پاورپوینت عقلانیت و راهبرد در بخش دولتی

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 2 :

(فصل دوم) عقلانیت و راهبرد در بخش دولتی:
عقلانیت و انواع آن در خط مشی گذاري :
رویکردها و انواع آن به مدیریت در بخش دولتی و خصوصی:
راهبردها و نقش آنها ازنگاه استوارت در سازمانهاي دولتی:
تفاوت راهبرد در بخش دولتی با بخش خصوصی:

اسلاید 3 :

عقلانیت و راهبرد در بخش دولتی :

تعریف واضح و روشنی از مفهوم عقلانیت در دست نیست.عملي كه با خرد انسان مطابقت داشته باشد . عقلانيت مفهومي مطلق نيست بلكه نسبي است .عقلانيت تابع شرايط راهكاري تحت شرايط خاص عقلاني يا غير عقلاني مي باشد .
عقلانيت در خط مشي گذاري :
خط مشی هاي دولت تحت تاثیر انواعی از عقلانیتها ست که عبارتند از :
عقلانیت اقتصادي
عقلانیت سیاسی
عقلانیت دینی
عقلانیت اخلاقی
عقلانیت قانونی
عقلانیت حرفه اي

اسلاید 4 :

عقلانیت اقتصادي :

منابع و امکانات یک دولت براي تحقق خواسته ها و تقاضاي مردم محدودند در غیر این صورت با وجود وفور منابع مدیریت بی معناست . دولت عاقل اقتصادي باید خط مشی ها را در محدوده منابع محدود کشور با اتکا بر ارزشهاي اقتصادي تدوین ، اجرا و ارزیابی و تغییر و خاتمه دهد . نیازهاي مردم فراوان و منابع محدودند لذا عقلانیت اقتصادي ضروري است . پس، سیاستهایی که بر اساس اصول اقتصادي تدوین می شوند ودر اجرا ، کارایی و اثربخشی راتقویت می کنند داراي عقلانیت اقتصادي است.

عقلانیت سیاسی :
وقتی عقل جمعی دولتی را بر مسند قدرت می نشاند مسائل مورد نظر آن جمع باید در قالب خط مشی ها و سیاستهایی حل شوند، این سیاستها باید به نحوي تدوین و اجرا شوند که تداوم آن دولت را تضمین کند و به اعتماد مردم پاسخ داده شود در غیر اینصورت متزلزل خواهد شد. دولت باید ارزشها و اصول سیاسی را در خط مشی هاي خود لحاظ کند و جامه عمل به آنها بپوشاند. دولت مقید به عقلانیت سیاسی باید لباس سیاسی بر تن خط مشی هاي خود کند و اصول سیاسی خود را در عمل اجرا کند و گرنه دولت عاقلی نخواهد بود.

اسلاید 5 :

عقلانیت دینی :شاید بتوان این نوع عقلانیت را در عقلانیت اخلاقی جست ولی مرزهاي می توان مشاهده کرد . دین به مثابه راهنماي عمل انسانها بر همه ي ابعاد و عقلانیتها تاثیر می گذارد . دولت باید در سیاستهاي خود ارزشهاي دینی را لحاظ کند ، اگر دولت در خط مشی هایش ارزشهاي دینی را رعایت کند دولتی با عقلانیت دینی است یعنی خط مشی ها لباس دینی برتن کنند . خط مشی هاي غیر این خط مشی ها، مورد نفرت مردم اند . نمی توان ارزشهاي دینی را از خط مشی ها جدا کرد.

عقلانیت اخلاقی:
هر جامعه بشري داراي اصول و قواعد اخلاقی است که مورد احترام همه ي مردم آن جامعه است ،در زندگی مردم رخنه کرده و تخطی از آن جامعه را آزرده خاطر می کند و جامعه انتظار دارد که حکومت با افرادي که تخطی می کنند برخورد کند. دولت باید ارزشهاي مورد احترام مردم را در خط مشی هاي خود لحاظ کند چرا که تخطی از آنها ، باعث کاهش مشروعیت نظام می شود یعنی دولت باید عقلانیت اخلاقی را براي ادامه حکومت خود رعایت نماید.
بنابراین سیاستهایی که بر مبناي اخلاقی استوارند و اخلاق عمومی را استحکام می بخشند ، سطحی از عقلانیت را دارند.

اسلاید 6 :

عقلانیت قانونی :سیاستی از عقلانیت قانونی برخوردار است که با اتکا به قوانین اساسی و سایر قوانین مادر تدوین ، اجرا و ارزیابی و تغییر و خاتمه یابند و عناصر اصلی عقلانیت قانونی عبارتند از: حق دادخواهی عادلانه، امنیت حقوقی، حفاظت از اقدامات اختیاري شهروندان حق واخواهی عادلانه و..) می باشد. پس سیاستها باید براي داشتن عقلانیت قانونی با تأسی از قانون شکل گیرند و اطمینان به قانون را در حوزه خود مستحکم سازند.

