967) در مقدمه شان بر کشف نظریه پردازی داده محور پیشنهاد کردند.
که محققان باید بدون توجه به آثار منتشر شده درباره موضوع مستقیما به سراغ گردآوری و تحلیل موضوع بروند.
لوح سفید واژه کلیدی ای است که غالبا بعدها برای استدلال در برابر مدعیات علمی تحقیق کیفی به کار گرفته می شود.
مدت ها بعد اشتراوس نظرش را در این باره اصلاح کرد، اما این تصورهنوزهم در بسیاری از برداشت های موجود درباره تحقیق کیفی وجود دارد.
نویسنده مدعی شد که باید در تحقیق کیفی از چندین نوع ادبیات استفاده کرد که عبارت اند از:
ادبیات نظری راجع به موضوع تحقیق
ادبیات تجربی راجع به تحقیقات پیشین در حوزه مطالعاتی شما یا حوزه های مشابه
ادبیات روش شناختی درباره نحوه انجام تحقیق و نحوه استفاده از روش های انتخابی
ادبیات نظری و تجربی برای افزودن اطلاعات زمینه ای به داده ها، مقایسه و تعمیم یافته هایتان.
اسلاید 6 :
چگونگی استفاده از ادبیات نظری موضوع
هر حوزه پژوهشی که به تحقیق مشغولید با ادبیات آن حوزه آشنا شوید.
چه نوشته هایی درباره موقعیت اجتماعی ای که می خواهید مصاحبه ها با مشاهدات خود را در آن انجام دهید، وجود دارند؟
از افرادی که می خواهید، برای مثال، با آنها مصاحبه کنید چه می دانید؟
برای مثال اگر بخواهید مطالعه ای در مورد بیماران سرطانی انجام دهید چندان اهمیت ندارد که اطلاعاتی درباره اشخاص که می خواهید با آنها مصاحبه کنید داشته باشید.
بلکه آنچه که اهمیت دارد، عبارت است از اینکه چه چیزی درباره افرادی که در شرایط مشابه زندگی می کنند می دانید ومیزان ابتلای به این نوع سرطان چقدر است و غیره.
آیا هیچ مدل تبیینی درباره علل و پیامدهای این نوع خاص از بیماری وجود دارد؟
اسلاید 7 :
تحقیق کیفی مثل تحقیق کمی نیست که فرضیه های تان را از ادبیات موجود استخراج و بعدا" آنها را آزمون کنید.
در تحقیق کیفی شما از اطلاعات و بصیرت های مأخوذ از ادبیات موجود به منزله دانش زمینه ای استفاده میکنید تا در بستر این ادبیات به مشاهدات و گزاره های تحقیق تان نظر کنید.
یا اگر مطالعه اکتشافی و بدون مرورادبیات در ابتدای تحقیق به عمل می آورید می توانید پس از مرحله اوليه اکتشافی با مرور ادبیات به تفاوت برداشت اولیه و بعدی تان پی ببرید.
مرور ادبیات نظری در حوزه مورد مطالعه تان به شما در پاسخ به سؤالاتی از این دست یاری خواهد رساند:
چه اطلاعاتی از پیش درباره این موضوع به طور خاص و این حوزه به طور عام وجود دارد؟
در این حوزه از چه نظریه هایی استفاده و بحث شده است؟
چه بحث یا مجادلات نظری یا روش شناختی دراین حوزه وجود دارد؟
کدام یک از سؤالها همچنان مطرح اند؟
کدام یک از موضوعات هنوز مطالعه نشده اند؟
اسلاید 8 :
هنگامی که گلیرز و اشتراوس کتاب شان را در دهه ۱۹۶۰ نوشتند، نارضایتی گسترده ای نسبت به رشد و گسترش نظریه در علوم اجتماعی وجود داشت
دانشمندان خواستار یافتن نظریه های کلان و فراگیری مانند نظریه سیستم های تالکوت پارسونز(روانشناس اجتماعی) بودند.
چون که در پژوهش های روش شناسی داده محور پرداخته بود
اما اکنون وضعیت کاملا متفاوتی حاکم است.
دوران نظریه های کلان و عام به سر رسید.
