بخشی از پاورپوینت
اسلاید 2 :
مقدمه:
بسیار پیش می آید که دانش آموزان پس از تدریس یک درس ، از ما می پرسند که این درس که امروز خواندیم ،به چه درد ما می خورد؟و کجامی توانیم ازآن استفاده کنیم ؟
ریاضیات به عنوان یک درس اصلی است که داشتن درک درست از آن در آینده ی تحصیلی دانش آموزان و طبعاً پیشرفت علمی کشور نقش مهمی دارد . همچنین شامل کلیه ارتباطات ریاضی با زندگی روزمرّه ، سایر علوم و کاربردهایی در زندگی علمی آینده ی دانش آموزاست .به این ترتیب دربرنامه درسی و آموزشی ، برقرار کردن پیوند ریاضیات با کاربردهایش در زندگی و سایر علوم از قبیل :هنر،علوم طبیعی ،علوم اجتماعی و . . . . باید مدّ نظر قرار گیرد . در صورتی که این موارد در آموزش دیده نشود ، این سؤ ال همیشه در ذهن دانش آموز باقی می ماند که: « به چه دلیل باید ریاضی خواند ؟ » و « ریاضی به چه درد می خورد ؟ »
دراین مقاله سعی شده است که ارتباط دروس کتب ریاضی راهنمایی با سایر علوم وهمچنین کاربرد آنها در دنیای امروز ی تا حدودی بررسی شود و ارائه گردد.
اسلاید 3 :
کاربرد تقارنها (محوری و مرکزی ) و دَوَرانها
مباحث تقارنها ودورانها که به تبدیلات هندسی معروف هستند،درصنعت و ساختن وسائل و لوازم زندگی استفاده می شوند . مثلاً در بافتن قالی و برای دادن نقش و نگار به آن از تقارن استفاده می شود . در کوزه گری و سفالگری از دوران محوری استفاده می - شود . همچنین در معماریهای اسلامی اغلب از تقارنها کمک گرفته می شود . چرخ گوشت ، آب میوه گیری ، پنکه ، ماشین تراش ُ بادورانی که انجام می دهند ، تبدیل انرژی می کنند . علاوه بر آن تبدیلات هندسی برای آموزش مطالبی از ریاضی استفاده می شوند ،مانند : مفهوم جمع و تفریق اعداد صحیح با استفاده از بردار انتقال موازی محور.
اسلاید 4 :
کاربرد مساحت
مفهوم مساحت و تکنیک محاسبه مساحت اشکال مختلف ، از اهمّ مطالب هندسه است .به سبب کاربرد فراوانی که در زندگی روزمرّه مثلاً برای محاسبه ی مساحت زمینها با اَشکال مختلف . و همچنین درفیزیک و جغرافیاوسایر دروس دانستن مساحتهالازم به نظرمی رسد.
اسلاید 5 :
کاربرد چهار ضلعی ها
شناخت چهارضلعیها و و دانستن خواص آنها ، برای یادگیری مفاهیم دیگر هندسه لازم است و ضمناً در صنعت و ساخت ابزار و وسائل زندگی و همچنین برای ادامه تحصیل وهمینطور در بازار کار نیاز به دانستن خواص چهارضلعیها احساس می شود.
اسلاید 6 :
کاربرد خطوط موازی و تشابهات
از خطوط موازی و مخصوصاً متساوی الفاصله ، در نقشه کشی و ترسیمات استفاده می شود .و در اثبات احکامی نظیر قضیه تالس1 و عکس آن ، همچنین تقسیم پاره خط به قطعات متساوی یامتناسب . تشابهات نیز از مفاهیم مهم هندسه و اساس نقشه برداری ،کوچک و بزرگ کردن نقشه ها و تصاویر و عکسها می باشد .
اسلاید 7 :
کاربرد آمار و میانگین
وقتی کسی از مقادیر عددی کمک می گیرد ، تا یک موقعیّت را توضیح دهد ، او وارد قلمرو آمار شده است . آمار معمولاً اثر تعیین کننده ای دارد . اگر چه ممکن است مفید یا گمراه کننده باشد . ما عادت کرده ایم، که پدیده های زیادی نظیرموارد زیر را با توجه به آمار ، پیش بینی کنیم : احتمال پیروزی یک کاندیدای ریاست جمهوری،وضعیت اقتصادی(تورم،در آمد ناخالص ملی ، تعداد بیکاران ،کم وزیادشدن نرخ بهره هاونرخ سهام ، بازار بورس ، میزان بیمه ، آمار طوفان،جذر و مد) و غیره .
اسلاید 8 :
مقاطع مخروطی
در هوای گرم بستنی بسیار خوشمزه ودلچسب است .بخصوص اگر بستنی قیفی داشته باشید ودر حالی که روی یک صندلی و در سایه درختی نشسته باشید و فارغ از جار و جنجال روزگار ، به خوردن بستنی مشغول باشید. شاید همه چیز از ذهن شما بگذردمگرهمان بستنی قیفی که مشغول خوردن آن هستید . این مطلب توجه یک ریاضیدان بلژیکی خوش ذوق رابه خودجلب کرد و آن رابرای توضیح یکی ازمطالب مهم ریاضییعنی مقاطع مخروطیبکار برد . واقعاً جالب است مگه نه ؟ مقاطع مخروطی یکی از مباحث مهم و کاربردی در ریاضیات بوده وهست .
