پاورپوینت راهبردهای کاهش خطرات تهدید کننده سلامت

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 1 :

جلسه سوم

اسلاید 2 :

راهبردهای کاهش خطرات تهدید کننده سلامت:

شیوه زندگی : تغییر رفتار، اغلب جزیی از راهبردهای کاهنده خطر محسوب می شود. دانشمندان علوم اجتماعی پیدا کردن باور را نخستین مرحله تغییر رفتار می دانند. برخی از تمایلات و خصوصیات فردی، موجب پدید آمدن اختلاف در نحوه تبدیل یک باور به یک رفتار بهداشتی می شوند.

این تمایلات بوسیله میزان آگاهی فرد مشخص شده و تحت تأثیر آگهی های تجارتی و نیز بازاریابی ها قرار دارند. ممكن است میان درک خطر از سوی یک فرد و مفاهیم فرهنگی پذیرفته شده درباره خطر در جامعه تفاوت وجود داشته باشد. زمانی که مسئله خطرات تهدید کننده سلامت مطرح می شود، افراد و جوامع ترجیح می دهند که از مزایای یک فعالیت در زمان حال بهره مند شوند بدون اینكه به هزینه های احتمالی آن در آینده فكرکنند. عواملی مانند؛ فرهنگ و شبكه های حمایتی اجتماعی موجود که گاهی اوقات سرمایه اجتماعی نامیده می شود نیز بر نحوه پاسخ دهی افراد به مداخلات کاهش خطر، تأثیر دارند. نحوه تأمین منابع مالی نظام سلامت )برای مثال از طریق بیمه یا پرداخت وجه( و یا شیوه سازمان دهی این نظام نیز بر رفتار و در نتیجه بر هزینه ها و اثر بخشی مداخلات تأثیر می گذارد .

اسلاید 3 :

مراقبت های اولیه سلامت 0(PHC) : در اجلاس جهانی سلامت درسال 1977 راهبرد مراقبت های اولیه سلامت به تصویب رسید و طبق بیانیه آلماآتا در سال 1978 در خصوص سلامت برای همه، همه باید فعالیت های زیر را هرچند به مقدار بسیار کم به انجام دهند:
1- آموزش با توجه به مشكلات بهداشتی رایج و پیشگیری و کنترل آن مشكلات
2- ارتقاء تأمین غذا و تغذیه مناسب
3- آب سالم و فاضلاب مناسب
4- مراقبت از سلامت مادر و کودک )شامل تنظیم خانواده، ایمن سازی علیه بیماری های عفونی مهم، پیشگیری و مراقبت های اولیه سلامت
5- درمان بیماری های شایع منطقه، درمان مناسب بیماری ها و آسیب های شایع

تأمین داروهای ضروری

اسلاید 4 :

استعمال دخانیات: راهبردهای زیر برای مقابله با استعمال دخانیات پیشنهاد می شود:

• وضع قوانین مالیاتی: موجب افزایش قیمت محصولات دخانیات می شود و در نتیجه میزان مصرف آن ها کاهش می یابد. کشورهایی که برنامه های کنترلی فراگیر شامل ترکیبی از مداخلات را اتخاذ کرده اند به موفقیت های چشمگیری نائل شده اند.

• وضع قوانین در رابطه با تمیز نگهداشتن هوای اماکن عمومی: قوانینی که در ابتدا برای ممنوعیت استعمال دخانیات اجرا شد به عنوان اقداماتی جهت جلوگیری از آتش سوزی و بهداشت مواد غذایی بود. با گذشت زمان این قوانین بیشتر به شواهد محكم دال بر مضر بودن تنفس هوای آلوده به دود سیگار که از آن بیشتر به عنوان سیگار کشیدن غیرفعال یاد می شود توجه کرده است.

• ممنوعیت جامع تبلیغ دخانیات از طریق وضع قانون: تبلیغ مصرف دخانیات از طریق رسانه های مكتوب، رادیو، تلویزیون و سایر رسانه های گروهی و نیز تابلوهای اعلانات و در محل فروش کلاً ممنوع است.

اسلاید 5 :

در فعالیت های ورزشی و فرهنگی دیگر نمی توان نام شرکت های تولید کننده سیگار را تبلیغ کرد. توزیع نمونه های دخانیات به صورت مجانی و همچنین توزیع وسایلی نظیر تی شرت که آرم و نشانه های شرکت را نشان می دهد ممنوع است.

