بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
اصول تفسیر ECG
اسلاید 2 :
مروری بر الکتروفیزیولوژی قلب
جریانات الکتریکی قلب
انقباض تمام ماهیچههای بدن در اثر یک تغییر الکتریکی به نام دپولاریزاسیون (depolarization) ایجاد میشود. اگر الکترودهایی را بر روی سطح پوست بچسبانیم، این جریانات قابل دریافت هستند. قلب نیز یک ماهیچه است؛ پس از این قانون مستثنی نیست. جریانات الکتریکی قلب، به شرط شل بودن سایر ماهیچههای بدن، توسط دستگاه الکتروکاردیوگراف قابل دریافت و ثبت هستند.
اسلاید 3 :
سیمکشی قلب
جرقهی هر چرخهی قلبی در نقطهای از دهلیز راست قلب به نام گره سینوسی- دهلیزی (sinoatrial node/ SA node) زده میشود. جریان الکتریکی تولید شده، سبب دپولاریزاسیون سلولهای قلب میگردد، دپولاریزاسیون نیز انقباض سلولها را به دنبال دارد. جریان الکتریکی از طریق مسیرهای هدایتی در نقاط مختلف قلب توزیع میشوند. این مسیرها را در شکل زیر میبینید:
اسلاید 5 :
تولید جریان
هر کدام از این قسمتهای اسم برده شده، علاوه بر توانایی انتقال جریانات الکتریکی ایجاد شده، خود نیز توانایی تولید ایمپالسهای الکتریکی دارند. اما سرعت تولید ضربان در قسمتهای مختلف این سیستم با هم متفاوت است. سرعتهای ذاتی بخشهای مختلف سیستم هدایتی قلب به شرح زیر است:
اسلاید 6 :
کانون ضربان
بر اساس یک خصوصیت فیزیولوژیک، هر کدام از این قسمتها که با سرعت بیشتری ضربان تولید کند، سایر کانونها را تحت کنترل خود درآورده و اجازهی فعالیت به سایر مراکز ضربانسازی را نمیدهد. به این خاصیت سرکوب سرعتی (overdrive suppression) گفته میشود. به این ترتیب در حالت عادی گره سینوسی پیسمیکر طبیعی قلب میباشد و در صورت ایجاد اشکال در این گره، به ترتیب سلولهای دهلیزی، سلولهای پیوندگاه و سلولهای بطنی مراکز پشتیبانی بعدی را تشکیل میدهند.
همانطور که در ادامه خواهید دید، گاهی اوقات شروع جرقهی الکتریکی از نقطه یا نقاط دیگری غیر از گره SA اتفاق میافتد. واژه ریتم برای توصیف منطقهی ضربان ساز قلب استفاده میشود. ریتم طبیعی قلب چون از گره سینوسی منشاء میگیرد، ریتم نرمال سینوسی نامیده میشود.
اسلاید 7 :
کاغذ الکتروکاردیوگرام
امواج الکتریکی قلب توسط دستگاه الکتروکاردیوگراف بر روی کاغذ مخصوصی ترسیم میشوند. این کاغذ شطرنجی بوده و از تعدادی مربع ریز و درشت تشکیل شده است. هر ضلع مربعهای ریز، یک میلیمتر طول دارد. هر 5 مربع ریز، با یک خط تیره از هم جدا شدهاند، در نتیجه هر 25 مربع ریز تشکیل یک مربع درشتتر را میدهند. هر ضلع مربعهای بزرگ 5 میلیمتر طول دارد. بر روی کاغذ الکتروکاردیوگرام، محور افقی نشان دهندهی زمان و محور عرضی نشان دهندهی شدت جریان الکتریکی است.
اسلاید 8 :
دستگاه الکتروکاردیوگراف به طور استاندارد با سرعت 25 میلیمتر در ثانیه وقایع الکتریکی قلب را ثبت میکند. پس هر مربع یک میلیمتری بر روی محور افقی، معادل 0/04 ثانیه، و هر مربع 5 میلیمتری معادل 0/2ثانیه میباشد.
