بخشی از مقاله
چکیده
یکی ازمسائل اساسی سازمانهای پژوهشی اجرای استراتژیهای پژوهشی است . اجرای استراتژی برای تمامی سازمانها ومدیران دردنیای امروزی چالشی اساسی به شمار می آیدبااین وجود،میزان موفقیت استراتژیهای تدوین شده درعمل بسیار ناچیز است. هدف ازنگارش این مقاله بررسی چالشها وعوامل کلیدی اجرای استراتژی می باشد.
این مقاله پژوهشی است که از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی می باشد جامعه آماری شامل روسای بخشها، ایستگاهها، کارشناسان مجرب و ادارات تابعه ی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان در سال 1394 و به تعداد 205 نفر است که با استفاده از جدول مورگان و با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای تعداد 130 نفر بعنوان حجم نمونه انتخاب شدند به منظور گردآوری داده ها، تعداد 130 پرسشنامه جمع آوری شد.
پرسشنامه تحقیق شامل 31 سؤال - شاخص - بود که 6 سوال برای استراتژی، 17 سوال برای ساختار و 8 سوال برای رفتار در نظر گرفته شده بود. برای اطمینان از روایی محتوا از نظر استادان و خبرگان در حوزه مدیریت بهره گرفته شد و روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و با کمک نرم افزار لیزرل نسخه 8/51 برای هر شاخص اندازه گیری شد. به منظور تعیین پایایی سؤالات پرسشنامه نیز از روش سنجش سازگاری درونی پرسشنامه به کمک اندازه گیری ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد؛ مقدار ضریب یاد شده برای سؤالات استراتژی برابر با 0/716، برای سوالات ساختار برابر با 0/904، رفتار برابر با 0/834 بدست آمد.
بنابراین، یافته ها نشان دهنده قابلیت اعتماد ابزار می باشد. در تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده، از آزمون کولموگروف - اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن داده ها، ضریب همبستگی به منظور بررسی رابطه بین متغیرهای تحقیق ودر نهایت با استفاده از تحلیل عاملی تائیدی به منظور بررسی روایی سازه و مدل معادلات ساختاری برای آزمون فرضیه های تحقیق استفاده گردید. در مدل معادلات ساختاری، از یک طرف میزان برازش مدل مفهومی تحقیق با داده ها و شاخص های مورد نظر و از طرف دیگر فرضیه های تحقیق مورد بررسی قرار گرفت.نتایج بررسی ضریب همبستگی پیرسون نشان داد بین همه متغیرها در سطح اطمینان 99 درصد همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد.
نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که تمامی شاخص های مربوط به متغیرهای استراتژی، ساختار و رفتار از مقادیر تی - بیشتر از - 1/96 و بار عاملی - بیشتر از - 0/4 مورد قبولی برخوردارند و نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که متغیرهای ساختار، رفتار در سطح اطمینان 99 درصد بر اجرای استراتژی تأثیر مثبت و معناداری دارند.
.1 مقدمه
یکی از چالشهای اصلی مدیران ارشد سازمانها، تدوین درست استراتژیها و پیاده سازی صحیح آنها میباشد. تغییرات مستمر محیطی ناشی از فنآوریهای نو و انتظارات جدیدمشتریان، سازمانها را به واکنش وتغییراستراتژیک جهت حفظ وکسب مزیت رقابتی نموده که این امر مستلزم برنامه ریزی استراتژیک است دراین مرحله اهداف، ساختاروفرهنگ سازمانی نقش اساسی دارند وهدف اصلی تغییراستراتژیک واجرای موفق ، بهبودعملکردسازمانی است [3] و دراین راستا، درابتدای پیدایش مدل های نسل دوم برنامه ریزی استراتژیک بیشتر بر اهمیت انطباق سازمان با تغییر، انعطافپذیری، تفکر استراتژیک و یادگیری سازمانی، تمرکز و تأکید می کردند [1] و بیشتر نظریات و توصیههای مطرح شده در ادبیات مدیریت، به الزامات برنامهریزی و تدوین مناسب استراتژی، محدود شده است.
گر چه مدیران، اغلب قسمتهای آن را درک کرده و می دانند که چگونه آنها را به صورت اثربخش بکار گیرند، اما مشکل عملکرد ضعیف،نوعاً نه به برنامهریزی بلکه به اجرای آن مربوط است .[2] بر اساس تحقیقی که مجله فورچون در 1992 انجام داد، مشخص شد که تنها 10 درصد از شرکت های دارای برنامهریزی استراتژیک توانستهاند در اجرا و پیادهسازی استراتژیها موفق عمل کنند.