• آموزش خطرات استعمال دخانیات: فراهم کردن شرایط آموزشی بهداشتی برای عموم جامعه در مورد خطرات استعمال دخانیات و چگونگی ترک آن، آموزش بهداشت در زمینه خطرات استفاده از دخانیات در مدارس و آموزش ویژه افراد در معرض خطر بالا راهبردهای لازم برای آموزش خطرات استعمال دخانیات هستند.

• درمان جایگزین نیكوتین: برچسب های پوستی، آدامس حاوی نیكوتین، اسپری های استنشاقی نیكوتین، قرص های مكیدنی، اسپری های آئروسلی و برخی از داروهای ضد افسردگی مثل بوپروپیون پیشنهاد می شود.

اسلاید 6 :

عوامل خطر محیطی)آب، فاضلاب و بهداشت فردی مناسب(؛ راهبردهای زیر پیشنهاد می شود:
• به نصف رساندن تعداد افرادی که به آب سالم دسترسی ندارند.
• تأمین آب و فاضلاب سالم با استفاده از فن آوری های پایین
• تأمین آب و فاضلاب سالم از طریق ضدعفونی در محل استفاده
• تأمین آب و فاضلاب سالم با استفاده از فن آوری های پیشرفته

اسلاید 7 :

عوامل خطر شغلی؛ برای حل این مشكلات راهبردهای زیر پیشنهاد می شود:
• راهبرد کاهش آسیب های ناشی از تصادفات وسایل نقلیه موتوری
• راهبرد کاهش کمردردهای شغلی
• راهبرد کاهش آسیب های ناشی از تصادفات وسایل نقلیه موتوری؛ نصب کمربند ایمنی، استفاده از کلاه ایمنی، قوانین مربوط به معاینه وسیله نقلیه، استفاده اجباری از چراغ های جلو در زمان هایی که دید خوب وجود ندارد و بكارگیری سرعت گیرها و راه های انحرافی
• راهبرد کاهش کمردردهای شغلی: ارائه آموزش به کارمندان در جهت بالا بردن آگاهی آن ها نسبت به خطرات و ارتقاء توانایی آن ها در مقابله با مشاغل زیان آور، کنترل مهندسی که شامل اقدامات فیزیكی در جهت مهار میزان تماس با عوامل زیان آور است و یک برنامه کامل جهت تلفیق کار و محیط کار با ویژگی ها و نیازهای شغلی

اسلاید 8 :

مشكلات سلامت از درون جوامع
سازمان جهانی بهداشت و یونیسف در نشریه ای تأکید کرد که عوامل اجتماعی نظیر فقر، مسكن نامناسب و فقدان آموزش، ریشه های واقعی گرفتاری های مربوط به سلامت در کشورهای در حال توسعه است. سلامت بصورت پیچیده ای با وضع اقتصادی مرتبط است. افراد سالم قدرت فراگیری بیشتری دارند، کسب درآمد برای آنان آسان تر است، به جامعه بیشتر منفعت می رسانند و بهتر می توانند از افراد سالمند و از کودکان مراقبت نموده و نیز سالم تر زندگی می کنند.

افرادی که از درآمد بالاتری برخوردارند دسترسی بیشتری به اطلاعات بهداشتی- مراقبت های بهداشتی، درمانی، غذاهای مغذی، آب آشامیدنی سالم و دفع بهداشتی فضولات داشته و در محیط های سالم تر، زندگی می کنند و به محض بیمار شدن به مراقبت های لازم پزشكی و تكنولوژی بالای تشخیصی و درمانی دسترسی دارند. در مقابل افراد فقیر و کسانی که درآمد پایین تری دارند به پاره ای و یا تمام امكانات بهداشتی دسترسی محدودی دارند، هنگام بیماری، دسترسی آنان به سیستم بهداشتی درمانی با تأخیر صورت گرفته و اغلب بسیار اولیه است و اقدامات تشخیصی و درمانی، درصد خیلی بیشتری از درآمد خانواده را به خود اختصاص می دهد

اسلاید 9 :

. تشخیص کسالت در مراحل پیشرفته تر بیماری صورت می گیرد، و در نتیجه آمار مرگ و میر افراد فقیر خیلی بالاتر است. در بسیاری از نقاط جهان یک بیماری کاتاستروفیک قادر است خانواده هایی را که با زحمت می توانند زندگی معمولی داشته باشند به ورطه فقر بكشاند. اثرات دوطرفه درآمد و سلامت، محدود به کشورهای در حال توسعه نیست. در کشورهای صنعتی بسیار پیشرفته هم همین امر در مورد افراد فقیرتر ودر مورد اقلیت ها صحت دارد .
ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی، گران بوده و تأمین اعتبارات مورد نیاز پیوسته امر مشكلی است.