امروزه بسیاری از این نظریه ها و الگوها که دامنه پوشش محدودتری دارند، تا به کار تحلیل اطلاعات در حوزه های مرتبط بپردازند.
اسلاید 9 :
استفاده از نظریه ها در تحقیق کیفی
1-نظریه های بنیادین :
برای روشن کردن موضوع نیاز به یک مثال می باشد مثلا، شما می خواهید بازنمایی های اجتماعی سرطان پوست در میان زنان طبقه متوسط در بخش خاصی از کشوررا مطالعه کنید.
در وهله اول نظریه هایی قرار دارند که موضوع مورد مطالعه را تبیین می کنند مثلا نظریه های پزشکی یا روان پزشکی سرطان پوست در کشور
ممکن است این دسته از اطلاعاتی درباره آخرین دانش علمی و گونه های سرطان پوست و میزان شیوع آنها، اطلاعات درباره پاسخ های ممکن به این بیماری، روشهای درمان آن، و سرانجام شیوه های مواجهه با آن (مانند درمان، مقابله با بیماری، احتمال موفقیت، و غیره) در اختیارتان قرار دهند.
این حوزه واجد زمینه های نظری است که شما باید آثار و منابع منتشر شده درباره آن را مطالعه کنید.
هنگامی که توجه شما روی انسانها و این بیماری درکشورمتمرکز شد، دانستن این نکته که مسئله سرطان پوست مشخصا چه اهمیتی در کشور دارد، می تواند جالب توجه باشد.
از این رو ممکن است که پوشش خبری این بیماری در نشریات، یا فراوانی و توزیع آن در میان عموم مردم یا گروه های خاص در این کشور، یا جز اینها را معلوم کنید.
برای یافتن اطلاعات ادبیات نظری موضوع مورد مطالعه را نظریه های بنیادین می نامند.
اسلاید 10 :
2- نظریه بازنمایی اجتماعی :
این نظریه به شما نشان خواهد داد که شکل های گوناگونی از دانش میان گروه های مختلف مردم عادی وجود دارد.
همچنین تصوری از نحوه شکل گیری و پیدایش این دانش، تغییر و تحول، و انتقال آن در اختیارتان می گذارد.
این اطلاعات چهارچوب نظری برای مفهوم پردازی در تحقیق فراهم می آورد.
هنگامی که طبقه متوسط را در کانون توجه مطالعه خود قرار می دهید، ممکن است کارتان را از مفهوم طبقات اجتماعی، نابرابری اجتماعی، و توزیع امتیازها و محرومیت ها در جامعه شروع کرده باشید.
این ها نظریه های زمینه ای نگاه به تحقیق هستند.
هنگامی که گروه هدف مطالعه تان را بر زنان متمرکز می کنید ممکن است توجهی به جنسیت نشان داده و از ایده تفاوت های جنسیتی در تجربیات، روش زندگی، یا شیوه شناخت شان شروع کرده باشید. شاید هم صراحتا دیدگاهی فمینیستی در مطالعه تان داشته باشید .
این ها را نظریه های زمینه ای تحقیق می نامند.
اسلاید 11 :
3-روش شناسی خاص – مثلا مصاحبه اپیزودیک :
این روش بازنمایی های اجتماعی در طول حیات ، پاسخگویی تان چگونه دچار تغییر و تحول می شوند.
این روش نسبت به موضوعی که می توان مطالعه اش کرد، برداشت نظری خاصی دارد.
این نظریه، برای مثال، بر اطلاعات زندگینامه ای متمرکز در کدام زندگینامه یک زندگینامه معمول است، چه چیز سیر زندگی یک فرد را به موردی خاص و یا کجرو بدل می کند.
علاوه بر این، نظریه فوق با پیش فرضی درباره نحوه سازمان یافتن آغاز می شود.
بر این اساس حافظه و دانش مفهومی یا معناشناسی و زندگینامه ای یا اپیزودیک از یکدیگر متمایز می شوند.
این روش دانش نظری مفصلی در این باره دارد که چگونه گردآوری داده ها را سازمان دهیم تا داده ها تا سر حد امکان پربارتر باشند.
