دانلود مقاله تولید پسته در ایران

word قابل ویرایش
28 صفحه
4700 تومان

تولید پسته در ایران

تاریخچه
تولید پسته درایران سابقه تاریخی داردوشاید قدیمیترین سندآن رابتوان سفرنامه هرودت مورخ نامی یونان (۴۲۰-۴۸۰ق م)دانست که درموردپسته ووضعیت آن درایران بحث نموده است.

نام پسته درکلیه زبانهاوکشورهای مختلف ریشه فارسی آن مشتق شده است واین خودنشانه ایست برآنکه دنیا اگرپسته رامی شناسد وحتی اگرچنانچه درحال حاضرمعدودی ازکشورهای دنیا اقدام به تولید ویاصدورآن می نمایند تجربیات اولیه خودراازکشورماداشته اند.

ازجمله شواهدی که برای صدق مطالب فوق می توان ارایه داد کتیبه های موجوددرابنیه تاریخی یونان است که درآنهابه پسته اشاره شده است.

براساس اسنادموجودانتشار درخت پسته در اروپا وسواحل مدیترانه مربوط به سده اول میلادی است که بوسیله یکی از امپراطوران رم بنام (ویته لیوس)از ایران به روم وسایر نقاط اروپا برده شده است.

سیستماتیک:(Anacardiaceae)
پسته یکی ازگیاهان مهم ازتیره آناکاردیاسه می باشد.این تیره با حدود۶۰جنس و۶۰۰گونه تیره ای مهم دربین گیاهان می باشد.این تیره دارای خصوصیاتی به شرح زیر می باشد:

گیاهان این تیره اغلب بصورت درخت یا درختچه اغلب با پوست رزین دار برگهای متناوب خزان کننده یا همیشه سبز،ساده یا مرکب وسه برگچه ای یا مرکب شانه ای معمولابدون گوشوارک گلهای منظم وروی خوشه ای ساده یا مرکب،تک جنس(تک پایه یا دو پایه)کاسبرگها به تعداد سه یا پنج وگاهی وجود ندارد.معمولا درقاعده پیوسته گلبرگها سه یا پنج یا وجود ندارند.پرچمها پنج یا ده وروی یک صفحه قرار دارند.

تخمدان فوقانی ومعمولا تک خانه ،تخمک یک یا سه ومعمولا قاعده ای،خامه یک تا سه ومیوه شفت ودارای یک دانه می باشند.ازجمله گیاهان این تیره که درایران وجود دارد می توان به درخت پرRhus cotinus درختچه یا درخت کوچک سماق R.coriaria ودرخت انبه Mangifera indica وتعدادی از گونه های جنس پسته Pistacia اشاره کرد.ابتدا لازم است به اختصارخصوصیات جنس پسته بیان شده وبه گونه های مهم آن اشاره شود.

گیاهان این جنس بصورت درخت یا درختچه های رزین دار برگهای متناوب خزان کننده (گونه ها موجود درایران )شانه ای وبه ندرت سه برگچه ای یا منفرد،بدون گوشوارک گلها روی خوشه ای

ساده یا مرکب تک جنس (گیاه دو پایه)کاسبرگها پنج عدد،بدون گلبرگ،گل نر معمولا دارای چهار تا پنج پرچم میله پرچمها کوتاه بساک بزرگ گل ماده تابخدان تک خانه ای،خامه کوتاه،وکلا له سه شاخه ای،شاخه ها پهن برگشته میوه شفت،کم وبیش مورب تک دانه ای دارا یهسته هایی بادرون پر چوبی ودانه هایی با لپه های سبزینه دار،است.