کمیسیون عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت اقدام به ایجاد شبكه های علمی در مورد مسائل خاصی در ارتباط با عوامل اجتماعی نموده است. هر شبكه علمی با مشارکت فعال صاحب نظران و دانشمندان آن موضوع فعالیت می کند. نتیجه مطالعات و بررسی های شبكه های علمی، در کمیسیون مطرح و پس از اصلاح از آن بهره برداری می شود. کمیسیون از سازمان های غیردولتی 0 در سراسر جهان برای پیشبرد اهداف خود استفاده می کند. عناوین شبكه های علمی شامل: بریدن از جامعه، شهرنشینی )مهاجرت و حاشیه نشینی(، اشتغال)شرایط و محیط کار(، جهانی شدن، زنان و نابرابری جنسی، تكامل در دوران اولیه کودکی، سیستم ارائه خدمات سلامت، بیماری های مهم بهداشت عمومی )اولویت ها(، تأمین اعتبار، برنامه های اجتماعی و ارزیابی و اندازه گیری پیشرفت ها است.

اسلاید 10 :

عوامل تهدید کننده سلامت:

بیماری های غیرواگیر:
پدیده های شهرنشینی و صنعتی شدن جوامع که با تغییرات وسیع در سبک زندگی همراه است، در کنار بهبود شاخص های
بهداشتی که سبب افزایش میزان امید به زندگی شده است، مهمترین عوامل افزایش بار بیماری های غیرواگیر بوده اند.

بیماری های غیرواگیر، مسوول بیش از 53 % بار بیماری ها در سراسر جهان هستند و بیش از 76 % کل بار بیماری ها در ایران به بیماری های غیرواگیر اختصاص دارد. پایه پیشگیری از بیماری های غیرواگیر، شناسایی عوامل خطر اولیه و پیشگیری و کنترل این عوامل است . به دلیل هزینه های درمانی طولانی مدت و هزینه های بالا از جیب مردم، بیماری های غیرواگیر می توانند منجر به هزینه های کمرشكن سلامت و فقر شوند. لذا بیماری های غیرواگیر از مهمترین موانع توسعه کشورها هستند

چهار بیماری دیابت، فشارخون بالا، سرطان و بیماری های مزمن تنفسی به همراه چهار عامل خطر کم تحرکی، تغذیه ناسالم، مصرف الكل و دخانیات مهمترین علل مرگ و میر ناشی از بیماری های غیرواگیر هستند که احتمال مرگ ناشی از بیماری های غیرواگیر را افزایش می دهند. سازمان جهانی بهداشت کنترل این بیماری ها و عوامل زمینه ساز آن ها را به عنوان هدف اصلی برای کاهش 25 % مرگ و میر ناشی از بیماری های غیرواگیر تا سال 2025 تعیین کرده است.

اسلاید 11 :

کلیدی ترین توصیه سازمان بهداشت جهانی این بود که برای پیشگیری و کنترل این بیماری ها باید از نظام مراقبت های اولیه بهداشتی بهره برد و برای موفقیت در این مسیر نظام مراقبت های اولیه بهداشتی به سمت این بیماری ها جهت داده شود . نتایج بررسی های اپیدمیولوژیک نشان می دهد که چهار بیماری غیرواگیر مهم شامل دیابت، بیماری قلبی و سكته، سرطان و بیماری مزمن تنفسی سالانه مسئول 28 میلیون مرگ هستند.سازمان بهداشت جهانی پیش بینی می کند در طول 5 سال آینده، بیشترین افزایش در مرگ ناشی از دیابت، بیماری قلبی عروقی ، سرطان و بیماری های تنفسی در کشورهای در حال توسعه رخ خواهد داد .