اسلاید 9 :
ترسیمات هندسی
در ترسیمات و آموزش قسمتهای دیگر هندسه، نیاز فراوان به شناخت دایره و اجزاو خواص آن پیدا می شود ، لذا در دوره ی راهنمایی ، مفهوم دایره ،وضع نقطه و خط نسبت به دایره،زاویه مرکزی ، زاویه محاطی و تقسیم دایره به کمانهای متساوی آموزش داده می شود و به این ترتیب دانش آموز برای یادگیری مطالب بعدی و استفاده ی عملی از آنها آماده می شود . (همچنین من فکرمیکنم از زاویه ی محاطی و اندازه ی آن برای نورپردازی در سالنهااستفاده می شود . )
اسلاید 10 :
کاربرد ریاضیات در هنر و کامپیوتر
تاریخ نشان می دهد که در طی قرون ، هنرمندان وآثارشان تحت تأثیرریاضیات قرار گرفته اند ،و زیبائی اثرشان به آگاهی آنها از این دانش بستگی داشته است .ماهم اکنون استفاده ی آگاهانه از مستطیل طلایی ، و نسبت طلایی را در هنر یونان باستان ، به ویژه درآثارپیکرتراش یونانی« فیدیاس »دقیقآ مشاهده می کنیم.
مفاهیم ریاضی از قبیل نسبتها ، تشابه، پرسپکتیو، خطای باصره تقارن ، اشکال هندسی ، حدود و بینهایت در آثار هنری موجوداز قدیم تا به امروز مکمل زیبایی آنها بوده است . و اکنون نیز « کامپیوتر » به کمک ریاضیات هنر را ازابتدایی تامدرن توسعه می دهد.
اسلاید 11 :
کاربرد حجم
به سبب نیازی که دانش آموز در زندگی روز مرّه و همین طور در بکار گیری آن در سایر علوم نظیر ، شیمی ، فیزیک ،زیست شناسی و مخصوصاً هنر برایش پیش می آید،همچنین در شغلهایی که در جامعه وجود دارد و یا در ادامه تحصیل دانستن دستورهای محاسبه ی حجماجسام ، یادگیری مبحث حجم ضروری به نظر می رسد .
اسلاید 12 :
کاربرد رابطه ی فیثاغورس
فیثاغورث در باره ی رابطه های عددی که درساختمانهای هندسی وجود دارد تحقیق می کرد . او مثلث معروف به مثلث مصری را ، که ضلعهای آن با عددهای 3و4و 5 بیان می شود ، را می شناخت .
مصریها می دانستند که چنین مثلثی قائم الزاویه است .و ازآن برای تعیین زاویه های قائمه در تجدید تقسیم بندی زمینهای اطراف نیل ،که هر سال بر اثر طغیان آب شسته می شد ، استفاده می کردند.
یکی از مشکلترین مسائل در ساختن اهرام و معبدها ،طرح شالوده بنا به شکل مربع کامل بود که هم تراز باسطح افق باشد . جزئی اشتباه به قیمت از شکل افتادن همه ی بنا تمام می شد .
اسلاید 13 :
مصریان این مشکل رابا ساختن شاقول از میان برداشتند. نخستین شاقول احتمالاً تکه ریسمان یا نخی بود که وزنه ای به آن آویخته بودند و ان را در برابر بنا می گرفتند تا وزنه ی آن به زمین صاف برسد . در این حالت نخ می بایست کاملاً عمودیا شاقول باشد و زاویه ی بین آن و زمین صاف یک زاویه ی قائمه بسازد. همچنین معماران کشف کردندکه چگونه می توان با ریسمان های اندازه گیری که درفاصله های مساوی گره خورده بودند، مثلثهای قائم الزاویه ای بسازند و این مثلثها را راهنمای خویش در ساختن گوشه ها ( نبش ها )ی بنا قرار دهند .
اسلاید 14 :
کاربرد ارقام :
کاربرد ارقام :
کاربرد ارقام
در زمان قدیم هر قدمی که در راه پیشرفت و تمدن برداشته می شد بر لزوم استفاده از اعداد می افزود .
اگر شخصی گله ای از گوسفندان داشت و می خواست آن را بشمرد، یا اگر می خواست معبد یا هرمی بسازد ، باید می دانست که چقدر سنگ برای آن لازم دارد . اگر دارای زمین بود می خواست آن را اندازه گیری کند ، اگر قایقش را به دریا می راند، می خواست فاصله خود را تا ساحل بداند . و بالاخره در تجارت و معادله ی اجناس در بازارها ، باید ارزش آن ها حساب می شد . هنگامی که آدمی محاسبه با ارقام را آموخت توانست زمان ، فاصله ، مساحت و حجم را اندازه گیری کند . یا به کار بردن ارقام ، انسان بر دانش و تسلط بر دنیای پیرامونش افزود .