Poatlatica بنه
درختی است با ارتفاع ۲تا۷ متر.خزان کننده ،برگها تک شانه ای دارای یک تا هفت برگچه به ندرت بیشتر ،محور برگها دارای بال باریک که گاهی تا انتها گلبرگ نیز ادامه می یابد برگچه ها به شکلهای مختلف تخم مرغ،مستطیلی کشیده وتیره ای به طول ۳تا۹ سانتیمتر وعرض ۵ /۱ تا۵

سانتیمتر نوک کندونا مشخص گل آذین نر،خوشه مرکب به طول۵/۸ وعرض۶تا۵/ ۹ میلیمتر درزیر گونه های مختلف دارای شکاهای گوناگون وفصل گلد هی اوایل بهار می باشد.این گونه دارای سه زیر گونه به شرح زیر می باشند:

P.a .Subsp Cabulica بال درسراسر محور برگ وجود دارد.برگچه ها تیره ای وکشیده با حداکثر تا محور،دو جفت برگچه انتهایی وجود دارد.برگچه ها به بیضی،تخم مرغی ،یامستطیل.P.a subsp mutica برگچه مستطیلی کوچک چرمی به طول ۸تا۳وعرض ۵/۱تا ۳سانتیمتر با حاشیه محدب دارای میوه های کوچک که عرض آن بیشتر از طول آنهاست.دردو طرف برگچه ها کرکهای کوتاه مشاهده می شوند.

P.o. Sub Sp Kurdica برگچه های تخم مرغی به طول ۹تا۴ وعرض ۲تا۵ سانتیمترطول وعرض آن بتریقیب برابر است. برگچه ها دارای کرک کمی می باشند ویا گاهی بدون کرک چرمی وگوشتی می باشند. از اندامهای مختلف زیر گونه P.atiantica استفاده های معدودی میشود که می توان با استفاده ی میوه آن در صنعت روغن کشتی، تهییه کنجاله، ومصارف سنتی استفاده از صمغ انها در تهیه سقز وصنایع شیمایی اشاره کرد.

p.khinjuk اخنجک
درختی است به ارتفاع ۳تا۷ مترخزان کننده برگهای تک شاخه ای گاهی منفرد دارای ۱تا۷ برگچه محور برگها بدون بال وکم بیش دارای کرکهای کوتاه برگچه های بیضی شکل،تخم مرغی یا

مستطیلی گاهی به طور تقریبی کرد به طول ۳تا۱۰ سانتیمتر عرض ۲تا۸ سانتیمتر نوک باریک وکشیده وبه طول یک تا ۱۰ میلیمتر قاعده گرد وبه ندرت مورب ،سطح روی برگ دارای کمی کرک که بعدا ازبین می رود،سطح زیرین برگ دارای کمی کرک که ممکن است فقط روی رگبرگها باقی بماند.گلاذین نر خوشه مرکب به طول ۷تا۱۵ سانتیمتر،میوه کوچک به طول ۵تا۸ میلیمتر وعرض ۴تا۶ میلیمتر دارای نوک بسیار کوتاه.

P.terebenus
بسیارگونه شبیه بنه بوده وصمغ آن دارای بوی تندی می باشد.
P.Lentiscus

از این گونه شیره ای تراوش می کند که در سقز مصرف داردوبسیار خوشبوست.
P.integrrima
دارای برگ معطری می باشد .اصل آنرا ازکوههای هیمالیا می دانند.چوب این گونه مصرف صنعتی دارد.

P.Oleosa
ازاین گونه روغن معطر برای خوشبو کردن بعضی داروها استخراج می نمایند.اصل این گونه راازآسیای شرقی می دانند.

‍Pistacia Vera (پسته معمولی )
این گونه به صورت خودرو درشمال شرقی ایران آسیا مرکزی وافغانستان وجود داردوباغات پسته بصورت پراکنده دراکثر نقاط ایران مورد بهره برداری قرار می گیرد.این گونه پسته از مهمترین گونه های این جنس می باشد که به دلیل مقاومت دربرابر شرایط نا مساعد محیطی از قبیل :گرماوسرمای شدید،کم آبی ،شوری زیادخاک وغیره سطح وسیعی از اراضی وزراعی رابه خود اختصاص داده است. اهمیت این گونه به دلیل میوه آن می باشد.که مصارف متنوعی را داراست وازارزش فوق العاده ای برخوردار می باشد.