در این جا نیز مجددا پای نظریه، که اطلاع از آن سودمند خواهد بود، به میان کشیده می شود.
اسلاید 12 :
شیوه استفاده از ادبیات تجربی مربوط به تحقیقات پیشین در همان حوزه یا حوزه های مشابه
پیش از شروع تحقیق تجربی بد نیست پرس و جویی درباره تحقیقات انجام شده در حوزه پژوهشی تان یا حوزه های مشابه انجام دهید ،گاه چنین عملی بسیار سودمند خواهد بود تحقیقات قبلی می توانند منشاء الهام شما باشند .
این که در تحقیق خودتان چه بکنید، چگونه آن را طراحی کنید، در مصاحبه ها چه سؤال هایی را مطرح کنید و جز اینها.
اگر تحقیق قبلی نمونه خوبی باشد، می توانید از آن به عنوان الگویی برای انجام تحقیق خودتان استفاده کنید؛ اما اگر تحقیق بدی است، با سرمشق قرار دادن آن خواهید دانست که چه خطاهایی را نباید مرتکب شوید.
اما منظور از مطالعه ادبیات تجربی عمدتأ آن است که بدانید که دیگران در حوزه مطالعاتی شما چه می کنند، چه مطالعاتی انجام شده، بر چه موضوعاتی تمرکز شده، و درباره چه موضوعاتی هنوز تحقیقی انجام نشده است.
تحقیقات زیادی در حوزه مطالعاتی شما انجام می شود؟ دانستن اینکه تحقیقات پیشین در چه سطحی انجام شده اند و نتایج شان چه بوده سودمند خواهد بود.
مرور ادبیات تجربی در حوزه پژوهش تان به شما در پاسخ به سؤالاتی از این دست کمک خواهد کرد •
چه سنن یا مجادلات روش شناختی در این باره وجود دارد؟
آیا نتایج یا یافته های ضد و نقیضی وجود دارند که نقطه شروع تحقیق شما قرار بگیرند؟
اسلاید 13 :
نحوه استفاده از ادبیات روش شناختی مربوط به روش تحقیق شما
در این روش بررسی مشروحی درباره جایگاه فعلی تحقیق کیفی به عمل می آید. می توانید این بررسی را از طریق مطالعه یک کتاب آموزشی یا مقدماتی در این باره انجام دهید.
علاوه بر این، به برخی از مجلات مربوطه نگاهی بیندازید و ببینید طی چند سال اخیر چه مطالبی در آنها به چاپ رسیده است.
آثار منتشر شده مربوط به روش تان را شناسایی کنید.
1-اولین گام امکان تصمیم گیری درباره یک روش خاص را در بستر گزینه های مختلف موجود و دانش مربوط به آنهارا فراهم می آورد.
2-گام دوم نیز شما را برای برداشتن گام های تکنیکی تریعنی برنامه ریزی برای به کارگیری آن روش و پرهیزازمشکلات و خطاهایی که درادبیات به آنها اشاره شد، آماده می کند.
این دو به شما هنگامی که گزارش تحقیق تان را می نویسید کمک خواهند کرد تا شرحی جامع و کامل از دلیل و نحوه استفاده از روش تان ارائه کنید.
اسلاید 14 :
مطالعه آثار و نوشته های روش شناختی در حوزه پژوهشی در پاسخ به چنین سؤال هایی به ماکمک خواهد کرد:
سنت ها، روشها، روش های جایگزین، یا مجادلات روش شناختی در این جا وجود دارند؟
آیا می توان این روش ها را به شیوه دیگری به کار بگیرید و بنای کارتان را بر اساس آن قرار دهید؟
نحوه استفاده از ادبیات به هنگام نگارش گزارش تحقیق :
اشتراوس و کوربین گزارش تحقیق را اینگونه بیان کردند
تحقیق یکی از مهم ترین بخش هایی است که از ادبیات تحقیق در آن استفاده می شود
مبنایی برای استدلال های تان، و نشان دادن نحوه تطابق یافته های شما با تحقیقات موجود می آید.
آثار منتشر شده در این موضوع نشان می دهد که یافته های شما از تحقیقات موجود فراتر رفته یا با آن ها در تعارض اند.
