بخشی از مقاله
چکیده
موضوع آب و تغییرهاي اقلیمی در حال حاضر از مهمترین بحثهاي مطرح پژوهشگران در سطح جهان است. تنش خشکی از مهمترین تنشهاي غیرزیستی مؤثر بر رشد و کیفیت سبزفرش به عنوان اسکلت اولیه در فضاي سبز میباشد. چمانواش بلند از مناسبترین سبزفرشهاي فصل سرد در ایران محسوب میشود.
اثر مایهزنی دو قارچ-ریشه آربوسکولار - Funneliformis mosseae و - Rhizophagus intraradices و یک باکتري-ریشه محرك رشد گیاهی - Pseudomonas fluorescens - بر رشد دو رقم چمانواش بلند ‘J-r’ - و - ‘H-d’ در سه دور آبیاري 7 - ، 14 و 21 روز - روي سه آنزیم آکسیدانی از جمله سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و پراکسیداز به صورت یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح به طور کامل تصادفی بررسی گردید. در این پژوهش تفاوت معنیداري بین تیمارهاي مختلف بر صفتهاي مورد ارزیابی مشاهده شد. تیمارهاي قارچ-ریشه و باکتري-ریشه داراي برتري نسبی در جلوگیري از اثرهاي تنش خشکی نسبت به شاهد بدون قارچ-باکتري بودند.
مقدمه
آب براي استفاده در سیستم آبیاري سبزفرشها1 به طور فزایندهاي در حال محدود شدن است، که اغلب منجر به کاهش در کیفیت سبزفرش، به ویژه در مناطق نیمه خشک و خشک میشود. بنابراین، نگهداري از آب نگرانی اصلی مدیران سبزفرش و پرورش دهندگان میباشد
به همین دلیل صنعت سبزفرش سعی در استفاده از شیوههاي نگهداري آب بر اساس پاسخهاي فیزیولوژیک گیاهان به تنش خشکی2، از جمله استفاده هماهنگسازي برنامههاي کاربردي کودي براي بهبود شرایط تحمل به خشکی میباشد . - McCann & Huang, 2007 - قارچ-ریشههاي آربوسکولار3 و باکتري-ریشههاي محرك رشد گیاهی4 قادرند اثرات نامطلوب تنش خشکی در گیاهان را تعدیل کنند. تعداد زیادي از آزمایشها نشان داده است که قارچ-ریشهها و باکتري-ریشهها باعث تغییر روابط آبی گیاه و پیشگیري از تنش خشکی در شرایط ویژه میشوند
مواد و روشها
پژوهش حاضر در گلخانه پژوهشی بخش علوم باغبانی دانشکده کشاورزي دانشگاه شیراز انجام شد. براي اعمال دورهاي آبیاري1 در این پژوهش از گلدانهاي 25 کیلوگرمی استفاده شد. ظرفیت مزرعه به روش گلدانی و ویژگیهاي فیزیکوشیمیایی خاك اندازهگیري شد.
این آزمایش با 4 تیمار شاهد، دو گونه قارچ-ریشه Funneliformis mosseae - و Rhizophagus - intraradices و یک گونه باکتري-ریشه - Pseudomonas fluorescens - ، بر روي پنجه2 2 رقم چمانواش بلند - رقم متحمل به خشکی ‘J-r’ و رقم حساستر به خشکی - ‘H-d’ در 3 دور آبیاري 7 - ، 14 و 21 روز - انجام شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح به طور کامل تصادفی تصادفی با سه تکرار براي هر تیمار به مدت سه ماه - اسفند تا اردیبهشت - پس از استقرار پنجه-هاي چمانواش بلند 30 - روز - انجام شد. در پایان آنزیمهاي آنتیاکسیدانی یعنی سوپراکسید دیسموتاز3، کاتالاز4 و پراکسیداز5 مورد ارزیابی قرار گرفتند.
براي اندازهگیري میزان فعالیت کمی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز از روش Beauchamp و - 1971 - Fridovich، آنزیم کاتالاز از روش Dhindsa و همکاران - 1981 - و آنزیم پراکسیداز از روش Chance و - 1955 - Maehly استفاده شد.
نتایج
بر اساس نتایج اثرهاي اصلی حاصل از این پژوهش، بیشترین فعالیت آنزیمها در رقم J-r بود و با افزایش دور آبیاري میزان فعالیت آنزیمها در چمانواش بلند افزایش یافتند. همچنین دراثرهاي اصلی قارچ-ریشهها و باکتري-ریشه داراي برتري معنی داري نسبت به شاهد در افزایش فعالیت آنزیمهاي آنتیاکسیدانی در سبزفرش بودند
نتایج حاصل از برهمکنش رقم، قارچ-باکتري و دور آبیاري در آنزیم سوپراکسید دسموتاز نشان داد رقم H-d و Funneliformis mosseae در دور آبیاري 21 روز داراي بالاترین و رقم H-d و شاهد در دور آبیاري 7 روز داراي پائینترین میزان فعالیت در این آنریم بود. مقایسه میانگین بر همکنش رقم، قارچ-باکتري و دور آبیاري در آنزیم کاتالاز نشان داد رقم J-r و Pseudomonas fluorescens در دور آبیاري 21 روز داراي بیشترین و رقم H-d در دور آبیاري 7 روز داراي کمترین میزان فعالیت در این آنزیم بود.
جدول-1نتایج حاصل از اثرهاي اصلی رقم، قارچ-باکتري و دور آبیاري بر میزان فعالیت آنزیمها u/g - وزن تر - .
در برهمکنش رقم، قارچ-باکتري و دور آبیاري در آنزیم پراکسیداز نیز تفاوت معنیداري شاهد بودیم به این صورت که بیشترین میزان فعالیت پراکسیداز در رقم J-r و Pseudomonas fluorescens در دور آبیاري 21 روز و کمترین در رقم H-d در همین دور آبیاري بود
جدول-2نتایج حاصل از اثرهاي متقابل رقم، قارچ-باکتري و دور آبیاري بر میزان فعالیت آنزیمها u/g - وزن تر - .