ریشه
درختان پسته دارای ریشه افشان وعمودی تاعمق ۵-۶ مترمی باشد.که براحتی درخاک نفوذ می کند.باتوجه به سیستم ریشه این گیاه دربرابر کم آبی ازمقاومت زیادی برخوردار است.قدرت تولید ریشه های فرعی در درخت پسته بسیار ضعیف است وهرگاه انتهای ریشه اصلی به دلیلی قطع می شود درخت دراثرنرسیدن آب ومواد غذایی کافی ،خشک شده وازبین می رود.علت اینچنین

خشکیدگی راوجود ریشه های میین جذب کننده آب درانتهای ریشه می دانند که باقطع انتهای ریشه آنها نیز حذف می شود.رشدریشه درسالهای اول رشد نونهال چندین برابرطول اندامهای هوایی می باشد.این خود به استقرار گیاه دراوایل کشت درجهت تهیه آب وموادغذایی کمک می کند.

باعنایت به طویل بودن ریشه در اوایل فصل رشد درانتقال نهال ازخزانه به زین اصلی بایستی دقت کافی به عمل آید.ریشه پسته درمقابل خاکهای آهکی مقاوم می باشددربرابر شوری خاک سرمای زیر صفر درجه وگرمای زیاد ازخودمقاومت نشان می دهد.ریشه درخت پسته درمقابل رطوبت زیاد خاک حساسیت فوق العاده ای دارد و به صورت عکس العمل نشان می دهد.بالا بودن سفره آب زیر زمینی در منطقه کشت باعث حالت خفگی در ریشه میشود و درخت خشک میشود. حمله امراض قارچی از جمله phytophthera موجب آن می شود که کشت این گیاه درمناطق مرطوب محدود می شود.
PH قابل تحمل رابرای ریشه درختان پسته pH بین ۵ /۸-۸/۶گزارش کرده اند.هرچه PH بیشتر باشد قابلیت جذب املاحی چون fa Mg -Na کاهش یافته وکمبود آنها دردرخت مشاهده می شود.
تنه هاوشاخه ها
درختان پسته درصورت هرس صحیح بطور معمول دارای تنه های مشخص هستند قطر تنه درخت بطور معمول کمتر از یک مترورنگ بیرونی تنه وشاخه ها خاکستری مایل به سفید می باشد.همانند اغلب درختان در سن پنج سالگی به بالا شکاف برمی دارد.به علت دارا بودن جوانه های نابجا ونهفته در تنه ها وشاخه ها قدرت تولید تنه جوش وشاخه جوش در آنها وجود دارد که دارای رشد کم می باشند.تنه وشاخه اغلب گونه های پسته دارای مجاری تراونده درقسمت خارجی پوست داخل خود می باشد.تراوش صمغ با شروع فعالیت کا مبیوم وباز شدن برگها صورت می

گیرد،درماههای تیر ومرداد به حداکثر خود می رسد وبعدا با شروع دوره استراحت درخت رو به کاهش نموده ودرزمستان که درخت درحال استراحت است بطور کلی متوقف می شود.مقدار صمغ درگونه های Lentiscus Atlantica Terebrntus بمراتب بیشتر ازگونه های دیگر جنس پسته است تولید صمغ بیشتر وکاربرد گسترده ای که شیرابه این گونه درصنایع مختلف دارد موجب شده است تابصورت اقتصادی مورد بهره برداری قرار بگیرد.میزان تولید صمغ دراین گونه ها به شرایط آب

وهوایی،نور،حرارت،وبارندگی بستگی دارد.درتابستانها ی معمول وخشک تراوش صمغ بطور مرتب ادامه می یابد درحالیکه وزش بادهای گرم ویا آفتاب زده گی وغیره که گاهی به پوست درخت نیز آسیب می رساند ممکن است میزان تراوش صمغ راکاهش داده ودرصورت شدت تراوش صمغ را بطور کلی متوقف سازد،قطر نسبت به تاج ارتفاع شکل ظاهری وعملیات پرورشی مانند تنک کردن درختان وهرس درافزایش صمغ تاثیر دارد.