اسلاید 15 :
اعداد گنگ و رشد گیا هان
رد یابی شاخکهای میوه کاج نشان میدهد آنها یکی یکی از قسمت پایینی اضافه می شوند ، زاویه بین یک شاخک با دیگری همیشه یکسان است . این فرض معقول است که معمولا موثر ترین فشردگی زمانی اتفاق می افتد که این زاویه ها تا آنجا که ممکن است عددی گنگ باشد به همین خاطر است که در طبیعت زاویه های گنگ فراوانی دیده می شود .
اسلاید 16 :
ریاضیات و دانه های برف
درروزهای سرد زمستان خالق بی همتا هنرمند انه دست به کارخلق تصاویری زیبا درگستره ی پهناور طبیعت می شود ، لباس سفید برف را بر اندام زمین می پوشاند و دانه های بلور ین را نثار آن می کند .اگر از نزدیک و به کمک ذره بین به تعدادی دانه ی برف نگاه کنید ،در حالی که حتی دو تا ی آنها را نمی توانید کاملا یکسان بیابید ولی شکل کلی همه ی آنها یکی است و همه ی دانه های برف به شکل شش ضلعی منتظم هستند .
اسلاید 17 :
کار برد ریاضیات در کندوی زنبورعسل
زنبور عسل شهد شیرین و گوارا یش را در خانه هایی که شش ضلعی هستند اندوخته می کند او به خوبی می داند که با ساختن خانه هایش به این شکل در مصرف موم صرفه جویی می کند و فضای بیشتری را برای انبار آذوقه به دست می آورد و محاسبات ریاضی نیز این مطلب را تایید می کند . فیثاغورث ، ریاضیدان بزرگ یونان با ستان اولین کسی بود که کشف کرد : برای پوشاندن یک سطح بدون هیچ فاصله و شکاف باید از شکل های منتظم استفاده کرد .از جمله :مثلث متساوی الا ضلاع (سه ضلعی منتظم )مربع (چهار ضلعی منتظم )و شش ضلعی منتظم . در بین این سه شکل وقتی مساحتهای مساوی داشته باشند شش ضلعی منتظم کمترین محیط را دارد . زنبور عسل با هوشمندی کامل برای اینکه خانه ای منظم داشته باشد هرگز به سراغ اشکال هندسی دیگر نمی رود چون اگر قرار بود از شکل دیگری استفاده کند می بایست دو یا چند منشور متفاوت شانه عسل را می ساخت و برای این کار احتیاج به کار بیشتر و پیچیده تر بود . به طور قطع معمار طبیعت از این کار هدفی داشته است
اسلاید 18 :
دایره و نجوم
در علوم قدیم دایره بیشترین کاربرد و برترین جایگاه را در علم نجوم دارد . کره زمین برای شناسای بهتر به دایره های افقی به نام مدار از صفر استوا تا 90 درجه قطبین و دایره های عمودی به نام نصف النهار تقسیم بندی می شود . اولین مدلهای منظومه ای براساس گردش زهره در فرهنگ اینکاها ، گردش خورشید و کاینات دور کلیساها و زمین ، تا گردش زمین و سیارات دور خورشید در نجوم اسلامی و قوانین حاکم بر حرکت آنها بر روی مسیرهای دایروی بودند .
رصد خانه مراغه در زمره پیشگامان نجوم ایران و دنیای قدیم بوده و جایگاه بی نظیری برای خود دارد .
ساختمان اصلی این رصد خانه به شکل استوانه طراحی شده و اکثر وسیله های رصدی در آن شکل دایروی دارند . از وسایل آن می توان « ربع » را نام برد که از ربع دایره تشکیل شده و با آن میل کلی و ابعاد کواکب و عرض بلد را رصد می نمایند .
اسلاید 19 :
کاربرد ریاضی در جهان اطراف ما
بین رشته های علمی که بشر در طول هزاران سال به وجود آورده ، ریاضیا ت جای مخصوص وضمنا مهمی را اشغال کرده است . ریاضیات با علوم فیزیک ، زیست شناسی و اقتصاد فرق دارد ؛ با وجود این به عنوان یکی از روش های اصلی در بررسی های مربوط به کامپیوتر ، فیزیک ، زیست شناسی ، صنعت و اقتصاد به کار می رود و در آینده باز هم نقش ریاضیات گسترش بیشتری می یابد .
اسلاید 20 :
جمع بندی و نتیجه گیری
بدون شک مهمترین هدف ما از بیان مطالب بالا این است که بتوانیم دانش آموزان را با اهداف کتب ریاضی آشنا کنیم و آنها را نسبت به ریاضیات علاقمند کنیم . تجربه نشان داده است که حتی در رشته های فنی ، مانند خیاطی هم اهداف پرورشی ریاضی اهمیت دارند به همین خاطر دربرنامه ی درسی تمام رشته های تحصیلی درس ریاضی گنجانده شده است .

