بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
بسم الله الرحمن الرحیم
اسلاید 2 :
روشهای بهره برداری از گیاهان دارویی و معطر جنگلی
اسلاید 3 :
فصل اول
اسلاید 4 :
تعریف جنگل:
جنگل در دیدگاه عامه مردم به مکانی اتلاق می گردد که پوشیده از درختان بزرگ بوده و در آن حیات وحش یافت می شود.
اما تعریف علمی جنگل عبارت انداز:
سطح وسیع پوشیده از درخت، درختچه و سایر گیاهان وجانوران است که یک اشتراک حیاتی پیشرفته ای بین عناصر تشکیل دهنده آن وجود دارد وتحت تأثیر عوامل محیطی قادر به ادامه حیات به طور مستقل است در واقع یک اکوسیستم کامل است.
اسلاید 5 :
تعریف جنگل:
براساس قانون(قانون سازمان جنگل ها ومراتع):
جنگل زمینی است اعم از خشکی وآبی است که عمدتاً از درخت ودرختچه همراه با سایر رستنی های خشبی وعلفی پوشیده شده باشد مشروط به آنکه مساحت آن کمتراز 0/5هکتار وتاج پوشش درختی آن کمتر از 0/50درصد نباشد.
اسلاید 6 :
تعریف درخت جنگلی ): از دید سازمان جنگل ها)
درخت گیاه چوبی است که قسمت هوایی آن از یک ساقه وتعدادی شاخه تشکیل شده و ارتفاع آن متجاوز از 7 متر باشدودر محیط جنگل می روید.
تعریف درختچه:
به رستنی چوبی جنگلی اتلاق می شود که ارتفاع آن از 7 متر تجاوز نکند ودر قائده بدون شاخه وبرگ باشد.
تعریف درخت کوچک:
به رستنی چوبی جنگلی گفته می شود که ساقه آن در قاعده منشعب بوده وارتفاع آن حداکثر به 7 متر برسد.
تعریف بوته:
به رستنی چوبی جنگلی اتلاق می شود که ارتفاع آن به یک متر برسد ودر قاعده دارای انشعابات فراوانی باشد به طوری که نتوان ساقه واحدی برای آن در نظر گرفت.
اسلاید 7 :
تعریف طرح بهره برداری از جنگل:
برنامه مدونی است که تمام امور مربوط به حفظ ،احیا ،توسعه و بهره برداری صحیح به منظور تولید مستمر محصول بر حسب زمان ،مکان،نوع ومیزان برداشت همراه با هزینه ها ودرآمدهای طرح در آن مشخص شده است .
در جنگل ها علاوه بر چوب فراورده های دیگری از جمله گیاهان دارای مواد دارویی،بهداشتی ومعطر تولید می شود که برای بهره برداری ازآنها نیز باید طرح های مدون مخصوصی تهیه گردد که هدف اصلی این طرح ها:
حفظ گیاه مولد وتولید مستمر محصول می باشد.
اسلاید 8 :
مختصری در باره طرح های بهره برداری از جنگل:
هرنوع بهره برداری از جنگل در طبیعت برای رسیدن به اهداف مورد نظر با دخالت انسان همراه است از این رو نیاز به یک برنامه مدون ودقیق دارد تا با اجرای آن خسارت جدی به گیاهان مولد وارد نشود وبتوان به طور مستمر از جنگل بهره برداری نمود. برای این منظور باید طرح مخصوصی تهیه ودر آن موارد زیر را در مورد بهره برداری از گیاهان دارویی ومعطر درج نمود؛
1 . مقدمه : در مقدمه طرح معمولاً ارزش واهمیت اقتصادی محصول ،لزوم تهیه طرح ،لزوم به کار گیری روش های اصولی و فنی وزیانهای ناشی از بهره برداری های بی رویه که به طور خلاصه ومفید ذکر می شوند.