برگ
برگ ها در پسته تک شانه ای و به ندرت منفرد محور برگ ها گرد بدون بال ودارای کرک های کوتاه برگچه های چرمی وبه تعداد یک تا۷ عدد است.شکل برگها به صورت مستطیلی ویا تخم مرغی ویا گرد،طول برگچه ها ۴تا۵/۶وعرض آن ۵/۲تا۴سانتیمتر می باشد.نوک برگچه ها براق وسطح زیر آنها مات است.رنگ برگهای پایه های نر سبزتیره ،براق واندکی ضخیمتر وقرمز ترازپایه های ماده است .زمان ظهور برگهادرپسته اوایل بهار وهمراه باظهور گلهاست.درصورتی که گرمای مورد نیاز گیاه جهت بیدار شدن ازخواب فیزیولوژیکی تامین نگرددضمن به تاخیر افتادن شکوفایی جوانه گل وبرگ برگهای تولید شده نیز دارای یک یاسه برگچه خواهند بود این درحالیست که تعداد برگچه طبیعی برای هر برگ پنج عدد می باشد.
گل

درختان پسته دو پایه می باشند اگر چه موارد نادری ازتک پایه بودند آنها نیز گزارش شده است که حالتی غیر طبیعی می باشد.

جوانه های نر برروی درختان نر وجوانه های ماده روی درختان ماده وجود دارند.که ازآنها گلهای نروماده بوجود می آید.بزرگتر بودن جوانه های نر نسبت به جوانه های ماده جنسیت درختان راقبل از شکوفایی گلها متمایز می سازد.
گلهای نر
گا آذین نربصورت خوشه مرکب بطول ۵تا۸ سانتیمتر ومخروطی شکل است که برروی هر شاخه ازیک نقطه چند گل منشعب می شود هر خوشه گل ازتعدادزیادی گلبرگ تشکیل می گردد. گلهای فاقد گلبرگ کروی شکل می باشند.هرگل نر پنج کاسبرگ به رنگ سبز دارد که پس ازرسیدن به رنگ زرد در می آید.تعداد پرچمها۵ عدد می باشد که دارای میله های گوتاه می باشند.
گل ماده

گل آذین ماده بصورت خوشه مرکب بزرگتر وبازتر ازگل آذین نر است که از۱۰۰تا۱۵۰ گل تشکیل می شود. به شکل مخروطی وسبز رنگ که بطور انفرادی خوشه گل قرار می گیرد.وهر گل متشکل ازیک تخمدان متصل به خامه ای کوتاه وبه کلاله سه شاخه ای مخصوص ختم می گردد.تخمدان پسته تک حجره ای ودر آن یک تخمک وجود دارد.رسیدن گل ماده وبدین معنی که گل رسیده دارای کلاله سفید مایل به صورتی می باشد.آمادگی آن برای قبول گرده ازتغییر رنگ کلاله مشخص می گردد.
نیازهای گردهافشانی
کلیه ی گونه های پسته دو پایه می باشندکه جهت کرده افشاری وجود پایه های نریا تامین دانه گرده جهت تشکیل میوه ضروری می باشد.گلهای ماده بدون گلبرگ بوده والغب بوسیله باد گرد افشانی می کنند.گلدهی پایه های نر وماده با اختلاف زمانی۲-۳ هفته از یک دیگر صورت می گیرد

توجه به تانین دانه گرده به منظور انجام یک گرده افشانی مطلوب امری ضروری می باشد.بعضی از باغداران برای تامین گرده دو کولیتوار گرده دهنده {پایه نر} که از نظر زمان گلدهی با هم اختلاف دارند مورد استفاده قرار می دهند ،که گلدهی کامل اولی ۲-۳ روز بعد از گلدهی کامل پایه های ماده اتفاق می افتد.باعنایت به این که ارقام پسته به دو گروه زودرس،متوسط رس ودیررس

