بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
بررسی اثرات اقتصادی قیمت گذاری آب کشاورزی در غرب استان تهران
اسلاید 2 :
چکیده
در دهه هاي اخير به دليل بروز بحران آب، بيشتر كشورها به مديريت منابع آبي و بهرهبرداري بهينه هرچه بهتر آب گرايش پيدا كردهاند. آب اين ماده حياتي مهمترين عامل محدود كننده ي توسعهي اقتصادي و نيزمهمترين نهادهي كشاورزي در ايران است. هدف از اين پژوهش، بررسی اثرات اقتصادي قیمتگذاری آب با استفاده از رهیافت برنامهریزی رياضي مثبت (PMP) در ميان بهره_برداران زراعي شهرستانهای شهریار، قدس و ملارد از استان تهران است. دادههاي مورد استفاده در اين پژوهش با استفاده از به كارگيري روش نمونهگيري تصادفی طبقهای و تكميل 238 پرسشنامه در سال 1398 از ميان بهرهبرداران زراعي شهرستان های مذکور جمع آوری شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد با افزایش قیمت آب، مصرف آب کشاورزی کاهش یافته و نیز میتواند موجب تغییر الگوی کشت منطقه شود. همچنین نتایج نشان داد که با افزایش قیمت آب در شهرستان شهریار به دلیل تغییر الگوی کشت و افزایش کشت محصولات سودآور، سود کل افزایش یافته ولی در دو شهرستان قدس و ملارد الگوی کشت تغییر ناچیزی داشته و سود کاهش یافته است. لذا در اين شرايط توصيه ميشود، كشاورزان با كاهش سطح زيركشت محصولات آب بر و تخصيص آب به توليد محصولات کم آب و سودآور، سود خود را افزايش دهند.
اسلاید 3 :
مقدمه
كميابي منابع آبي وعدم توانایی انسان در توليد آب برخلاف ديگر نهاده ها، موجب افزایش شدید فاصله ی بین عرضه و تقاضای آب در سالهای اخیر شده و دراکثر مناطق جهان كمبود عرضه به وجود امده است .ايران به لحاظ بارشهاي جوي در رتبه 84 دنيا قرار دارد . تعيين يك قيمت پذيرفتني و منطقي براي آب، در بخش كشاورزي، موجب افزايش كارايي در مصرف آب خواهد شدبود .
درحال حاضر، ارزش گذاري آب در بخش کشاورزي براساس قانون توزیع عادلانة آب و نوع محصولات صورت می گیرد. سیاستهاي قیمتگذاري و تعیین قیمت آب می تواند موجب برآورده شدن هدف هایی مانند ؛ عادلانه بودن قیمت ها، ایجاد درآمد کافی و پایدار براي عرضه کنندگان منابع آبی، بهبود حفاظت منابع، استفاده بهینه از منابع شود.
استان تهران دارای آب و هوای خشک کویری بوده و در سال های اخیر بارندگی برف و باران در این استان کاهش یافته است. وجود صنایع بزرگ و مصارف عظیم کشاورزی موجب محدودتر شدن مصرف منابع آب در این استان شده است. شهرستان شهریار، ملارد و شهر قدس ازشهرستان های غرب استان تهران هستند که در سال های اخیر با افزایش تقاضای آب رو به رو شده اند.
برداشت هاي مجاز و غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی، افزایش روز افزون جمعیت ، افزایش تقاضای آب مصرفی و تغییرات آب و هوایی ، مدیریت منابع آب در این شهرستان ها را دشوار ساخته است.
اسلاید 4 :
مطالعات داخلی و خارجی
بخشي و همكاران ( 1390 ) با استفاده از روش برنامه ريزي رياضي مثبت تاثیر سياست هاي جايگزين قيمت -گذاري آب در دشت مشهد را تحليل و بررسي نمودند . نتايج مطالعه نشان داد كه سياست قيمت گذاري آب و ماليات بر محصول در مقايسه با سياست ماليات بر نهاده مكمل، مناسب تر مي باشد.
کرامت زاده و همکاران ( 1390 ) با استفاده از مدل برنامه ریزي ریاضی مثبت به بررسی نقش بازار آب در تعیین ارزش اقتصادي آب کشاورزي در اراضی پایین دست سد شیرین دره بجنورد پرداختند. نتایج نشان دادند که ارزش اقتصادي نهاده آب در سناریوهاي نرمال و خشکسالی به ترتیب معادل 416 و 571 ریال میباشد.
