بخشی از پاورپوینت
اسلاید 2 :
حاصلخیزی خاک
طبق تعریف، حاصلخیزی خاک به مفهوم توانایی خاک در تأمین عناصر غذایی ضروری مورد نیاز برای رشد گیاه است. توجه شود که یک خاک حاصلخیز (fertile soil) الزاماً یک خاک بارور (productive soil) نیست که بتوان با اطمینان خاطر از عملکرد بالای محصولات کشاورزی و مقرون به صرفه بودن کشاورزی در آنها اقدام به کشت و کار نمود. در حقیقت، حاصلخیزی خاک شرط لازم برای بهرهوری خاک است ولی شرط کافی نیست؛ بلکه فراهم بودن دیگر شرایط از جمله مطلوب بودن ویژگیهای فیزیکی خاک، در دسترس بودن مقدار کافی آب و. نیز از شرایط لازم برای باروری و سودآوری خاک هستند.
اسلاید 4 :
خاکهای قرمز و قرمز تیره گرچه در مراحل نهایی تکامل به سر میبرند اما حاصلخیزی چندانی ندارند.
اسلاید 5 :
برای این که عنصری ضروری به شمار آید، بایستی دارای سه ویژگی زیر باشد:
۱- بدون عنصر، گیاه نتواند چرخه ی زندگی خود را تکمیل کند.
۲- نقش عنصر در گیاه منحصر به فرد باشد و عنصری دیگر نتواند جایگزین آن شود.
۳- عنصر بایستی به طورمستقیم در سوخت و ساز گیاه شرکت کند؛ برای نمونه٬به عنوان جزیی ازاجزای گیاه، مانند آنزیم بوده و یا برای یک مرحله سوخت و ساز به خصوص، مانند یک واکنش آنزیمی لازم باشد.
اسلاید 6 :
باتوجه به تعریف های بالا، آن گروه از عناصر معدنی که اثر سمی عناصردیگر را برطرف می کنند و یا در پیوند با برخی نقش های ناشناخته دیگر که دارند، جایگزین سایر عناصر می شوند (مانند نگهداری فشار اسمزی) عناصرضروری به شمار نمی آیند، بلکه به عنوان عناصری سودمند تلقی می شوند.
به دلیل پیشرفت تدریجی ولی پویا در روش های اندازه گیری، به ویژه در زمینه خالص کردن مواد شیمیایی، تعداد عناصر ضروری ممکن است افزایش یابد و عناصر معدنی را که تنها به میزان بسیار اندک برای گیاهان لازم است نیز در برگیرد (مانند سدیم و سیلیسم که ضروری بودن این دو عنصر در برخی گونه های گیاهی به اثبات رسیده است).
اسلاید 7 :
تا کنون وجود 16 عنصر ضروری برای رشد گیاه اثبات شده است. این عناصر شامل کربن، هیدروژن، اکسیژن، نیتروژن (ازت)، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، گوگرد، آهن، منگنز، روی، مس، بور، کلر و مولیبدن میباشند. از این میان، سه عنصر کربن، هیدروژن و اکسیژن از طریق آب و یا هوا برای گیاهان تأمین میشوند و 13 عنصر دیگر که عناصر معدنی نامیده میشوند، توسط خاک و عموماً طی فرآیند هوادیدگی کانیها در دسترس گیاهان قرار میگیرند.
اسلاید 8 :
در میان عناصر معدنی، نیاز گیاهان به شش عنصر نیتروژن (ازت)، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، گوگرد بیشتر بوده و این عناصر در مقادیر بالاتری توسط گیاهان جذب میشوند. عناصرغذایی پر مصرف یا اجزای ترکیبات آلی، مانند پروتئین ها و اسید نوکلئیک هستند و یا به عنوان عامل اسمزی عمل می کنند. در حالیکه، دیگر عناصر در گروه عناصر کممصرف قرار گرفته و به مقدار کمتر توسط عمده گیاهان جذب میشوند. بیشتر عناصر غذایی کم مصرف، به طورعمده، ازاجزای ساختمانی آنزیم هستند و بنابراین، تنها به میزان اندک به آنها نیازاست.
اسلاید 10 :
عناصر غذایی به شکلهای زیر جذب گیاه می شوند:
الف)به صورت مولکولی(molecules): مانند 3BO 3H، O2H، CO2 و.
ب) به صورت یونی (ionic) که یا به صورت کاتیون است و یا به صورت آنیون مثل Ca+2،Mg+2، C1-، NO3-و.
ضمناً بعضی عناصرغذایی کم مصرف به صورت کلات (Chelation) نیز می توانند از راه ریشه جذب شوند. کلات ترکیبی است که از قرار گرفتن یک یون فلزی مانند آهن یا آلومینیوم در مرکز یک حلقه و گروههای عاملی آلی در اطراف آن ایجاد میشود و از این طریق، حلالیت و تحرک آن عنصر فلزی در خاک افزایش یافته و در نتیجه راحت تر توسط ریشه گیاه جذب میشود.
اسلاید 11 :
آهن خاک وقتی به شکل سه ظرفیتی باشد عمدتا تحرک کمی در خاک دارد و دسترسی ریشه گیاهان به آن محدود است. از رایجترین انواع کلات در خاک، تشکیل کلات آهن است که از این طریق راحت تر به محیط ریشه میرسد. عامل کلاته کننده پس از رساندن آهن به محیط رشد ریشه (ریزوسفر) و جذب آهن توسط ریشه به محیط خاک برگشته و آماده ترکیب شدن با دیگر یونهای آهن است.
اسلاید 12 :
به عناصرغذایی که به صورت مولکول یا یون جذب می شوند Nutrient گویند. بخش عمده عناصر غذایی گیاه از طریق جذب ریشهای تأمین میشوند که خود به سه طریق انجام میشود:
1- جذب تودهای عناصر همراه با جریان آب (Mass Flow) (بیشتر عناصر به این طریق جذب میشوند)
2- جذب جزیی عناصر در اثر پدیده پخشیدگی (Diffusion) (تمایل عناصر به حرکت از محیطی با غلظت عنصری بیشتر (محلول خاک) به محیطی با غلظت کمتر (محیط ریشه گیاه).
3- جذب تماسی (Interception) (در اثر تماس مستقیم ریشه گیاه با ذرات خاکی حاوی عنصر غذایی)
اسلاید 14 :
بخش کوچکی از عناصر غذایی از طریق اندام های هوایی گیاه (Aerial parts) می باشد.
جذب ازطریق اندام هوایی به دو صورت انجام می گیرد:
۱) طبیعی: مانند جذب دیاکسید کربن از طریق برگ و یا جذب اکسیژن توسط اندامهای برخی گیاهان مانند برنج و چای
۲)مصنوعی: مانند محلول پاشی (Foliar application) و تزریق عناصرغذایی به تنه درختان (Injection) (این دو راهکار بیشتر در مورد عناصر کممصرف و گیاهان حساس به غلظت برخی عناصر کاربرد دارد)
اسلاید 15 :
Foliar Spray
اسلاید 16 :
Injection