مستقیم می شود پایه های نر بایستی مناسب بارقم ماده انتخاب شود به نحوی که اگر پایه ماده از نوع دیر رس باشد،پایه نرنیز حتی الامکان از همین نوع باشد،تا رسیدن گرده ومادگی همذمان باشدوامکان تلقیح فراهم آید.بدیهی است در صورتی که در باغی از هر سه نوع درخت وجود داشته باشد باید از هر سه نوع پایه نسبت لازم وجود داشته باشد.یک رقم تلقیح کننده مناسب پایه دارای خصوصیاتی می باشد به شرح ذیل:

۱٫ ظهور گل وخاتمه آن همراه با شکوفایی گلهای ماده موجود در باغ باشد.
۲٫ مقدار گل تولید شده به حد وفور باشد
۳٫ قدرت ودرصدزنده بودن گرده مناسب باشد.

زنبور عسل گلهای نر پسته را برای جمع آوری دانه گرده ملاقات می کند اما گلهای ماده بدلیل اینکه بدون گلبرگ بوده ودرآنهاشهد تولید نمی شود بنابر این قدرت جذب زنبور عسل در آنها وجود ندارد،بنابر این باد عامل اصلی گرده افشانی وترتیب قرار گرفتن پایه های نر نسبت به پایه های

ماده از اهمیت ویژه ای بر خوردار است.بعضی از باغبانان به ازای هر۱۰-۱۲درخت ماده یک درخت نر را به منظور تامین دانه گرده اختصاص می دهند ولی نسبتی که بیشتر مرسوم است نسبت ۱به۸میباشد.در یک طرح مناسب وکامل می توان هر درخت نر رادر مرکز یک بلوک۳×۳از درختان مده قرار دادکه ترتیب هر هشت درخت ماده در مجاورت یک درخت نر یا گرده دهنده قرارخواهد

گرفت.تعدادی از باغداران برای تامین گرده ردیفهایی از درختان نر را در سراسر باغ درمسیر بادکشت می نمایندکه با این وجود کشت چندین ردیف از درختان نر در باغ امری ضروری می باشد.جدا از عوامل فوق که در گرده افشانی طبیعی درختان پسته دخالت دارد،عوامل دیگری نیز دخالت دارد.که می توان به تجانس بین پایه های نروماده یا بلند بودن درختان ،ترتیب درختان

ماده،عدم وجود حشرات مضری چون تریپس پسته،تامین به موقع درجه حرارت وپایین بودن رطوبت نسبی هوا اشاره کرد تلاقی های بین گونه ای در بین گونه های پسته وجود دارد از قبیل:-p.atlantica-p.terebintus-p.patarstina-p.integerri

اغلب این گونه ها قبل از گونه Vera گل می دهند که امکان جمع آوری،آماده سازی وذخیره سازی دانه گرده را برای استفاده بعدی درگرده افشانی مصنوعی پسته فراهم می سازد.اگر چه ممکن است جمع آوری دانه گرده از گونه هایی غیر ازvera جهت یک گرده افشانی تکمیلی ویا

بهودبخشیدن به گرده افشانی انجام شده صورت بگیرد.بااین وجود اختلاف قابل توجه ای دردرصد تشکیل میوه حاصل ازگرده افشانی با استفاده ازدانه گرده گونه های دیگر وجود دارد.در صورتی که عمل گرده افشانی توسط گونه های دیگر صورت پذیرد ممکن است مشکلاتی از قبیل تغیر زمان رسیدن میوه ،عدم شکوفایی درون بر (خندان شدن)،کاهش وزن مغز و عوامل مضر دیگری اتفاق افتاد. در مجموع بنظر می رسد استفاده از گرده گونه های دیگر غیر از vera در گرده افشانی