2. اهداف طرح:اهداف طرح عبارت اند از :
ü استفاده از ظرفیت های قابل بهره برداری موجود درجنگل
ü برنامه ریزی اصولی وعلمی به منظور حفظ وتوسعه ی رویشگاه های موجود
ü ایجاد فرصت های شغلی و افزایش توان اقتصادی اهالی منطقه طرح
ü بهره برداری مستمر از تولیدات طبیعی عرصه های جنگل
3. تاریخچه بهره برداری دراین بخش
سابقه بهره برداری
روش های بهره برداری
میزان بهره برداری
بازار مصرف
وضعیت مالکیت از نظر سامانه های عرضه وسایر موارد تشریح می شود.
اسلاید 9 :
4. وضعیت اقتصادی واجتماعی ساکنان حوضه ی طرح
موضوعات این بخش شامل :
ü جمعیت خانوار
ü وضعیت دامداری
ü نوع دام
ü تغذیه دام
ü وضع معیشتی
ü سطح ارضی زراعی
ü نوع محصولات کشاورزی
ü درآمد سرانه
ü وضع امکانات بهداشتی، رفاهی و آموزشی
ü تأمین سوخت ونوع سوخت
اسلاید 10 :
5. اوضاع طبیعی منطقه طرح
ü موقعیت جغرافیایی شامل:
مساحت عرصه ی طرح،حدود اربعه طرح،طول وعرض جغرافیایی،فاصله طرح تا نزدیکترین روستا،بخش وشهر
ü شرایط توپو گرافی شامل:
حداقل وحد اکثر ارتفاع، جهت شیب براساس نقشه 1:50000
ü وضعیت آب وهوایی شامل:
وضعیت بارندگی در ماه های مختلف وپراکنش آن حد اقل برای یک دوره10ساله ونوع نزولات آسمانی
ü دما شامل :
حد اقل وحد اکثر میزان میانگین درجه حرارت، حداقل وحد اکثر سالیانه،زمان وطول دوره یخبندان برای یک دوره 10ساله.
ü باد شامل:
باد های دائمی یا موسمی،آثار احتمالی آن بر روی گیاهان منطقه وبهره برداری محصول
ü وضعیت زمین شناسی وخاک شناسی شامل :
اختصاصات ساختمانی زمین شناسی و وضعیت عمومی خاک از نظر نفوذ پذیری ،حاصلخیزی،عمق، جنس و فرسایش پذیری خاک.
اسلاید 11 :
6. تشریح جامعه گیاهی شامل :
ü تیپ های غالب
ü تقسیم پوشش گیاهی منطقه به فرم های اصلی رویشی شامل گونه های چوبی شامل(درخت و درختچه وبوته) وگونه های علفی (فرب {گونه های پهن برگ علفی} گراس {گونه های نازک برگ} ) با ارائه نام فارسی، محلی، علمی وخانواده وتهیه نقشه ی تیپ بندی پوشش گیاهی در مقیاس1:50000
7. خصوصیات گیاه شناسی گیاه مورد بهره برداری شامل:
ü مورفولوژی؛ تمام ویژگی های مورفولوژی گیاه مورد نظر تشریح می گردد تا پس از اجرای طرح قابل مقایسه وارزیابی باشد .
ü فنولوژی(مراحل رویشی گیاه) دوره زیست ،فصل و طول زمان رویش سالانه فصل ومدت خواب، زمان گل دهی وبذر دادن وسایر ویژگی های گیاه را شامل می شود.
ü خواص محصولات مورد بهره برداری از نظر خواص شناخته شده در مصارف سنتی، انواع مواد یا ترکیبات قابل استخراج، موارد وطرز استفاده از آنها در حد اطلاعات موجود ذکر می شود.
اسلاید 12 :
دو تعریف مهم
مورفولوژی گیاه: (ریخت شناسی)
یک لغت فرانسوی،ساختمان بیرونی و شکل ظاهری اندامها و اعضای گیاه و نحوه رشد و نمو آن را بیان میکند.
