بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
برنامه ريزی شهرهای جديد
اسلاید 2 :
فصل اول
اسلاید 3 :
تعاريف و مفاهيم
شهرهاي جديد در نظام هاي اجتماعي - اقتصادي جهان و با توجه به تحولات نظريه اي بسيار دگرگون شده اند. هنوز تعريف جامعي براي شهرهاي جديد ارائه نشده است، اما مي توان تعاريف زير را براي آنها پذيرفت:
- شهرهاي جديد، اجتماع هاي برنامه ريزي شده اي است كه در پاسخ به اهداف از پيش تعيين شده ايجاد مي شود.
- ايجاد شهر جديد عملي ارادي است كه فرض را بر وجود يك منبع قدرت يا سازماني مي گذارد كه تأمين كننده مكان و منابع براي توسعه شهر و اعمال كنترل مداوم بر آن است تا شهر به اندازه بادوامي برسد.
اسلاید 4 :
- معمولاً شهرهاي جديد براي تمركز زدايي كالبدي، اقتصادي و اجتماعي در ناحيه شهري شهرهاي بزرگ طراحي مي شوند تا با وجود جاذبه نزديكي به شهرهاي بزرگ، جمعيت تشويق به خروج از مادر شهر شوند تا اسكان به همراه اجراي برنامه هاي توسعه اقتصادي – اجتماعي فراهم آيد.
- شهرهاي جديد داراي تاريخ تولد مشخصي هستند و در زمان كوتاه و معيني ساخته مي شوند. اينگونه شهرها در تضاد كامل با پيدايش و تحول شهرهاي متراكم هستند و بر اساس يك هسته، پيش از آنكه به وجود آيند تشكيل مي شوند و به كندي رشد مي كنند. معمولاً برنامه ريزي شهر جديد مبتني بر پيش بيني جمعيت است تا اين جمعيت تخميني، پايه اي براي پيش بيني نيازهاي كالبدي، اقتصادي و اجتماعي آينده باشد.
اسلاید 5 :
سابقه شهرهاي جديد
اگر منظور از طراحي شهرهاي جديد را ايجاد نظامي از پيش فكر شده براي نحوه استقرار كاربري هاي شهري و نحوه ارتباط بين آنها و در كل مجموعه و نيز نحوه ارتباط اين نظام در چهارچوب هاي وسيع تر ناحيه اي و ملي فرض كنيم، اين امر سابقه اي طولاني دارد. به طور كلي شهرهاي جديد در بيشتر دوره هاي تاريخي، بويژه از زماني كه شهرنشيني شروع شد، در اقصي نقاط دنيا طراحي و احداث شده اند. احداث اين شهرها در مواردي به مثابه برنامه اي براي تحقق بخشي از سياست حكومتها بوده است.
اسلاید 6 :
كه در اين زمينه مي توان از شهرهاي جديد بابلي و آشوري در بين النهرين، موهنجودارو در ايندوس، كاهن در مصر، ميليتوس، اولين توس و پرينس در يونان و تعدادي مراكز شهرهاي جديد در افريقا نام برد.
تا اواسط قرن حاضر معيار اصلي طراحي شهرهاي جديد، اندازه معين تمام عناصر شهري آن بوده است. از اواسط قرن حاضر در طراحي شهرهاي جديد تجديدنظري اساسي شده است كه هدف مناسبي براي فعاليتهاي متنوع افراد و توانايي رشد و تحول پذيري آنان بوده است، بدين ترتيب شهرهاي جديد امروزي با گذشته اختلاف دارد، چون امروز شهرهاي جديد ابتدا طراحي و سپس احداث مي شود، بنابراين ايده هاورد كه در سال 1898 طرح شد با توجه به تحولات عيني هر كشوري، تغيير بسياري كرده است.
اسلاید 7 :
شهر و نظريه هاي اجتماعي
تحولات اقتصادي - اجتماعي قرون هيجدهم و نوزدهم، كلانشهرها، شهر - ناحيه ها و مجتمع هاي عظيم را به وجود آورد. در اين زمان با گسترش شاهراهها، اختراع ها، تمركز صنايع، مهاجرت هاي روستايي، تراكم جمعيت و آلودگي، دگرگوني هاي اساسي در ساختار و بافت شهرها به وجود آمد، بدين ترتيب نظمي كه در دوره هاي پيش حاكم بود از بين رفت و عملكرد شهر دگرگون و انقلاب صنعتي بر شهر مسلط شد.