مصنوعی چندان مناسب نیست.استفاده از گونه terebintus به عنوان گیاه گرده دهنده درباغات پسته جنوب اروپا امری طبیعی است.در آمریکا از رقم نربیشتر به عنوان گرده دهنده درباغات پسته استفاده می شود.دراکثر مناطق پسته خیز جهان به ویژه کالیفرنیا درایالات متحده از گونه کرمان به عنوان بهترین رقم ماده استفاده می شود.زیرا دارای روشن ترین مغز است که کمی سبزرنگ می

باشد.ردالپو برونت وترابونلا ارقام دیگری هستند که به عنوان پایه های ماده مورد استفاده قرار می گیرند.
میوه
باتوجه به بالا بودن ارزش غذایی وکاربرد گسترده ای که میوه پسته در صنایع مختلف دارد گونه های مختلف جنس پسته به ویژه گونه vera رامی توان با ارزشترین گونه های گیاهی قرار داد.استفاده از میوه پسته معمولی در صنایع غذایی ودارویی به علت دارا بودن ترکیبات فوق العاده غنی استفاده از میوه گونه Atlantica درتهیه روغنهای نباتی وتهیه کنجاله جهت تغذیه دام مواردی هستند که امیت میوه این گیاه را روشن می کند.

تشکیل میوه
درصد گلهایی که به میوه تبدیل می شود ازسالی به سال دیگر متفاوت می باشد.این تفاوتها به شرایط آب وهوایی درطول دوره گلدهی وسرمای زمستان ماقبل دوره گلدهی بستگی دارد.سرمای ناکافی درطول زمستان می تواند گلدهی رابه تاخیر اندازد.وبااین حالات اثرات مضری را در تولید گرده

ونمو مادگی بر جا می گذارد.آزمایشها درطول چهار سال متوالی با سرمای کافی نشان داده اند که به طور متوسط حدود ۱۰% از گلها به میوه تبدیل شده اند.که ازاین مقدار حدود ۵/۷% دارای مغز و۵/۲%بدون مغز یا پوک بوده اند.گلهای ماده تلقیح نشده به طور معمول درمحدوده زمانی ۳-۴ هفته پس از گلدهی کامل ریزش می کنند.
ساختمان میوه

شکل میوه با یک عدد بذر (دانه)تولید می شود.میوه شفت وحجیم بیضی وکشیده یا تخم مرغی به طول ۱۰تا۲۰ میلیمتر وعرض ۶تا۱۲ میلیمتر دارای نوک تیز است،نارس آن به صورت خوشه ای بارنگ سبز،همراه با کله های قرمز که با رسیدن میوه به تدریج از رنگ سبز کاسته شده وکله های قرمز جای آنرا می گیرد.میوه پسته دولپه است،بارنگهای خرمایی کمرنگ،نخودی،خرمایی مایل به

سبز،سبز مخصوص که به رنگ پسته ای معروف است،دیده می شود.بذر پسته توسط پوششی سخت بنام درون بر محصور می گردد.اندوکارپ درp.vera باگونه های دیگر جنس پسته اختلاف دارد بدین صورت که درنوک میوه p.vera شکافی ایجاد می گردد،این شکاف به تدریج به طرف پایین

پیشروی کرده وموجب شکوفایی میوه می شود.این حالت درمیوه های مختلف این گونه تنوع زیادی دارد شکوفایی اندوکارپ خصوصیت مناسبی است که درجداکردن پوست سخت ازمغز برای مصرف کننده آسان می سازد.
تنفس وتغییرات اتیلن درمیوه:
دراوایل تیر ماه تنفس بایک حداقل ازco2 یعنی حدود ۳۶ میلی لیتربرکیلوگرم درساعت شروع شده که این مقدارافزایش می یابد.دراواسط مردادماه وباشروع رشد بذراین مقداربه ۱۲۵میلی لیتربرکیلو گرم درساعت می رسدکه بانزدیک شدن بذربه رشد نهایی این مقداربه حداکثر خودخواهد رسید.

