پاورپوینت ترکیب چیست؟

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 1 :

ترکیب چیست؟

در ادبیات فارسی هرگاه دو کلمه با کسره به هم اضافه شوند ، ترکیب نامیده می شوند .
مانند :
گلِ زیبا ، کتابِ من ، دانش آموزِ کوشا ، درِ کلاس ، کشورِ پیشرفته ، پایه ی میز و .

اسلاید 2 :

امّا این ترکیب ها با یکدیگر تفاوت دارند . با کمی دقت متوجّه می شویم که این ترکیب ها به دو شکل ساخته شده اند و همین امر باعث می شود ترکیب ها در زبان فارسی به دو دسته ی بزرگ تقسیم شوند :
الف ) ترکیبات وصفی « موصوف و صفت » : ( اسم + کسره + صفت )
ترکیب هایی که در آن ها کلمه ی اول اسم و کلمه ی دوم صفت باشد ترکیب وصفی نامیده می شوند . مانند : گلِ زیبا ، دانش آموزِ کوشا ، کشورِ پیشرفته
در ترکیب های وصفی که موصوف و صفت هم نامیده می شوند ، کلمه ی اوّل « موصوف » و کلمه ی دوم « صفت » می باشد . گلِ زیبا ( گل : موصوف ، زیبا : صفت )

اسلاید 3 :

ادامه
ب ) ترکیبات اضافی « مضاف و مضاف الیه » : ( اسم + کسره + اسم یا ضمیر )
ترکیب هایی که در آنها کلمه ی اول اسم و کلمه ی دوم اسم یا ضمیر باشد ، ترکیب اضافی نامیده می شوند . مانند : کتابِ من ، درِ کلاس ، پایه ی میز
در ترکیب های اضافی که مضاف و مضاف الیه نیز نامیده می شوند ، کلمه ی اوّل « مضاف » و کلمه ی دوم « مضافٌ الیه » نامیده می شود . کتابِ من ( کتاب : مضاف ، من : مضاف الیه )

اسلاید 4 :

روش های تشخیص ترکیب های وصفی از ترکیب های اضافی
امّا تشخیص ترکیبهای وصفی از اضافی همیشه کار ساده ای نیست ، برای این که به این مهارت دست پیدا کنید و بتوانید به راحتی و به سادگی موصوف و صفت ها را از مضاف و مضاف الیه ها تشخیص بدهید ، راه های زیر را پیشنهاد می کنیم :

اسلاید 5 :

روش اوّل
1- ابتدا کسره ی بین دو کلمه را حذف می کنیم ، سپس بعد از کلمه ی اوّل ویرگول می گذاریم و در آخر فعل ( است ) قرارمی دهیم . اگر عبارت معنی داد ترکیب وصفی و اگر معنی نداد ، ترکیب اضافی است ،
مثال :
اتاقِ تمیز : اتاقْ ، تمیز است : چون معنی دارد ترکیب وصفی است یعنی کلمه ی « اتاق » « موصوف » و کلمه ی تمیز« صفت » است .
اتاقِ مدیر : اتاقْ ، مدیر است :چون معنی ندارد ترکیب اضافی است یعنی کلمه ی اتاق « مضاف » و کلمه ی مدیر « مضاف الیه » است .

اسلاید 6 :

روش دوم
2- به آخر کلمه ی دوم ( تر ) اضافه می کنیم ، اگرعبارت معنی داد ، ترکیب وصفی است و اگر معنی نداد، ترکیب اضافی است مثال :
مادرِ دلسوز : مادرِ دلسوزتر : چون معنی می دهد ترکیب وصفی است، یعنی کلمه ی مادر « موصوف » و کلمه ی دلسوز« صفت » است .
مادرِ من : مادرِ من تر : چون معنی نمی دهد ترکیب اضافی است یعنی کلمه ی مادر « مضاف » و کلمه ی من « مضاف الیه » است .

اسلاید 7 :

روش سوم
3 - کلمه ی « بسیار » را در وسط دو کلمه قرار می دهیم ؛ اگرعبارت معنی داد ، ترکیب وصفی است و اگر معنی نداد ، ترکیب اضافی است
شهرِ تمیز : شهرِ بسیار تمیز : چون معنی دارد ترکیب وصفی است یعنی کلمه ی شهر « موصوف » و کلمه ی تمیز « صفت » است .
شهرِ تکاب : شهرِ بسیار تکاب : چون معنی ندارد ترکیب اضافی است یعنی کلمه ی شهر « مضاف » و کلمه ی تکاب « مضاف الیه » است .

اسلاید 8 :

روش چهارم
4- حرف « ی » را بین دو کلمه ی ترکیب اضافه می کنیم ؛ اگرعبارت معنی داد ، ترکیب وصفی است و اگر معنی نداد ، ترکیب اضافی است
مثال :
دستِ تمیز: دستی تمیز : چون معنی می دهد ترکیب وصفی است یعنی کلمه ی دست « موصوف » و کلمه ی تمیز « صفت » است .
کیفِ حسن : کیفی حسن : چون معنی نمی دهد ترکیب اضافی است یعنی کلمه ی کیف « مضاف » و کلمه ی حسن « مضاف الیه » است .

اسلاید 9 :

روش پنجم
5- به پایان ترکیب « ها » اضافه می کنیم . اگر شد و معنی داد ، ترکیب اضافی است و اگر نشد و معنی نداد ، ترکیب وصفی می باشد .
مثال :
کلیدِ باغ : کلیدِ باغ ها : معنی می دهد ، پس ترکیب اضافی است
گلِ زیبا : گلِ زیبا ها : معنی نمی دهد ، پس ترکیب وصفی است .

اسلاید 10 :

روش ششم
6 - بین کلمه ی اوّل و کلمه ی دوم ترکیب « این » ، « آن » ، « همین » و « همان » می آوریم ، اگر شد و معنی داد ، ترکیب اضافی است و اگر نشد و معنی نداد ، ترکیب وصفی می باشد .

مثال :
کلیدِ باغ : کلیدِ این باغ، کلیدِ آن باغ، کلیدِ همین باغ، کلیدِ همان باغ
چون معنی میدهد ، ترکیب اضافی است
 
گلِ زیبا : گلِ این زیبا ، گلِ آن زیبا ، گلِ همین زیبا و ..
چون معنی نمی دهد ، پس ترکیب وصفی است .

اسلاید 11 :

روش هفتم
7 – به کلمه ی دوم ترکیب نگاه می کنیم ، اگر کلمه دوم ، به تنهایی قابل دیدن ، قابل
نقاشی کردن ، و قابل لمس کردن بود ، یعنی آن کلمه اسم است و درنتیجه ترکیب ، اضافی
خواهد بود . اما اگر کلمه ی دوم ترکیب قابل دیدن ، نقاشی کردن و لمس کردن نبود ،
یعنی آن کلمه صفت است و در نتیجه ترکیب ، وصفی خواهد بود .