اسلاید 8 :
در اين زمان و همچنين پس از قرن بيستم نظريه هاي متعدد شهري و طرحها و الگوهاي مختلفي براي ساماندهي فضايي شهرها به خصوص شهرهاي بزرگ ارائه مي شود تمام اين نظريه ها بر بي نظمي و آشفتگي شهر صنعتي تأكيد و نوعي آمايش شهر صنعتي را پيشنهاد مي كنند. از جمله اين نظريه ها و مكاتب، مي توان به مكاتب آرمان گرايي و اصلاح گرايي در پيش از قرن بيستم و مكاتب فرهنگ گرايي، شيكاگو، طبيعت گرايي ، فن گرايي و فلسفه گرايي در قرن بيستم اشاره كرد.
اسلاید 9 :
مكتب آرمان گرايي
مكتب آرمان گرايي، بر بهره گيري از روش شناسي كل نگر و انديشه سياسي -ايدئولوژيك براي نقد جوامع صنعتي تأكيد مي كند و نيز ايجاد نوعي اجتماع هاي جديد همانند فالانستر و دهكده هاي تعاوني را پيشنهاد مي نمايد. اين مكتب شهرهاي آرماني را انتخاب انسان در برابر جوامع صنعتي مي داند، زيرا اين شهرها را مستقل از جوامع صنعتي و بر اساس عدالت اجتماعي، محدوديت بخش خصوصي و دگرگوني محيط كالبدي - اجتماعي بيان مي كند.
اسلاید 10 :
مباني نظري اين مكتب يافتن راه حل مشكلات شهرهاي بزرگ در خارج از اين شهرهاست كه به ايجاد نوعي اجتماع ها يا شهرهاي جديد منجر مي شود. در اين مكتب انسان به صورت يك عنصر بيولوژيك مطرح است. رابرت آون، شارل فوريه، پير ژوزف پرودن، بنجامين وارد ريچاردسون و هانري دوسن سيمون از بزرگان اين مكتب هستند.
اسلاید 11 :
مكتب اصلاح گرايي
مكتب اصلاح گرايي با تأكيد بر جنبه هاي فن شناختي، معتقد به يافتن راه حلهايي براي رفع مشكلات شهري در چهارچوب جوامع صنعتي است. در اين مكتب عقيده بر آن است كه بهسازي و ساماندهي محيط شهري بايد از درون همين جوامع صورت پذيرد، بنابراين بر اصلاح تنگناها و عوارض نظام اجتماعي موجود، بدون نفي كليت آن تأكيد مي كند. اصلاح گرايان ، زمين را ثروت شهر و حومه مي دانند و بايد براي زراعت و اشتغالات زراعي از آن استفاده شود. ويليام موريس و جان راسكين از بزرگان اين مكتب هستند.
اسلاید 12 :
مكتب شيكاگو
مكتب شيكاگو، بين سالهاي 1883 و 1893 رشد كرد. پيروان آن بي نظمي جامعه صنعتي در اروپا را ناشي از كم بودن زمين در شهر مي دانند، بدين ترتيب الگوي روستا – شهر را براي حل مشكلات شهري ارائه مي دهند و توجه به طبيعت را نيز در سطح وسيعي مطرح مي كنند. در اين مكتب توجه به اكولوژي يا محيط طبيعي اهميت ويژه اي دارد، به طوري كه محيط انساني در دل آن مطرح مي شود.
اسلاید 13 :
اين مكتب از داروينيسم اجتماعي، در زمينه عامل رقابت ميان شركتها، بنگاههاي تجاري و خانواده ها براي دستيابي به نقاط مطلوب شهر بهره مي برد و علم اقتصاد را فقط اصل مسلم انسان براي بهره گيري بيشتر و با كوشش كمتر مي داند و براي تحقق اين هدف معتقد به عدم دخالت دولت در امور اقتصادي، نفع فردي و اجتماعي است صنعت را منشأ ثروت مي داند.
اسلاید 14 :
مكتب شيكاگو در علوم معماري و جامعه شناسي شهري مطرح است. ويليام لوبارن جني از بنيانگذاران مكتب معماري شيكاگو و نيز ارنست برگس و رابرت ازرا پارك از بنيانگذاران مكتب جامعه شناسي شهري شيكاگو هستند.
در همين زمان نظريه باغ شهرها بيان مي شود و هاورد از اين مكتب بهره بسياري مي برد.
