بخشی از مقاله
چکیده
مدیریت کیفیت جامع یکی از موفق ترین فلسفه های مدیریتی است که پاسخگوی مسایل کیفی و نیازها و انتظارات شرکتها ،سازمان ها و بطور کلی جامعه بوده است این فلسفه مدیریتی ،فنون و روشهای گوناگون را با انگیزش نو به صورت منطقی به هم مرتبط می سازد.با توجه به اینکه امروزه هر کالا وخدماتی را نمی توان گران عرضه کرد، بلکه باید ارزان و با کیفیت بسیار بالاتولید وعرضه نمود، توجه به فرایند اجرایی کایزن وتوسعه بهبود مستمر در سازمان امری حیاتی واجتناب ناپذیر است.
در این مقاله ضمن آشنایی با مفهوم کاربردی کایزن و ،انواع و و فلسفه و اقدامات اساسی کایزن و اینکه کایزن چگونه می تواند به عنوان یکی از پله های رسیدن به مدیریت کیفیت جامع مطرح باشد مورد بررسی قرار می گیرد.در واقع کایزن به عنوان ابزاری جهت بهبود مستمرعملکرد و کیفیت شرکتها مطرح که می تواند افزایش رضایت مشتریان یک شرکت و سازمان را به عنوان دستاورد خود به دنبال آورد.
-1 مقدمه
پیچیدگیهای سازمانهای امروزی تشریح آنان را تاحدودی دشوار کرده است.افزایش تلاطم های محیطی، فضای تغییر وتحول دگرگونی وعدم اطمینان رافراهم آورده است و سازمانها را به توانائیهای جدیدوطرحی نودرافکندن می خواند. هم اکنون برای بهره جویی ازتغییرات محیط پویای جهان مدیریت باتمام قدرت پای به عرصه حیات گذارده وبرای پاسخ به چالشهای محیطی وغیرمحیطی به جستجوی شیوه های نووجدید پرداخته است.
تاقبل ازچنددهه پیش تصورمی شد که سازمان ها ابزارهای عقلایی برای ایجاد هماهنگی وکنترل افراد درتحقق اهداف بوده که دارای سطوح عمودی ازبخشها ، قسمتها وواحدها می باشد که مبتنی برروابطی ازقدرت هستند؛اما توجهی که امروزه مدیران ما نسبت به مسائل انسانی وپیشرفت درسایه رضایت کارکنان ومشتریان ابراز می دارندهمگی نشانگر یک حرکت بزرگ درراستای استقرارفرهنگ کیفیت درسازمانهاست.
استقرارفرهنگ کیفیت خود از انتخاب آگاهانه یک فلسفه مدیریتی مناسب با شرایط سازمان شروع می شود.تنها انتخابی درست وتؤام با باور می تواند انرژی لازم را برای جهت گیریهای جدید سازمان آزاد کندمدیریت کیفیت جامع یا مدیریت کیفیت فراگیر - تی کیو .ام - به کمک کایزن ازجمله این روشها برای ارتقای کیفیت محصولات وخدمات در سازمانهای تولیدی وخدماتی است. مدیریت کیفیت جامع بهبودی درروشهای سنتی انجام کار و فنی اثبات شده برای تضمین کیفیت محصولات وخدمات وکاهش هزینه های زائد محسوب می شود. این رویکرد با داشتن ارکان فلسفی واصول ساده و ابزاری بنام کایزن یک بستر طبیعی شاید از ×بهترین گزینه ها در پیش روی مدیران باشد.
هدف تحقیق:
به منظورهمگامی با تحولات سریع وروزافزون جهان امروزمدیران سازمانها و شرکت ها بایستی خود را به نظریه های جدید مدیریت تجهیز کنندمدیریت کیفیت جامع یا فراگیرازنظریاتی است که در دهه های 80 و90 میلادی توسط علمای مدیریت مطرح گردیده وموفق ترین سازمانهای خدماتی وصنعتی جهان از آن بهره برده وبه موفقیتهای عظیمی دست یافتند.
درایران نیز از سال 1367 شرکت های ایرانی به دلیل صرفه جویی قابل توجه این سیستم از یک طرف و نیز رقابتی شدن بازار داخلی بعلت ورود کالاهای خارجی و حذف یارانه های دولتی و تک نرخی شدن ارز، در پی اجرای این سیستم و نظایر آن برآمدند . بسیاری از این شرکت ها در اجرای این نظامها موفق نبودند و از پیگیری آن منصرف شدند ولی بعضی از آنها همچنان به پیگیری این نظامها پرداخته و به پیشرفتهای شایانی دست یافتند و حتی بعضی اقدام به تشکیل گروههای کیفیت و بهره وری و اجرای نظام کیفیت جامع کردند.
از آنجایی که در اجرای مدیریت کیفیت جامع - - TQM یک سری فاکتورهای کیفیت نرم و سخت وجود دارند، این فاکتورهای سخت شامل ارتباط موثر و قوی تیم کاری،تلاشها،آموزش و تحصیلات و فاکتورهای نرم شامل کایزن، ،مدیریت فرآیند و کیفیت هزینه می باشد و تفاوت اساسی بین این فاکتورها احساس می شود که عدم توجه به آنها منجر به شکست سازمانی می گردد. بنابراین در این پژوهش به دنبال کایزن که یکی از فاکتورهای اساسی نرم در اجرای مدیریت کیفیت جامع می باشد پرداخته و تشریح می گردد که چگونه می تواند در TQM مورد استفاده قرار گیرد.
ضرورت و اهمیت تحقیق :
در این تحقیق به بررسی کایزن که یک نگرش و تفکر زیربنایی جهت مدیریت کیفیت جامع و ضرورت های آن که ناشی ازرقابت جهانی و وجود شرایط رقابتی در بازار کار ،پیشرفتهای سریع و قابل توجه در علم و تکنولوژی،پیشرفتهای سریع در تکنولوژی اطلاعات پشرفتهای قابل توجه و دائم دانش مدیریت ، ضرورت رعایت استانداردهای کیفیت و تکامل طبیعی TQM می باشد پرداخته می شود.
پیشینه پژوهشی:
هورانی و همکارانش در مطالعهای که درسال 2000 تحت عنوان »استفاده ازمدیریت کیفیت جامع در فعالیتهای ارتقای سطح بهداشتی در سر فرماندهی نیروی دریایی آمریکا« انجام دادند، مدیریت کیفیت جامع را یک فرآیند قانونمند بر پایه تشریک مساعی کلیه افراد به منظور طراحی وا جرای برنامه سازمانی بلندمدت خواندند که در برآوردن انتظارات داوطلبان، تشخیص مشکلات و مسائل سازمان وافزایش میزان تصمیم گیریهای جمعی درگروه مورد استفاده قرارمیگیرد.
مدنی - 1378 - نیز در پژوهشی که با عنوان - - بررسی زمینه های اجرای مدیریت کیفیت جامع در بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی اصفهان - - به بررسی نگرش مدیران وکارکنان دررابطه با مدیریت کیفیت جامع ، وضعیت رقابت در بیمارستانهای این شهرستان وقوانین ودستورالعملهای موجود درراستای اجرای این سیستم دربیمارستانها پرداخته ودرخلال این تحقیق به نتایج زیر دست یافته است: نگرش مدیران وکارکنان تا 60 درصد در راستای اهداف ومفاهیم تی.کیو.ام بوده است واز این نظر امکان استفاده از این سیستم در بیمارستانهای شهرستان اصفهان وجود دارد.
تعریف مدیریت کیفیت جامع - TQM -
واژه TQM از سه کلمه Total - فراگیر - ، Quality - کیفیت - وManegment - مدیریت - تشکیل شده است. بررسی و تحلیل این سه جزء به درک و فهم عمیق تر آن کمک می کند. کلمه "Total" به این معناست که TQM همه افراد و همه امور سازمان را در بر میگیرد. واژه ً""Quality یعنی ارائه آنچه مورد نیاز و انتظار مشتریان یک سازمان است و واژه "Manegement" یعنی کیفیت در سازمان مدیریت که تنها به وسیله بازرسی و کنترل، نگهداری و حفظ گردد.
مدیریت کیفیت فراگیر یک سبک مهم مدیریتی است که محور اصلی توجه آن بر روی بهبود مستمر کیفیت کالا یا خدمات ارائه شده و جهت تأمین نیازهای مشتریان اعم از داخلی و خارجی می باشد. توجه به کیفیت و تلاش برای بهبود دایمی ، نقش اساسی در توسعه دارد . در این راستا برای رسیدن به سطح برتر و کیفیت ممتاز در سازمان ، به یک سیستم یکپارچه مدیریت نیاز است که تمامی عوامل سازمان بر پایه ی مفاهیم کیفیت قرار گیرد - زمردیان ،. - 1373
اصول اساسی در مدیریت کیفیت جامع
در زمینه اصول اساسی مدیریت کیفیت جامع موارد مختلفی را پژوهشگران عنوان کردهاند که گاه با یکدگیر تفاوت دارد. این تفاوت نه تنها از حیث تعداد که از لحاظ محتوا نیز به چشم میخورد. برخی از پژوهشگران مثل لی و اشنایدر جانز - 2001 - مواردی را تحت عنوان اصول و موارد دیگری را تحت عنوان راهکارهای مدیریت کیفیت جامع ذکر کردهاند که این هر دو به غیر ازفنون این سیستم است.