فنولوژی:(مراحل رویشی)
دوره ی زیست، فصل و طول زمان سالانه، فصل و مدت خواب، زمان گلدهی و بذر دادن و سایر ویژگی های گیاه را شرح میدهد.
یا به عبارتی: مطالعه اثر عوامل طبیعی روی مراحل مختلف چرخه زندگی یک گیاه یا جانور
اسلاید 13 :
8- روش انجام مطالعات وعملیات صحرایی
در این قسمت نحوه مطالعات برآورد تولید، براساس تعیین سطح وتعداد قطعات نمونه ی آمار برداری،میانگین تعدادپایه یا سطح تاج پوشش در قطعه ی نمونه تعیین می گردد ومیانگین تعداد پایه ویا سطح تاج پوشش گونه های قابل بهره برداری در قطعه نمونه ومقدار متوسط محصول هر پایه تشریح وجداولی حاوی اطلاعات فوق و تعمیم آن به منطقه ی بهره برداری بیان می شود وخلاصه آمارقطعات نمونه برداشته شده به صورت جدول ارائه وخطای نسبی قابل قبول در محاسبات آماری %10 منظور می شود.
ü سطح تاج پوشش :عبارت است از تصویر عمودی گیاه یا درخت را بر روی زمین را تاج پوشش یا پوشش تاجی گویند .
ü برای کارمطالعاتی یا برای نمونه انتخاب کردن در جنگل %10 از کل عرصه جنگلی رابه صورت آماری یا تصادفی انتخاب ومورد برسی قرار می دهند.
اسلاید 14 :
9- روش بهره برداری
در این قسمت طول دوره بهره برداری از گیاه ودر صورت لزوم تناوب بهره برداری ذکر می شود.همچنین طول مدت بهره برداری در یک فصل ،زمان اجرای عملیات،ترکیب گروههای کار،وسایل وابزار بهره برداری،نحوه وترتیب انجام عملیات،دفعات تکرار،عملیات در یک فصل بهره برداری ،چگونگی جمع آوری ونگهداری وحمل آن تا مرحله فروش بیان می شود.
تفاوت طول دوره بهره برداری و طول مدت بهره برداری؟؟
اسلاید 15 :
دو تعریف مهم
دوره بهره برداری:
پس از یک مرحله از بهره برداری از جنگل زمانی لازم است تا گیاه بتواند مواد از دست رفته خود را بازسازی نموده و مجددا آماده بهره برداری شود این زمان را دوره بهره برداری گویند.
مدت بهره برداری:
زمانی ست که در یک دوره ی بهره برداری به طول می انجامد تا محصول مورد نظر بهره برداری شود . این مدت به نوع محصول بستگی دارد و برای گیاهان مختلف از چند روز تا چند ماه متفاوت است.
اسلاید 16 :
10- جدول زمان بندی طرح
کلیه مراحل اجرایی طرح دریک سال یا یک دوره باید طی تنظیم جدول زمان بندی به طور دقیق مشخص شود تا امکان نظارت وارزیابی در هر مقطع زمانی میسر باشد.
اسلاید 17 :
11-توجیه اقتصادی طرح
در این بخش هزینه های اجرای طرح از جمله هزینه های جمع آوری ،نگهداری وحمل محصول تا بازار مصرف، جدول برآوردهزینه ها بهره برداری برای سال های مختلف درج می شود و در جدول درآمد طرح در هر یک از سال های دوره بهره برداری برآورد وقید می شود آنگاه برآورد هزینه های نظارت که برعهده مجری طرح است برای هر سال مشخص می گردد.
و نهایتا:
بهره مالکانه پس از کسر مجموع هزینه های بهره برداری و%20 هزینه های بهره برداری از درآمد ناخالص مطابق رابطه زیرتعین می گردد:
(%20هزینه های بهره برداری + هزینه های بهره برداری) - درآمد ناخالص = بهره ی مالکانه