در قرن بيستم و بويژه از 1910 تا 1970 نگاه به شهر و بخصوص ساخت آن در تيول معماران قرار مي گيرد و موضوع شهر برعكس گذشته غير سياسي مي شود.
اسلاید 15 :
مكتب مدرنيسم
مكتب مدرنيسم در اوايل قرن بيستم به وجود آمد. توني گارنير، والتر گروپيوس، لوكوربوزيه، استروملين، ميس وان درروهه، الوار آلتو و اود از بزرگان اين مكتب هستند. اين مكتب بر به كارگيري هنرهاي تجسمي و معماري يا هنر و فن استوار است. بدين ترتيب اين گروه، «مكتب مدرنيسم» را به وجود آوردند. اين مكتب به شهر حول محور مدرنيسم و قطع با گذشته و تاريخ و زمان نگاه مي كند و فقط و فقط به مسائل معماري مي پردازد.
اسلاید 16 :
انسان در اين مكتب عنصري بيولوژيك و داراي عملكردهاي «سكونت، كار، رفت و آمد و اوقات فراغت» در يك ناحيه خاص است. آنان الگوهاي «شهر - پارك» «شهر - شيئي» «شهر - عمودي» «عملكرد گرايي» و «توليد انبوه» را در شهر ابراز مي دارند. اين گروه معتقدند زمين بايد از هر كاربري آزاد شود و شهر در فضاي سبز به شكل عمودي ايجاد شود. در اين مكتب به روابط اجتماعي در مقوله اوقات فراغت نگريسته مي شود.
اسلاید 17 :
مكتب فرامدرنيسم
برنامه ريزان شهري نخستين كساني بودند كه مكتب مدرنيسم را مورد انتقاد قرار دارند. آنان در رويارويي با چهارچوب نظري مدرنيسم (مسكن، كار، رفت و آمد و اوقات فراغت)، مطالعات شهري را مطرح و شهرها را در قالب مفاهيمي چون خوشه هاي شهري، جابه جايي جمعيت و مسكن بررسي كردند. به دنبال اين انتقادها، وان آيك نيز با طرح مباحث مردم شناسي و طراحي شهري و معماري از اين مكتب به دليل يكنواختي و بي هويتي كالبدي آن انتقاد كرد.
اسلاید 18 :
در طرح هاي ديگر اين گروه بر توپوگرافي و احياي بافتهاي موجود شهرها تأكيدي خاص شده است. بزرگترين نقاد مكتب مدرنيسم چارلز جنكس است.
جنكس، مدرنيسم را به دليل تك ظرفيتي و تهي بودن از سطوح معنايي يا مفاهيم ماوراي طبيعي سرزنش مي كرد. وي به جاي مدرنيسم، تركيبي از عناصر جديد و سنتي را با مفاهيم هنر بومي و هنر متعالي در ساخت و سازهاي شهر پيشنهاد مي كند.
نوخردگرايان و بخصوص برادران كراير در دهه هاي 1960 و 1970 از مكتب مدرنيسم به دليل نابودي بافت تاريخي
اسلاید 19 :
شهرهاي اروپايي انتقاد مي كردند. اين جنبش براي حفاظت كالبدي و اجتماعي مراكز تاريخي شهرها، استفاده از فضاي شهرها را مهمترين عنصر سازمان دهنده آن ها مي داند و براي رسيدن به اين هدف تأكيد بر مطالعات ريخت شناسي و گونه شناسي را در طراحي بازسازي سنتي خيابانها، ميدانها و محلات پيشنهاد مي كند.
در حقيقت واژه پست مدرن در دهه هاي 1950 و 1960 براي مشخص كردن گرايش هاي ادبي جديد به كار مي رفت. اين مكتب كوشيد خود را از آثار ادبي دوره جديد متمايز سازد.
اسلاید 20 :
در دهه 1970 پست مدرن به شعاري با بار عاطفي و لحن سياسي صريح بدل شد و پيروان آن در دو جبهه از اين واژه استفاده كردند. در يك طرف نومحافظه كاران بودند كه مي خواستند خود را از شر محتويات به اصطلاح مخرب «فرهنگ بيگانه و متخاصم» برهانند و به سنتهاي بازيافته رو آورند و در طرف ديگر برخي از منتقدان رشد اقتصادي بودند كه در نظر ايشان ساختمان نوين معماري مدرن، مظهر نابودي و برخاسته از مدرنيزاسيون (نوگرايي) بود.