اسلاید 12 :

سرطان
در حالت طبیعی هر روز میلیون ها سلول در بدن انسان به علت پیری یا صدمات و جراحات می میرند و به جای آن ها سلول های تازه ای جانشین می شوند. در بعضی شرایط یک سلول تغییر شكل پیدا کرده و تبدیل به یک سلول سرطانی می شود که شباهت زیادی به سلول های طبیعی بدن ندارد و برای هدف خاصی یا وظیفه بخصوصی تقسیم بندی نمی شود. تقسیمات بی هدف و سریع سلول های سرطانی در هر نقطه از بدن که باشد بتدریج توده یا توموری را تشكیل می دهد. این توده سرطانی با ترشح موادی به داخل بدن با فشار به اعضای مجاور موجب اختلالات عظیمی در بدن می شود. سلول های طبیعی بدن به گونه ای برنامه ریزی شده اند که بعد از طی یک دوره مشخص خواهند مرد، در حالی که سلول های سرطانی فاقد این خاصیت بوده و بدون هدف خاصی رشد می نمایند. به این مجموعه توده سلولی و علائم و عوارض آن ها بیماری سرطان گفته می شود.

بافت سرطانی همانند انگلی است که از بافت خود شخص بیمار بوجود آمده و تحت کنترل بدن نیست. از مواد غذایی بدن، بدون آن که عملی به نفع آن انجام دهد استفاده می کند.سرطان ها اکثراً موقعی پیدا می شوند که سیستم دفاعی طبیعی بدن مختل یا ضعیف شده است .

اسلاید 13 :

انواع تومورها
تومورهای خوش خیم: تهدید کننده حیات نیستند. معمولاً قابل درمان اند و به ندرت عود می کنند. سلول های آن ها به بافت های اطراف تهاجم نمی کنند. سلول های آن ها به نقاط دیگر بدن گسترش نمی یابند .
تومورهای بدخیم: خطرناک تر از نوع خوش خیم و تهدیدکننده حیات هستند . بعد از درمان احتمال عود زیاد است. سلول های آن ها به بافت های اطراف حمله می کنند. سلول های آن ها از راه خون و سیستم لنفاوی به قسمت های دیگر بدن گسترش می یابند .

اسلاید 14 :

عوامل شناخته شده در ایجاد سرطان
عوامل ارثی: بعضی از سرطان ها در بعضی اقوام و خانواده ها بیشتر دیده می شود که احتمالاً به ساختار ژنتیكی آن ها بستگی دارد .
عوامل فیزیكی: مانند پرتوهای یون ساز، اشعه ماوراء بنفش، آسیب های خفیف و پی در پی سبب تغییراتی در سلول ها و در نهایت باعث پیدایش سلول های سرطانی، مانند سرطان پوست می شود.
عوامل شیمیایی: موارد سرطان زای متعددی مانند ارسنیک و بسیاری از مواد شیمیایی دیگر سرطان زا شناخته شده اند ولی مهمترین عامل شیمیایی سرطان زای شناخته شده توتون است که نقش آن ها در ایجاد سرطان های متعدد بویژه سرطان ریه و .کاملاً مشخص شده است.
عوامل زیست شناختی: بعضی از ویروس ها در ایجاد سرطان دخالت دارند. بطور مثال ویروس هپاتیت B علت اصلی سرطان کبد شناخته شده است. آلودگی مزمن به بعضی از انگل ها نیز باعث سرطان مثانه می شود .

اسلاید 15 :

عوامل خطر ساز برای بروز سرطان ها
افزایش سن: بخصوص سن بالای 60 سال خطر ابتلا به سرطان را افزایش می دهد. استفاده از سیگار: خطر ابتلا به سرطان های ریه، حنجره، مری، مثانه، کلیه، حلق، معده، لوزالمعده و دهانه رحم را افزایش می دهد.
نور خورشید: اشعه ماورای بنفش خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می دهد.
اشعه های یونیزه کننده: اشعه یونیزه کننده آن قدر قوی است که می تواند یک الكترون را از اتم جدا کند. مقدار زیاد اشعه ماورای بنفش موجب سرطان پوست می شود. اشعه های X و گاما نیز یونیزه کننده اند که در عكس های رادیوگرافی از اشعه X استفاده می شود. گرفتن تعداد زیاد این عكس ها موجب سرطانی شدن ارگان ها می شود.
مواد شیمیایی خاص: مثل موادی که در رنگرزی، نقاشی و ساختمان سازی استفاده می شود و در طولانی مدت و در صورت عدم احتیاط مضرند.