اسلاید 15 :
هارت تعریف مختصری از مرور ادبیات ارائه کرده است
انتخاب کردن اسناد و مدارک در دسترس (منتشر شده یا نشده) درباره موضوع، که حاوی اطلاعات، آراء، داده ها، و شواهدی هستند که از موضع خاصی برای تحقق هدف مشخصی با بیان دیدگاه خاصی درباره ماهیت موضوع تحقیق و چگونگی تحقیق درباره آن، و روش ارزیابی مؤثر این استاد در رابطه با تحقیق پیشنهادی، نگاشته شده اند.
علاوه بر این، باید از نوشته شما برآید که تسلط خوبی برحوزه بحث تان داشته باشید
ادبیات تحقیق را چگونه و کجا بیابیم؟
وکجا به دنبال ادبیات مربوطه بگردیم
کافی است سری به کتابخانه بزنید و فهرست کتاب های آن را مرور کنید
البته اگرکتاب مورد نظر شما در کتابخانه وجود نداشته باشد این کار مایه اتلاف وقت و سرخوردگی شما خواهد شد. اگر متوجه شدید که کتاب (یا مجله مورد نظرتان در کدام کتابخانه است می توانید با اینترنت به بخش OPAC کتابخانه متصل شوید. برای این کار باید به هوم پیج یک یا چند کتابخانه مراجعه کنید یا از یک لینک که در آن واحد با چند کتابخانه پیوند دارد استفاده کنید
برای نمونه:
copac . ac . uk با ۲۴ کتابخانه دانشگاه های عمده و کتابخانه بریتانیا در ارتباط است
اسلاید 16 :
برای یافتن مقالات نشریات می توانید از موتورهای جست و جویی مانند Wok . minas . ac . uk استفاده کنید.
همین امر در مورد خدمات نشر اینترنتی که بنگاه های نشری همچون AGE به آدرس online . sagepub . com می توانید مراجعه کنید
علاوه براین ، شما در یک مطالعه کیفی باید از ادبیات نظری، روش شناختی، و تجربی مربوط به موضوع حوزه و رویکردتان استفاده کنید.
این عمل به شما نشان خواهد داد که اطلاعات تان در بسترگسترده تر چه حرفی برای گفتن دارند، به شما نشان خواهد داد که چگونه تحقیق خود را انجام دهید، از چه مشکلاتی اجتناب کنید.
اینترنت خدمات بی شمار شگفت آوری برای یافتن ادبیات موردنظرتان دراختیار شما قرار می دهد. در پایان باید مجددا خاطر نشان کنم که مرور ادبیات بخشی کلیدی از گزارش تحقیق شما خواهد بود.
نکات کلیدی:
استفاده از ادبیات موجود در تحقیق کیفی بیش از پیش مطرح است.
چندین مقطع در فرآیند تحقیق وجود دارد که استفاده ازآثارمنتشرشده درآن موضوع سودمند و ضروری است.
و به هنگام طراحی تحقیق، در تحلیل داده ها، و به هنگام نوشتن درباره یافته ها باید از ادبیات موجود درباره سایرتحقیق ها، درباره نظریه ها و روش های مورد استفاده در مطالعه تان استفاده کنید.
اسلاید 17 :
پیش زمینه معرفت شناختی:
برساختن و درک متون (فصل 7)
سرفصل ها
متن و واقعیات
متن به مثابه ساختن جهان: برساخت درجه اول و دوم
برساختهای اجتماعی به منزله نقطه شروع
ساختن جهان در متن: میمه سیس (تقلید)
میمه سیس در رابطه با زندگینامه و روایت
در این فصل خواهیم آموخت:
درخواهید یافت که رابطه واقعیات اجتماعی مورد مطالعه و بازنمایی آنها در متن به منظور مطالعه شان رابطه ای یک به یک نیست.
تصدیق خواهید کرد که بر ساخت اجتماعی از فرایندهای مختلف تشکیل شده است.
درمی یابید که میمه سيس (تقلید)مفهوم سودمندی برای توصیف این فرایندها است.
قادر خواهید بود تا این مفهوم را بر گونه و شکل قابل توجهی از تحقیق کیفی اعمال کنید.