معین الدینی و همکاران ( 1394 ) با استفاده از برنامه ریزي ریاضی مثبت به بررسی پیامد افزایش قیمت آب و کاهش آب آبیاري در مزارع مصرف کننده آب سطحی استان کرمان پرداختند. نتایج نشان دادند که در سناریوهاي افزایش قیمت، در مزارع بزرگ، متوسط و کوچک، روند افزایشی سطح زیرکشت درحالات کم آبیاري قابل مشاهده است.
آزوارا و همکاران (2009) به بررسی ارزش اقتصادی آب در شرایط مختلف با بهره گیری از روش برنامه ریزی ریاضی مثبت پرداختند. نتایج بررسی نشان داد ارزش اقتصادی آب در سطح مزرعه و سطح پیوسته به نسبت همسان است اما تأثیرگذاری وتغییرپذیری توزیع هر سناریو تحت تأثیر تجمعی بودن واقع شده است.
جورج و همکاران (2011) با استفاده از مدلسازي یکپارچه برنامه ریزي و مدیریت منابع آب به تعیین قیمت آب در چهار منطقه درحوضه کریشنا در کشور هند پرداختند. براساس نتایج قیمت آب در این چهار منطقه بین 0/24 و 0/61 دلار به ازای هر مترمکعب بدست آمد.
اسلاید 5 :
مواد و روش
در این تحقیق از مدل برنامه ریزی ریاضی مثبت (PMP) استفاده می شود. مدل PMP در سه مرحله زیر اجرا می شود:
مرحله ی نخست با اضافه کردن محدودیت های کالیبراسیون به مجموع محدودیت های منابع الگوی برنامه ریزی خطی معمولی، مقادیر دوگان مربوط به محدودیت های مذکور که بیانگر قیمت سایه ای محصولات تولید شده می باشد، محاسبه می شود:
مرحله دوم، اطلاعات دوگان بدست آمده در مرحله قبل برای تخمین پارامترهای تابع هدف غیرخطی هزینه استفاده می شود.
مرحله سوم تابع هزینه غیر خطی برآورد شده در مرحله قبل در تابع هدف مسئله مورد بررسی قرار داده میشود و در یک مسأله برنامهریزی غیر خطی شبیه به مسأله اولیه به استثنای محدودیتهای کالیبراسیون ولی همراه با سایر محدودیتهای سیستمی مورد استفاده قرار میگیرد.
اسلاید 6 :
جمع بندی و نتیجه گیری
در این مطالعه قیمت گذاری آب کشاورزی در سه شهرستان شهریار، ملارد و قدس برای محصولات گندم، جو، ذرت، یونجه و گوجه فرنگی در 5 سناریو با استفاده از رهیافت برنامه ریزی ریاضی مثبت انجام گرفت . در شهرستان شهریار محصول گندم دارای بیشترین سطح زیرکشت بوده و در دو شهرستان دیگر بیشترین سطح کشت متعلق به ذرت می باشد. همچنین بیشترین نیاز آبی متعلق به محصول گوجه فرنگی و کمترین نیاز آبی برای محصول جو می باشد.
جدول (2) سناریوهای مختلف افزایش قیمت آب در شهرستان های مختلف که شامل 5 سناریو از قیمت در شرایط موجود تا قیمت بر مبنای ارزش اقتصادی می باشد را نشان می دهد.
اسلاید 7 :
جدول (6) نتایج تغییر میزان آب مصرفی به ازای افزایش قیمت آب در هر یک از سناریو ها را در شهرستان های مختلف نشان میدهد.
اسلاید 8 :
جدول (7) نتایج تأثیر افزایش قیمت آب بر سود خالص کشاورزان شهرستان های غرب استان تهران را نشان می دهد.
با افزایش قیمت آب سود خالص کشاورزان در شهرستان شهریار افزایش ولی در دو شهرستان قدس و ملارد کاهش یافته است. دلیل این امر آن است که در شهرستان های قدس و ملارد با افزایش قیمت آب هزینه های تولید بیش از افزایش درامد ناشی از تغییر الگوی کشت تغیر یافته لذا سود کاهش می یابد. اما در شهرستان شهریار با افزایش قیمت آب به دلیل تغییر الگوی کشت منطقه و افزایش کشت محصولات سود آور درآمد حاصل از تغییر الگوی کشت بیش از هزینه های افزایش یافته لذا سود کل افزایش می یابد.