جداسازی دقیق میوه های پوک ازآنهایی که مغزشان ازنظر رشد فیزیولوژیکی تکامل یافته تاقبل از اواسط مردادماه حدود۲۷ جولای امکان پذیر نیست.شدت تنفس میوه های توخالی نسبت به میوه های توپربسیاراندک وناچیز حدودا۲۸-۲۳ میلی لیتربرکیلوگرم درساعت درطی دوره آزمایش بوده

است. این جداسازی براساس تنفس ازاواسط مرداد ماه امکان پذیر است.وجودمغزدرمیوه باعث خواهدشد تااواسط مرحله رشد میوه میزان تنفس افزایش یابد درحالی که درمیوه بدون مغز این مقدارهمواره ثابت می ماند.تفاوت قابل توجهی درتغییرات اتیلن بین میوه های دارای مغز بامیوه های بدون مغز وجود ندارد.مقداراتیلن درهیچکدام هرگز از میزان ۴۴% میکرولیتر برکیلوگرم درساعت تجاوز نمی کند.

مواد تشکیل دهنده میوه
پسته به عنوان یک میوه خشکباری سرشار ازمواد غذایی مختلف وپر انرژی است. جدول زیر ترکیبات میوه پسته را درصدگرم قسمت خوراکی نشان می دهد درصد مواد تشکیل دهنده میوه پسته جدا ازنوع کولتیوار به شرایط آب وهوایی تغذیه ای گیاه نیز بستگی دارد

مقدار مواد تشکیل دهنده مقدار مواد تشکیل دهنده
۳/۷ میلیگرم آهن ۳/۵ گرم آب
۹۷۲ میلیگرم پتاسیم ۳/۱۹ گرم پروتئین
۴/۱ میلیگرم نیاسین ۷/۵۳ گرم چربی
۶۷/۰ میلیگرم ویتامین B1 19 گرم کربوهیدرات
۲۳۰ واحد بین الملی ویتامین A 131 میلیگرم کلسیم
۵۹۴ کیلو کالری کالری ۵۰۰ میلیگرم فسفر

با عنایت به این که درصد زیادی ازقسمت خوراکی میوه پسته راچربیها وقندتشکیل می دهند.لازم است مکانیسم سنتز ونوسانها درکاهش وافزایش هریک درطول مراحل رشد ونمو مورد بررسی قرارگیرند.
قندها
قند غالب موجود درمغز پسته دی ساکاریدی به نام ساکارز است که ازدوقند شش کربنه فروکتوز وگلوکزتشکیل می گردد.وجود یک قند الکلی وانیوزیتول نیز موجب افزایش میزان قندپسته می شود.میزان ساکارز درمیوه پسته به وجوداجزای تشکیل دهنده آن درزمان رشد ونمو بستگی دارد.درطول اولین ماه ازرشد مقز میوه ساکارز به سرعت افزایش یافته ودرابتدای دومین هفته ازتیرماه به حداکثر خود یعنی درحدود ۳۵ % ازوزن خشک بذر می رسد.اواخر تیرماه میزان قندها به ۱۴ %ازوزن خشک میوه کاهش یافته وبعدها به تدریج کاهش می یابد تابه ۶ %دراواخر مرداد ماه می رسد که این مقدار به تقریب تارسیدن میوه ثابت خواهد ماند.
چربی
باتوجه به جدول مشاهده می شودکه بیش از نیمی ازوزن مغز پسته را چربیها تشکیل می دهند.مقدارچربیها درابتدای رشد میوه حدود۳ % ازوزن خشک مغزمی باشدکه این مقدارهمواره درحال افزایش بوده به گونه ای که دراواسط تیرماه به حدود ۶ /۳ % خواهدرسید بعدازاین زمان مجموع قندها کاهش یافته وافزایش چشمگیری درمیزان چربی آغازمی شود.باادامه رشد ونمو وبالاخره رسیدن بذر میزان چربی به بیش از ۴۰ % ازوزن خشک بذرخواهد رسید.ترکیب گلیسید- ۱۴ – های موجود درمغز میوه پسته از نوع اسیدها چرب اشباع شده وغیراشباع است.که بیش از ۹۰ % ازآنها ازنوع اسید چرب غیراشباع می باشد.