رحمان سرشت - 1384 - بر این باوراست که با تدوین استراتژیهایی که باید اجرا شوند، فرایند مدیریت استراتژیک پایان نمی یابد، بلکه باید به افکار استراتژیک جامه عمل پوشانید.در حالت کلی میتوان چنین اذعان داشت که تدوین استراتژی به تنهایی متضمن موفقیت شرکت نخواهد بود و تا زمانی که این استراتژیها به اجرا در نیایند، هیچ تأثیری در موفقیت و بقای سازمان نخواهند داشت. چرا که همیشه انجام دادن کار - اجرای استراتژی - از گفتن آنچه باید انجام شود - تدوین استراتژی - مشکلتر است، ضمن اینکه اجرای استراتژی بر سازمان، از بالا تا پایین و بر همه سطوح بخشی و وظیفهای اثر خواهد گذاشت
همچنین اولسون، سلاتروهالت - 2005 - بیان کردند که انجام سخت ترازرویاپردازی است وآلتونن وایکاوالکو - 2002 - نیز تأکیدکردند بدون اجرای مؤثر حتی عالی ترین استراتژی بیهوده است. هدف از این مقاله بررسی چالشها و عوامل کلیدی اجرای استراتژی درسازمانهااست.ومهمترین بخش مقاله بررسی چالشها ی اجرای استراتژی سازمانهابا مطالعه تطبیقی دردنیا و ایران انجام گرفته است که دراین زمینه تحقیق مکتوبی توسط نگارنده مشاهده نشد. سؤال مهم پیشرودراین بررسی این است که موانع اجرای موفق استراتژیها کدامند؟ و با کدام مشکلات باید روبهرو شد و بر آنها فائق آمد تا استراتژی عملیاتی شود؟ مهمترین عوامل کلیدی دراجرای استراتژی چیست؟چه راهکارهایی برای غلبه براین چالشها وجود دارد؟
.2 تعامل بین متغیرهای کلیدی اجرای استراتژی
مبانی نظری تحقیق بر پارادایم استراتژی، ساختارورفتاراستوار است که به اثر متقابل بین سه متغیر، استراتژی و ساختار سازمانی و نیز ارتباط هر دو با رفتار تمرکز دارد. دراین مدل، هدف تغییر استراتژیک ، بهبود عملکرد سازمانی بوده و اثر متقابل متوازن استراتژی، ساختار و رفتار برای بهبود عملکرد امری کلیدی است .[6] اندرسون، تومبز و هامفریز - 2007 - ازرویکرد پارادایم واصطلاحات هدف، قواعد و فرآیندها، مشتریان و عملکرد در مدلشان استفاده کردند.
درواقع متغیرهای مدل آنهانیز درسه متغیر زیرارایه شده است : استراتژی - هدف - ، ساختار - قواعد و فرآیندها - و رفتار - افراد - . شکل زیر ارتباط متقابل متوازن بین سه متغیر مذکور رانشان می دهد ، استراتژی اثری مستقیم بر رفتار دارد و رفتار و ساختار نیز بر استراتژی تأثیر می گذارند . اثر متقابل متوازن هر سه منجر به عملکرد بالا می شود، که هدف اصلی اجرای یک استراتژی جدید یا تغییر استراتژیک است.
استراتژی
شکل : - 1 - عوامل کلیدی اجرای استراتژی؛ شیرودر - - 2014 طبق شکل فوق افراد و رفتارشان بر طبق استراتژی سازمانی، نقشی مهمی دراجرا ایفامی کنند. ورفتارافراد در ساختارهای سازمانی خاصی شکل می گیرد واین رفتار افراد نیز تأثیری بر ساختار سازمانی دارد. همه کمانهادرشکل فوق ارتباط متقابل را نشان می دهد. استراتژی از هر دو تأثیر می پذیرد و نیز بر آنها تأثیر می گذارد، آنگونه که استراتژی می بایست در تطابق ساختار و رفتار سازمانی باشد تا آن را تطبیق دهد.
همانطور که پریور و همکاران - - 2007 آنرا نشان داده اند، »در هنگام اجرای یک استراتژی، غفلت از اجزاء خطرناک است زیرا اجرای استراتژی نیازمند یک دیدگاه ترکیبی می باشد«، بدین معنی که مدیران و مجریان استراتژی می بایست وابستگی متقابل عوامل متفاوت را در ذهن داشته باشند و از هیچ موردی غافل نشوند. درجدول زیر سه متغیر کلیدی به تفکیک هریک از اجزای آنها ارایه شده است.دراین جدول به همه عوامل مفید و مهم که به نوعی درادبیات موضوع ویافته های محققین آورده شده، اشاره شده است .
جدول : - 1 - عوامل کلیدی اجرای استراتژی
اولسون، سلاتر و هالت - 2005 - درمطالعه خوددریافتند که عملکرد شرکت به شدت توسط میزان تطابق استراتژی شرکت با ساختار سازمانش و رفتار کارکنانش تحت تأثیر قرار می گیرد. آنها مشاهده کردند که بسیاری از سازمانها، ساختارهایی را اتخاذ و رفتاری را تشویق کردندکه استراتژی بازارشان را تقویت می کرد و نتیجه گرفتند که شرکتهایی که ساختار و رفتار را با استراتژی مطابق می کنند خیلی بهتر از شرکتهایی که این کار را نمی کنند عمل می کنند. این امر ارتباط استراتژی، ساختار و رفتار را نشان می دهد.
ولی برخلاف نظرآنها دراین مقاله به اثر متقابل ومتوازن هرسه متغیر مذکور ، تأکید شده است ودلیل آن اینست که نه تنها ساختار و رفتار می بایست با استراتژی منطبق شوند بلکه استراتژی جدید نیز می بایست با ساختار و رفتار موجود یک سازمان در یک راستا باشد، زیرا که این موارد از قبل شکل گرفته و تغییرشان سخت تر است. لذا اگر یک استراتژی جدید که با ساختار و رفتار موجود در یک راستا نیست اتخاذ شود، آنها ناچارند با استراتژی جدید سازگار شوند. تأثیر در هر دو جهت می تواند اتفاق بیافتد.
.3 روششناسی پژوهش
مقاله حاصل پژوهشی است که از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی تحلیلی می باشد. جامعه آماری این پژوهس شامل روسای بخشها ،ایستگاهها، ادارات و کارشناسان مجرب زیرمجموعه مرکزتحقیقات وآموزش کشاورزی ومنابع طبیعی استان گیلان درسال 1394 می باشد.
