بخشی از مقاله
چکیده:
یکی از محصولات وب 2، شبکه هاي اجتماعی مجازي هستند. امروزه این شبکه ها در میان کاربران از نفوذ بالایی برخوردارند. یکی از مسائلی که در شبکه هاي اجتماعی مطرح شده حریم خصوصی و بوجود آمدن تنظیمات حریم خصوصی در این شبکه ها است.
در مقاله حاضر به بررسی عوامل موثر در استفاده از شبکه هاي اجتماعی و استفاده از تنظیمات حریم خصوصی پرداخته شده است. در این مقاله عواملی مانند اعتماد و امنیت در زمینه استفاده از شبکه هاي اجتماعی و نقش نگرانی، خودکارایی، تاثیر پذیري و اطلاع از سیاستهاي حریم خصوصی در زمینه استفاده از تنظیمات حریم خصوصی مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت پیشنهاداتی در جهت استفاده از شبکه هاي اجتماعی و تنظیمات حریم خصوصی ارائه شده است.
مقدمه
شبکه هاي اجتماعی3، نسل جدیدي از پایگاه هایی هستند که این روزها در کانون توجه کاربران شبکه هاي جهانی اینترنت قرار گرفته اند. این گونه پایگاه ها بر مبناي حضور پیوسته4 فعالیت می کنند و هر کدام دسته اي از کاربران اینترنتی با ویژگی خاص را گرد هم می آورند. شبکه هاي اجتماعی را گونه اي از رسانه هاي اجتماعی می دانند که امکان دستیابی به شکل جدیدي از برقراري ارتباط و به اشتراك گذاري محتوا در اینترنت را فراهم آورده اند
شبکه هاي اجتماعی مجازي در حال حاضر قوي ترین رسانه پیوسته در دنیا به شمار می روند. این شبکه ها به دلیل تنوع محتوایی و قابلیتهاي متعدد نرم افزاري با استقبال وسیع کاربران از سراسر جهان روبرو شدهاند، به طوريکه تعداد کاربران شبکه اجتماعی فیس بوك1 در اکتبر 2012 از مرز یک میلیارد گذشت - www.facebook.com 2012 - و تعداد کاربران شبکه اجتماعی گوگل پلاس500 2 میلیون عنوان شده است که با توجه به اینکه قدمت فیس بوك را ندارد، آمار قابل توجهی به نظر می رسد
درباره تعداد ایرانیان عضو شبکه هاي اجتماعی آمار دقیقی در دسترس نیست، اما در پژوهش هاي متعددي که در این زمینه انجام شده - از جمله ضیایی پرور و عقیلی 1388؛ کاشانی و زارع - 1391 شبکه هاي اجتماعی از نفوذ بالایی در میان کاربران ایرانی برخوردار هستند.
در میان چالشها و دغدغههاي استفاده از شبکههاي اجتماعی، حریم خصوصی3 و محرمانگی اطلاعات شخصی از مهمترین و جنجالی ترین مباحثی است که از ابتداي همگانی شدن اینترنت و بعدها با ظهور و بروز شبکه هاي اجتماعی وجود داشته است. تقریبا هیچ کسی پیدا نمی شود که بخواهد اطلاعات شخصی خود را به راحتی در اختیار دیگران بگذارد. اهمیت این قضیه به حدي بوده که بسیاري از شبکه هاي اجتماعی جهانی تنظیماتی با عنوان حفاظت از حریم خصوصی در سایتهاي خود قرار داده اند.
در مقاله حاضر مفهوم حریم خصوصی و تاثیرات درك حریم خصوصی و میزان استفاده از تنظیمات حفظ حریم خصوصی در شبکه هاي اجتماعی بررسی خواهد شد.
حریم خصوصی
حریم خصوصی یکی از ملموس ترین و پرکاربردترین حق براي هر فرد در فرهنگها و ادیان مختلف شناخته شده است. به عنوان نمونه در اسلام حریم خصوصی بسیار محترم شمرده شده است تا جائی در سوره حجرات، آیه 12 خداوند متعال می فرماید:
اى کسانی که ایمان آوردهاید از بسیارى از گمانها بپرهیزید که پارهاى از گمانها گناه است و جاسوسی مکنید و بعضی از شما غیبت بعضی نکند."
پیشوایان دینی هم در اسلام راجع به حفظ حریم خصوصی افراد توصیه هاي فراوانی کرده اند، از جمله امام علی - ع - در نامه 53 نهج البلاغه خطاب به مالک اشتر از او میخواهد که از تجسس در احوال مردم خودداري کند.
اما علیرغم چنین تاکیدي که بر حفظ حریم خصوصی شده، صاحب نظران برجسته دنیا نتوانسته اند بر سر یک تعریف واحد به توافق برسند. در دهه 1890میلادي یکی از قضات دادگاه عالی ایالات متحده امریکا به نام لوئیس براندایس1 در مقاله اي براي اولین بار این مسئله را از جنبه حقوقی مطرح و آن را حق افراد براي تنها بودن تعریف کرد. بهنظر او، حریمخصوصی جزو شکننده ترینحقوقاستو موارد حمایتاز آن، باید در قانوناساسیمورد اشاره قرار بگیرد
با وجود اینکه پس از انتشار این مقاله حق حریم خصوصی به رسمت شناخته نشد، اما به زودي مردم ، دولت و دادگاه فدرال2 گسترش دهنده حق حریم خصوصی شدند. ویلیام پروسر3 در تلاشی براي تعریف و توصیفی نظاممند در سال 1960 نوشت چهار مفهوم متفاوت براي حریم خصوصی پدیدار شده است. آن چهار تعریف نسبی عبارتند از:
١. نفوذ بدون اجازه به انزوا یا تنهایی یک فرد، یا به امور شخصی او
٢. افشاي عمومی واقعیت هاي شرم آور خصوصی در مورد یک فرد
٣. تبلیغات جایگاه یک فرد از یک جنبه اشتباه در دید عموم
۴. اختصاص شباهتهاي کسی براي مزیتهاي شخص دیگر
عده اي این مفهوم را با حق افراد در بهره بردن از استقلال، تنهایی و تعیین اینکه آیا و چگونه اطلاعات مربوط به خود را براي دیگران آشکار کنند پیوند می دهند. »وستین4« در سال 1967 تعریف نسبتا جامعی از حریم خصوصی عرضه کرد: »حریم خصوصی عبارت است از حق افراد، گروه ها و موسسات براي تعیین این موضوع براي خود که چه وقت و تا چه حد اطلاعات مربوط به آنها به دیگران منتقل شود -
اما کمیته اي به نام کالکات5 در انگلستان تعریف زیر را به عنوان تعریف قانونی پذیرفت: »حق افراد براي حمایت شدن در مقابل وارد شدن بدون اجازه به امور زندگی افراد و خانواده هایشان با ابزار مستقیم فیزیکی یا بوسیله نشر اطلاعات