اسلاید 16 :

تغذیه بد، کم تحرکی و چاقی: رژیم پرچرب احتمال ابتلا به سرطان های پروستات، روده بزرگ و رحم را افزایش می دهد .
بعضی از ویروس ها و باکتری ها: مثل ویروس هپاتیت B که بیشترین آسیب این بیماری متوجه کبد بیمار است.
هورمون ها مثل استروژن
سابقه فامیلی
مصرف مشروبات الكلی : بخصوص اگر همراه با کشیدن سیگار باشد خطر چندین برابر می شود.

اسلاید 17 :

علائم سرطان ها
وجود توده غیر طبیعی در سینه یا هر قسمت بدن، خال جدید یا تغییر شكل خال های قدیمی، زخمی که بهبود نمی یابد، خشونت صدا یا سرفه های طولانی مدت، تغییر در اجابت مزاج یا دفع ادرار، گیرکردن غذا در گلو، کاهش وزن بدن بدون توجیه و خونریزی و ترشحات غیر طبیعی

شایع ترین سرطان ها:
سرطان پوست، پستان، معده، ریه، روده بزرگ، دهانه رحم، سیستم خون ساز، مری، پروستات،دهان و حلق وکبد

اسلاید 18 :

راه های پیشگیری از سرطان
پیشگیری اولیه یا نوع اول: این نوع پیشگیری را با بالا بردن سطح سلامتی و تندرستی )مبارزه با عوامل زمینه ساز سرطان( ایجاد می شود: آموزش بهداشت، تغذیه صحیح، بهداشت روان، مسكن و محیط کار عاری از مواد و عوامل سرطان زا، انجام آزمایشات و معاینات دوره ای به فواصل کافی، واکسیناسیون هپاتیت B، بهسازی محیط، بهداشت فردی و عدم تماس با مواد سرطان زا

پیشگیری نوع دوم: از زمانی که اولین سلول سرطانی تشكیل می شود تا موقعی که به حجم و وزن قابل ملاحظه ای برسد سال ها طول می کشد. با توجه به علاقه بیمار به تندرستی خود و انجام معاینات دوره ای، علاقه مندی پزشک معالج و وجود آزمایشگاه معتبر، امكان تشخیص بعضی از سرطان ها در مرحله قابل درمان وجود دارد. بنابراین با تشخیص زودرس و درمان فوری و صحیح سرطان ها می توان به این اهداف دست یافت؛ معالجه کامل و قطعی سرطان و همچنین جلوگیری از اعمال جراحی وسیع )که در مراحل پیشرفته بیماری حتی در صورت درمان بیمار، با نقص عضو و معلولیت همراه است(.

اسلاید 19 :

عوامل پیشگیری کننده کلی در سرطان ها
فعالیت بدنی مداوم و مرتب داشته باشید ) 30 دقیقه در روز و حداقل 3 بار در هفته(، مصرف مواد غذایی محتوی ویتامین A و C مثل مصرف مرکبات، سبزیجات سبز و زرد، کاهش وزن بدن در صورت چاق بودن، عدم استفاده از دخانیات و مصرف تنباکو و فراورده های آن، استفاده بیشتر از لبنیات کم چرب، استفاده بیشتر از گوشت کم چرب و افزایش مصرف ماهی و گوشت سفید به جای گوشت قرمز، استفاده از نآن های سبوس دار، استفاده از لوبیای سویا و حبوبات، پوشیدن لباس های پوشیده برای محافظت ازپوست درمقابل نورخورشید، استفاده از کلاه و عینک آفتابی و.، خودداری از رویارویی با نورآفتاب بین ساعات 11 تا 16 و استفاده از کرم ضد آفتاب

اسلاید 20 :

مقابله با استرس و فشارهای عصبی: استرس خود می تواند یک ریسک فاکتور

بروز بیماری سرطان باشد )برای مثال اگر شما تحت استرس هستید فشار خونتان بالا می رود، ممكن است پرخوری کنید، ورزش کمتر انجام دهید، سیگار بكشید و .. (، انجام معاینات دوره ای کارگران رستوران ها، رانندگان، کارگران راه و ساختمان، نگهبانان، صندوق دارها و کافه دارها، معدن چیان، کارگران کارخانجات، نساجی، کارگران نقاش، کارگران لاستیک سازی ها، و کارگرانی که در تهیه و تولید آسفالت و قیر کار می کنند، کارگرانی که در تماس با حشره کش های حاوی ارسنیک هستند، کارگرانی که در تولید باکتری کش ها، آفت کش ها و حلالها فعالیت دارند با هدف پیشگیری از بروز سرطان های شغلی