اسید های چرب اسید های چرب غبر اشباع
اسید های
چرب روغن مرسیتیک پالمیتیک استئاریک اراشیرونیک پالموتنولئیک اولئیک لینولئیک لینولنیک
مغز پسته ناچیز ۲/۹-۴/۱۳ ۱/۱-۵/۰ ناچیز ۵/۱-۵/۰ ۶۴-۶/۴۴ ۱/۲۹-۶/۴۴ ۴/۰-۱/۰

میوه کونه های مختلف جنس پسته به طور معمول دارای درصد روغنی بین ۵۰-۶۰ درصد وزن خشک آن است. به عنوان مثال در زیر گونه MUTICA درصد روغن مغز را ۵۶% وزن روغن میوه کامل را بین ۲۷-۳۰ درصد گزارش کرده اند. ترکیب اسیدهای چرب در گونه های مختلف جنس پسته یکسان است ولی درصد ترکیبات متفاوت است . جدول ۳ برخی از خصوصیات مغز پسته را از نظر فیزیکی و شیمیائی نشان می دهد.
جدول شماره برخی خواص فیزیکی و شیمیایی مغز پسته
خواص نمونه وزن درصد دانه مغز درصد خاکستر درصد روغن درصد ضریب شکست عدد صابونی مواد غیر صابونی
مغز پسته ۹/۱۲۶-۵/۸۷ ۱/۴۴-۹/۵۸ ۱/۴-۵/۲ ۱/۵۳-۵/۶۰ ۱/۴۶۳ ۱۸۹-۶/۱۹۳ ۷۲/۰-۹۶/۰

شکوفایی اندوکارپ یا پوست سخت میوه ,
یکی از خصوصیاتی که میوه گونه Vera را از کونه های جنس پسته Pistacia متمایز می سازد شکوفایی اندوکارپ یا به اصطلاح خندان شدن میوه است که کمتر از یک ماه قبل از رسیدن فیزیولوژیکی میوه اتفاق می افتد .
میزان شکوفایی اندوکارپ ممکن است در کولیتیوارهای مختلف طبقه بندی و جهت تولید تجارتی از آنها استفاده می نمایند .
میوه خندان همیشه نسبت به میوه دهان بسته وزن بیشتری دارد، که مغز در ایجاد سنگینی در درجه دوم قرار دارد . می توان چنین بیان کرد که وزن بذر عاملی در شکوفایی اندوکارپ بشمار می رود. وزن پوست در میوه های ناشکوفا نسبت به بقیه دارای اختلاف قابل ملاحظه ای است . به علت بالا بودن وزن مغز در میوه های شکوفا و بالا بودن پوست در میوه های نا شکوفا وزن نهایی هر دو اختلاف ناچیزی دارد.
به طور کلی می توان به این موضوع اشاره کرد که هر عاملی که موجب کاهش اندازه وزن میوه گردد در میزان خندان شدن میوه نقش دارد عواملی را که در این زمینه دخالت دارند می توان به شرح زیر اشاره کرد:
۱- آب : کاهش میزان آب در اثر ایجاد نوسانهای آبیاری باعث کاهش شکوفایی اندوکارپ می گردد.
۲- درجه حرارت : همانطور که اشاره شد اگر چه شکوفایی اندوکارپ پدیده ای فیزیکی نیست و عواملی در آن دخالت ندارند ولی ذکر شده است که تغییرات درجه حرارت در ابتدای رشد گیاه در فصل بهار موجب خواهد شد تا درخت پسته زودتر یا دیرتر از موقع رشد خود را آغاز و میوه در زمان معین و مساعد تشکیل نگردد و این امر موجب افزایش پسته های ناشکوفا خواهد شد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 4700 تومان در 28 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد