بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
اقتصاد کشاورزی جلسه سوم
بازاریابی محصولات کشاورزی
اسلاید 2 :
مقدمه
بازاریابی محصولات کشاورزي اهمیت خاصی برای کشاورزان، مصرف کنندگان و واسطه ها دارد. بازاریابی برای کشاورز به عنوان یک کانال ارتباطی بین او و جامعه عمل کرده و به او اطلاعات همیشگی درباره تقاضای برای کالایش را می دهد. مصرف کننده بازاریابی را به عنوان یک ابزار تامين نيازهاي خودمی بیند چون بازار در بالا بردن استاندارد زندگی مردم از طریق رفع خواسته های متنوع آنها کمک می کند. واسطه ها و دلالان برای امرار معاش به بازاریابی وابسته هستند. این عوامل متنوع کشاورزان را به يافتن بازاری که بالاترین قیمت را براي محصولات آنها در برداشته باشد، وا می دارد.
اسلاید 3 :
تعریف بازاریابی
هدف همه فعالیت های اقتصادی برآوردن خواسته های انسانی است. برای دستيابي به این اهداف، تولید کنندگان، صاحبان معادن و کشاورزان به تولید کالا و خدمات مشغول هستند. اما اگر این اشخاص کالاها و خدماتی را که تولید کرده اند نتوانند به موقع به دست متقاضیان آن برسانند، به اهداف خود نخواهند رسید. بازاریابی می تواند کالاها را برای جامعه مفید قرار دهد و به جایی که براي آن ها متقاضي وجود دارد انتقال دهد در این رابطه بازاریابی به صورت زیر تعریف شده است.
به گفته کلارک بازاریابی شامل آن تلاش هایی است که بر انتقال مالکیت کالا تأثیر گذاشته و موجب تقسیم فیزیکی آن ميشود.
اسلاید 4 :
طبق نظر ریچارد کول بازاریابی محصولات كشاورزي انجام كليه فعالیت های تجاری است که موجب به جریان انداختن کالاها و خدمات از نقطه ابتدای تولید کشاورزی تا زمانی که این کالاها به دست مصرف کننده نهایی می رسند، می شود.
یک تعریف جامع تر از بازاریابی به وسیله کمیته انجمن بازاریابی آمریکا ارائه شده است. طبق این تعریف، بازاریابی شامل كليه فعالیت هایی است که باعث تغییراتی در مالکیت و تصرف کالاها و خدمات می شوند.
بازاریابی آن قسمت از اقتصاد است که باعث ايجاد تغییرات مؤثر در زمان و مکان و تصرف مطلوبیت ها و مرحله ای از فعالیت های تجاری شده، که از طریق آن خواسته های انسانی به وسیله مبادله ی کالاها و خدمات در مقابل چیزهای ارزشمند دیگر (ارزش)، برآورده می شود.
اسلاید 5 :
بازاریابی کشاورزی مرحله ای است که در آن تولید کنندگان و خریداران کالاهای کشاورزی با هم در ارتباط قرار ميگيرند. این تعریف بر دو مورد تأکید دارد.
الف)خریداران کالاهای کشاورزی
ب) زنجیره ای که از طریق آن خریداران و فروشندگان کالاهای کشاورزی به هم مرتبط می شوند.
خریداران کالاهای کشاورزی می توانند به سه گروه اصلی تقسیم شوند.
آن هایی که متقاضی کالاهای کشاورزی برای استفاده آن به عنوان کالاهای واسطه ای میباشند.
آن هایی که کالاهای کشاورزی را برای مصرف مستقیم خریداری می کنند.
آن هایی که کالاهای کشاورزی را خریده و به خارج صادر می کنند.
اسلاید 6 :
برای توسعه بخش کشاورزی، ضرورت دارد که بازاریابی کشاورزی را به موازات اضافه تولیدی که در نتیجه نوآوری تکنولوژیکی و به کارگیری منابع آب و زمین حاصل شده توسعه داد. علاوه بر افزايش تولید، بازاریابی و توزیع می توانند هرچه بیشتر به قابل دسترس بودن کالاها و خدمات کمک کرده و برای تولید بیشتر انگیزه ايجاد كنند.
اسلاید 7 :
مشکلات خاص در بازاریابی محصولات کشاورزی
بازاریابی محصولات کشاورزی به دلایل زیر از بازاریابی محصولات غیر کشاورزی مشکل تر است:
محصولات کشاورزی عمدتاً مواد خام هستند که طی مراحلی به محصولات دیگر تبدیل می شوند.
در مقایسه با اکثر تولیدات دیگر، محصولات کشاورزی حجیم بوده و به سادگی فاسد می شود. وقتی محصولی حجیم باشد، عملیات بازاریابی مربوط به حمل و نقل فیزیکی آنها مشکل می شود و در مقایسه با کالاهایی که نسبت به ارزششان فضای زیادی اشغال نمی کنند، هزینه واحد حمل و نقل و نگهداری به طور خودکارافزایش می یابد.
بیشتر محصولات کشاورزی فصلی هستند و در یک دوره زمانی مشخص برای ارایه به بازار آماده ميشوند. برای مثال فصل برداشت محصول برنج در ایران دو تا سه ماه ادامه دارد اما تقاضا برای آن سراسر سال وجود دارد.
اسلاید 8 :
- کیفیت وکمیت محصولات کشاورزی در کنترل تولید کننده نیستند. در بعضی سال ها شرایط رشد به گونهاي فراهم است که محصولات از کیفیت بالایی برخوردار بوده و نيز مقدار آنها زیاد باشد. در سال های دیگر ممکن است که شرایط نامطلوب منجر به کیفیت پایین و تولید کمتر شود. نوسانات در کیفیت و مقدار کالاهای کشاورزی باعث مشکلات زیر خواهند شد.
الف) به دلیل عدم توازن در عرضه و تقاضای کالاهای کشاروزی قیمت نوسان پیدا خواهد کرد.
ب) نوسانات در کیفیت محصولات کشاورزی، درجه بندی یکنواخت آن ها را مشکل می سازد.
پ) نوسانات در کمیت محصولات کشاورزی باعث بر هم زدن ترتیبات حمل و نقل و انبارداری شده و آنها را بدون استفاده می گذارد.
اسلاید 9 :
محصولات کشاورزی از تعداد زیادی از واحدهای مستقل جمع¬آوری می شود. از آنجا که محصولات تولیدی هر یک از مالکان کم می باشد، جمع آوری آن ها بسیار دشوار است.
تقاضا برای اکثر محصولات کشاورزی نسبتاً کشش ناپذیر است. در نتیجه قیمت آن ها در موقعی که عرضه آن ها کم است، به سرعت بالا رفته و موقعی که عرضه زیاد باشد، قيمت به سرعت کاهش می یابد.
اسلاید 10 :
مشخصات کالاهای کشاورزی
مشخصات مصرف مشخصات تولید مشخصات محصول همیشگی حجم زیاد و ارزش کم مقادیر کم
منظم و در مقادیر کم فساد پذیری بالا پراکندگی
تقاضای کشش ناپذیر کمیت و کیفیت نامطمئن و متفاوت تخصصی بودن
عرضه کشش پذیر فصلی بودن
اسلاید 11 :
عملیات بازاریابی
عملیات بازاریابی را می توان به عنوان فعالیت های تخصصی عمده ای که در مراحل مختلف بازار انجام می شود، تعریف كرد. سیستم بازاریابی مدرن چندین وظیفه دارد. وظیفه مهم این سیستم حرکت دادن انواع مطلوب کالاهای کشاورزی به سوی مصرف کنندگان در شکلی مطلوب و شرایطی مطلوب با حداقل هزینه ممکن است. نویسندگان مختلف روش های متفاوت طبقه بندی عملیات بازاریابی را به کار گرفته و از کلمات مشابه، تعاریف نسبتاً متفاوتی نیز داشتهاند. سه وظیفه اصلی یا اولیه و تعدادی وظیفه ثانویه برای بازاریابی وجود دارد.
1- جمع آوری (جمع کردن، تمرکز دادن)
2- تبديل كردن یا تبدیل (آماده کردن محصول برای مصرف)
3- توزیع
برای انجام هر کدام از سه وظیفه اصلی بازاریابی اعمال مشخص دیگری نیز وجود دارد که به خدمات ثانویه معروفند که شامل:
1- درجه بندی 2- بسته بندی 3- حمل و نقل 4- انبار کردن یا نگه داری 5- سرمایه گذاری 6- قبول ریسک و 7- فروش کالا، می باشد.
اسلاید 12 :
جمع آوری کالا assembling))
کالاهاي کشاورزی معمولا توسط کشاورزانی که در نواحی مختلف پراكندهاند، تولید می شود. جمع آوری محصولات آنها قبل از اینکه هر گونه عمل دیگری روی محصول انجام شود، ضروری است. بنابراین جمع آوری یعنی جمع کردن کالاهای هم نوع از منابع مختلف و قرار دادن آن در یک محل. کالاهای کشاورزی معمولاً به دو منظور جمع آوری می شوند. اول برای پاسخ به تقاضای مصرف کننده و دوم ایجاد سهمی از تجارت محصولات کشاورزی برای دلالان، عمده فروشان و خرده فروشان. اهمیت جمع آوری در این است که به كمك آن می توان محصول را به طور منظم به بازار تزریق کرد.
اسلاید 13 :
تبدیل کردن processing))
محصولات کشاورزی محدودی وجود دارند که بلافاصله بعد از خروج از مزرعه بدون اعمال هيچگونه فرآيندي برای مصرف حاضرند. در اکثر موارد سیستم بازاریابی باید محصولات کشاورزی را به صورت مناسبی قبل از اینکه به دست مصرف کننده برسد، تبدیل کند. به علاوه محصول کشاورزی مازاد باعث بروز مشکلات بزرگی برای تقاضا در سال های جدید می شود. تبدیل کردن این محصولات در به وجود آوردن تقاضای جدید کمک کرده و باعث حفظ کیفیت محصول برای مدت زمان طولانی می شود. بنابراین تبدیل را می توان به صورت عمل یا يك سری اعمالی که به وسیله آن کالای کشاورزی به کالايی قابل استفاده و به شکلی متفاوت در ميآيد، تعریف كرد.
اسلاید 14 :
توزیع dispersion))
توزیع مرحله ای است درست برعکس جمع آوری. بعد از جمع آوری محصولات کشاورزانی که در مناطق مختلف پراکندهاند و تبدیل آنها، مرحله توزیع شروع می شود. عمل توزیع تقسیم کردن این تولیدات به چندین هزار بازار مصرفی و رسانیدن آن به دست میلیون ها مصرف کننده است. عمل تقسیم و توزیع در مكاني صورت ميگيرد که خریداران بالقوه در آن قرار داشته و در آنجا نوع، مقدار و قیمت کالا مشخص خواهد شد. عمل توزیع شامل فروش کالا و جابه جایی فیزیکی و تحویل و برگشت پول به بازارهای اصلی به نقطه جمع آوری اولیه می شود.
اسلاید 15 :
خدمات ثانویه
این گونه خدمات مکمل وظایف اولیه یعنی جمع آوری، تبدیل و توزیع هستند و باعث تسهيل عملیات در طول مسیر تولید و سیستم بازاریابی می شوند. خدمات ثانویه به شرح زیر می باشد:
- استاندارد کردن و درجه بندی standardization and grading))
درجه بندی و استاندارد کردن به معنی قرار دادن کالاهای تولیدی درون استانداردهای خاصی است که اين استانداردها را دولت ارائه كرده است. استاندارد نشان ميدهد که کیفیت اساسی کالا بايد چگونه باشد. استانداردها بر حسب شکل، اندازه، رنگ، کمیت و کارایی اجناس تنظیم شده اند. بنابراین یک کالای استاندارد، باید تمام خصوصیات مورد نظر مؤسسه استاندارد را داشته باشد.
اسلاید 16 :
- بسته بندی packaging))
بسته بندی مرحله قرار دادن کالاها در محفظهها ويژه یا پیچیدن آنها است. اكثر محصولات باید درون محفظه ها یا پاکت ها (کارتن ها) قرار داده شوند تا از خراب شدن آنها جلوگیری شود. این عمل باعث تسهیل در حمل و نقل از مزارع تا وقتي كه به دست مصرف کننده نهایی ميرسد، می شود. بسته بندی به طرق زیر به بازاریابی مؤثر کمک می کند.
با کاهش حجم
تسهيل جا به جایی کالا
جلوگیری از خراب شدن یا کوتاه شدن عمر کالا
تسهیل در شناخت کیفیت کالا و انتخاب آن توسط مصرف کننده
کمک به تبلیغ کردن درباره کالا و تجارت بهتر
باعث کاهش هزینه های بازاریابی از طريق تسهیل در سلف سرویس در فروشگاهها و روش های مدرن خرید و فروش از طریق سیستم بازاریابی می شود.
اسلاید 17 :
حمل و نقل transportation))
حمل و نقل یکی از مهم ترین وظایف سیستم بازاریابی مدرن است. این وظیفه در ابتدا مربوط به فراهم آوردن کالا در محل مناسب است که باعث ايجاد مطلوبیت مکانی برای استفاده از محصولات کشاورزی میشود. برای به حداکثر رسانیدن بازدهی یک فعاليت کشاورزی باید مطلوبیت مکانی و مطلوبیت زمانی را مدنظر قرار داد. همچنانکه حمل کالای کشاورزي به دورترین نقاط به منظور کسب درآمد بیشتر مطلوب است، رسانیدن کالا به دست مصرف کنندگان در موقع مناسب نیز اهمیت فراوان دارد. در هر دو مورد حمل و نقل نقش مهمی ایفا می کند. یک سیستم حمل و نقل مؤثر باعث خواهد شد که در کوتاهترین مدت، دورترین و گسترده ترین بازارها از کالای کشاورزی برخوردار شوند.
اسلاید 18 :
-
نگهداری و انبار کردن storage))
در رابطه با محصولات کشاورزی، تولید فصلی است در حالی که مصرف در طول سال ادامه دارد. بنابراین نگهداری از کالاها به گونه ای که از فاسد شدن آنها جلوگیری شده و عرضه مداوم آنها را تضمین کند، ضرورت دارد. در حقیقت نگهداری از کالاها، مطلوبیت زمانی به وجود می آورد و شامل نگهداری محصولات کشاورزی در انبار یا سردخانه می شود که بستگی به نوع و ماهیت کالا دارد.
بنابراین دو دلیل مهم برای نگهداری محصولات کشاورزی وجود دارد:
نوسانات فصلی در تولید و یا فروش را از بین می برد.
-بعضی از محصولات کشاورزی وقتی که برای مدت زیادی انبار شوند، کیفیت و ارزش آنها بهبود می یابد.
اسلاید 19 :
سرمایه یا فاینانسfinancing) )
وظیفه سرمایه گذاری در کشاورزی شامل استفاده سرمایه برای مواجهه با نیازهای مالی بنگاه هایی است که در فعالیت های مختلف بازرگانی مشغولاند. محصولات کشاورزی بعد از برداشت، فوراً فروخته نمی شوند و مدت زمانی طول ميكشد تا به دست مصرف کننده برسند. عرضه اعتبار و وجه مورد نیاز برای مواجهه با هزینه فروش کالا به مصرف کننده نهایی به عمل فاینانس در بازاریابی معروف است
اسلاید 20 :
وظیفه تحمل ریسک risk-bearing function))
وظیفه تحمل ریسک عبارت است از قبول مسئولیت در صورت ضرر در بازاریابی یک محصول. این گونه ریسک ها می توانند به دو گروه وسیع تقسیم شوند:
الف) ریسک های فیزیکی
ریسک های فیزیکی ريسكهايي هستند که در اثر تخریب خود محصول به وسیله آتش، حوادث، زلزله، سرما و گرما و غیره به وجود می آیند. ریسک هایی مربوط به این گونه خطرات طبیعی را می توان به مؤسسات بخصوصی که در قبول ریسک این گونه حوادث تخصص دارند، انتقال داد. شرکت های بیمه این گونه خطرات را در عوض پرداخت حق بیمه توسط اشخاص قبول می کنند.