عقلانیت علمی ( حرفه اي) :
پیشرفت مادي و معنوي انسانها در سایه پیشرفتهاي علمی رخ داده است علم و عالم شان و منزلت خاصی دارد در عرصه حکومت اداري حکومتهایی که توجه بیشتري به علم عالمان کرده اند استقرار حکومتی بیشتري را تجربه کرده اند . خط مشی هایی که دولت در مجلس شوراي اسلامی تصویب می کند در صورتی در عمل موفق می شوند که جوهره آنها را علم و دانش شکل داده باشد یعنی از مرحله درك مشکل ، تدوین دستورکار، تدوین خط مشی ،اجرا ، ارزیابی ، تغییروخاتمه خط مشی براساس مبناي علمی باشد.
دولت عاقل حرفه اي ( علمی) دولتی است که جامه علم به خط مشی گذاري کند و خط مشی ها جنبه علمی داشته باشند.

اسلاید 7 :

رویکردها به مدیریت در بخش دولتی عبارتند از:

رویکردهاي مدیریتی

رویکرد قانونی

رویکرد سیاسی

رویکرد حرفه اي ( علمی )

رویکرد اخلاقی

رویکرد دینی

معناي راهبرد در بخش خصوصی :
عبارتست از چیدمان منابع سازمانی در بهترین موقعیت ممکن، به گونه اي که بتوان ضمن حفظ سهم خود در بازار ، سهم رقیب را نیز تصاحب کرد.
معناي راهبرد در بخش دولتی :
عبارتست از راهبرد الگویی از اهداف غایی، سیاستها،برنامه ها، اقدامات،تصمیمات و تخصیص منابع است که سازمان، کار سازمان و چرایی انجام دادن آن کار را تعریف می کند.

اسلاید 8 :

در نگاه استوارت راهبردها دو نقش عمده در سازمانهاي دولتی ایفا می کنند که عبارتند از:

1) بر اساس کارویژه هایی که انجام می دهند به آنها نوعی هویت اعطاء می شود؛

2) اولویتهاي مدیریتی آنها را به ارباب رجوعان و دیگر ذي نفعان نشان می دهند.

تفاوت راهبرد در بخش دولتی با بخش خصوصی:
الف - تفاوت محتوائی : راهبرد در بخش دولتی :
1ـ منافع عامه حاکم است به جاي منافع شخصی بخش خصوصی
2ـ رضایت شهروندان به جاي فرد
3ـ همکاري به جاي رقابتش
4ـ حاکمیت قانون اساسی به جاي قانون صرف تجارت .
ب – تفاوت شکلی :
در بخش خصوصی راهبردها بر اساس ماموریت شرکت تدوین می شوند ولی در بخش عمومی نخست سیاستهاي دولت ابلاغ می شود وسپس موسسه ها براي اجراي آن راهبردهاخط مشی تدوین و در نهایت به تدوین سایر راهبردها می پردازند.

اسلاید 9 :

به نظر استوارت سه راهبرد در بخش دولتی حائز اهمیت است که عبارتند از:

1) راهبرد خط مشی

2) راهبرد سازمانی

3) راهبرد مدیریتی

راهبرد خط مشی :
وقتی دولت سیاستی تدوین می کند موسسه براي اجراي آن باید راهبردي داشته باشد این نوع راهبرد در بخش خصوصی معنا ندارد . در واقع به روابط مستمر وزارتخانه ها و موسسه هاي تابعه در
تدوین و اجراي خط مشی اشاره دارد مثلا «سیاست اشتغال زایی دولت » ، «راهبرد توسعه تسهیلات محدود کم بهره » است که بانکهاي دولتی آن را اجرا می کنند.

اسلاید 10 :

راهبرد سازمانی :

سازمانهاي تابعه وزارتخانه ها، باید راهبردهاي سازمانی را تدوین کنند تا اجراي آنها، راهبرد خط مشی را مشخص کند مثلا «راهبرد کاهش تسهیلات بلند مدت کلان » شاید بتواند به راهبرد «توسعه تسهیلات محدود کم بهره» کمک کند

راهبرد مدیریتی :

براي اجراي راهبردهاي سازمانی، مدیریت دولتی باید راهبردهایی را تدوین کند مثلا در زمینه اعطاي تسهیلات محدود کم بهره، مدیریت بانکها راهبرد ایجاد کمیته هاي تخصیص را به منزله راهبرد مدیریتی در پیش میگیرد.