اسلاید 10 :
دستگاه الکتروکاردیوگراف به طور استاندارد، به نحوی تنظیم شده است که یک جریان الکتریکی با شدت یک میلیولت موجی به اندازهی 10 میلیمتر بر روی کاغذ الکتروکاردیوگرام ترسیم خواهد کرد. بدین ترتیب هر مربع کوچک بر روی محور عرضی، معادل 0/1میلیولت و هر مربع بزرگ معادل 0/5 میلیولت میباشد.
اگر هیچ انرژی الکتریکی وجود نداشته باشد دستگاه الکتروکاردیوگرام یک خط صاف را ترسیم میکند، این خط خط ایزوالکتریک نامیده میشود. امواج مثبت به شکل انحراف رو به بالا از خط ایزوالکتریک، و امواج منفی به شکل انحراف رو به پایین از خط ایزوالکتریک نمایش داده میشوند.
اسلاید 11 :
شکل ECG و نامگذاری اجزای آن
اسلاید 13 :
موج P: عبور جریان الکتریکی از دهلیزها، اولین موج ECG را ایجاد میکند. این موج P نامدارد. موج P در حالت طبیعی گرد، صاف و قرینه بوده و نشان دهندهی دپولاریزاسیون دهلیزهاست.
فاصلهی PR: از ابتدای موج P تا شروع کمپلکس QRS به این نام خوانده میشود. این فاصله نشان دهندهی زمان سپری شده برای رسیدن موج دپولاریزاسیون از دهلیزها به بطنها است.
اسلاید 14 :
کمپلکس QRS: از مجموع سه موج تشکیل شده است و مجموعاً نشان دهندهی دپلاریزاسیون بطنها است. اولین موج منفی بعد از P، موجQ نام دارد. اولین موج مثبت بعد از P را موج R ، و اولین موج منفی بعد از R را S مینامند. چون هر سه موج ممکن است با هم دیده نشوند، مجموع این سه موج را با هم یک کمپلکس QRS مینامند.
قطعهی ST: از انتهای کمپلکس QRS تا ابتدای موج T را قطعهی ST نامگذاری کردهاند. این قطعه نشاندهندهی مراحل ابتدایی رپولاریزاسیون بطنها است.
اسلاید 15 :
موج T: موجی گرد و مثبت میباشد که بعد از QRS ظاهر میشود. این موج نشان دهندهی مراحل انتهایی رپولاریزاسیون بطنها است.
فاصلهی QT: از ابتدای کمپلکس QRS تا انتهای موج T میباشد و نشان دهندهی زمان لازم برای مجموع فعالیت بطنها در طی یک چرخهی قلبی است.
اسلاید 17 :
همانطور که متوجه شدهاید، هر گونه انحراف از خط ایزوالکتریک را یک موج مینامند. بخشی از خط ایزوالکتریک که بین دو موج قرار میگیرد،قطعه (segment) و به مجموع یک قطعه و حداقل یک موج فاصله (interval) گفته میشود.
اسلاید 18 :
خصوصیات امواج الکتروکاردیوگرام
به یاد سپاری اندازههای طبیعی هر کدام از اجزای الکتروکاردیوگرام برای تشخیص اختلالات ECG ضروری است. این اندازهها در جدول زیر نشان داده شدهاند:
اسلاید 19 :
نحوهی خواندن الکتروکاردیوگرام
برای تفسیر و اصطلاحاً خواندن یک ریتم قلبی، مسالهی مهم توجه به تمام اجزا، امواج، قطعات و فواصل موجود بر روی نوار ریتم، قبل از قضاوت در مورد آن، میباشد. جهت جلوگیری از سردرگمی، شما میبایست یک توالی منطقی را در ذهن خود ترسیم، و در مواجهه با هر ریتم قلبی، از آن توالی پیروی کنید.
اسلاید 20 :
روش 5 مرحلهای
قدم اول: سرعت ضربان قلب را محاسبه کنید.
قدم دوم: نظم را پیدا کنید.
قدم سوم: امواج P را نگاه کنید.
قدم چهارم: به فواصل PR توجه کنید.
قدم پنجم: عرض کمپلکسهای QR را مورد توجه قرار دهید.