اسلاید 18 :
در فصل قبلی به موارد ذیل اشاره شد:
درون فهمی
رجوع به موردها ،بر ساخت واقعیت وبه کارگیری متن به منزله داده تجربی وجوه مشترک انواع مواضع نظری تحقیق کیفی اند.
سؤال های متعددی در خصوص این وجوه مشترک مطرح اند.
چگونه می توان فرایند برساخت اجتماعی واقعیت را نه تنها در خود پدیده بلکه در حین مطالعه آن شناسایی کرد؟
واقعیت چگونه در موردی که به منظور تحقیق (باز) ساخته شده بازنمایی می شود؟
چه رابطه ای میان متن و واقعیت وجود دارد؟
این فصل به تشریح این روابط خواهد پرداخت و به این سؤال ها پاسخ خواهد داد
اسلاید 19 :
متن و واقعیت
متن در تحقیق کیفی سه کارکرد دارد :
نه تنها داده های اصلی تحقیق را که یافته ها بر آن متکی اند فراهم می کند، بلکه اساس تفسیر این داده ها نیز هست و در عین حال وسیله و ابزار اصلی ارائه و انتقال یافته ها به شمار می آید.
این امر نه فقط درباره هرمنوتیک عینی که برنامه تبدیل جهان به متن را در سرلوحه خود قرار داده بلکه به طور کلی در خصوص روش های جاری در تحقیق کیفی نیز مصداق دارد.
دو حالت وجود دارد: یا مصاحبه ها حاوی داده هایی هستند که به شکل متن درآمده اند یعنی پیاده شده اند و پس از آن است که تفسیر می شوند (در مشاهدات یادداشت های میدانی غالبا داده های متنی را تشکیل می دهند)؛
و یا آنکه تحقیق از ثبت و ضبط گفت وگوها و موقعیت های طبیعی آغاز می شود و در ادامه به مرحله پیاده کردن متن و تفسیر آنها می رسد.
در هر حال متن محصول گردآوری داده ها و ابزاری برای تفسیر است.
پژوهش کیفی به درک واقعیت اجتماعی از طریق مسیر متن متکی است
دو سؤال بیش از سؤال های دیگر جای مطرح شدن دارند
در حین ترجمه واقعیت به متن
و در حین ترجمه مجدد متن به واقعیت یا استنباط واقعیت از روی متن
چه اتفاقی رخ می دهد؟
اسلاید 20 :
در این فرایند متن جایگزین آن چیزی می شود که مورد مطالعه است.
به محض اینکه محقق داده هایش را گردآوری و آنها را به متن تبدیل کند، این متن در طول مراحل بعدی فرایند تحقیق جایگزین واقعیت خواهد شد.
در ابتدا زندگینامه ها مورد مطالعه قرار می گرفتند اما در زمان حاضر روایت هایی که در مصاحبه ها شکل گرفته اند برای تفسیر در دسترس مان هستند.
آنچه از این روایت باقی می ماند تنها آن چیزهایی است که طی ضبط «به چنگ آمده» و آنچه با انتخاب روش پیاده سازی به شکل مستند درآمده است.
متنی که به این روش به دست می آید مبنای تفسیرهای بعدی و یافته هایی است که از آن ناشی شده اند.
رجوع مجدد به صدای ضبط شده به اندازه رجوع دوباره به فرد مورد مصاحبه (یا مشاهده) نامتعارف و غیر معمول است. به دشواری می توان تعیین کرد که چه چیزی و چه میزان از موضوع اصلی در متن (برای مثال، در یک زندگینامه) وجود دارد.
علوم اجتماعی که به ناگزیر به علوم متنی بدل شده اند و به متن به منزله ابزاری برای تثبیت و عینیت بخشی به یافته هایشان متکی اند، باید توجه بیشتری به این دست پرسش ها نشان دهند.
پرسش های مربوط به تولید واقعیت های جدید ( برای مثال، زندگی به مثابه روایت) در حین تولید و تفسیر داده ها در قالب متن و متن در قالب داده به ندرت مطرح می شوند و باید بیشتر مورد بحث قرار گیرند.
