پاورپوینت سالک

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 1 :

به نام خداوند زيباييها

اسلاید 2 :

سالک

اسلاید 3 :

تعریف بیماری
سالک یا لیشمانیوز جلدی( cataneous Leishmaniasis ) ، یک بیماری انگلی و آندمیک در ایران است که به وسیله پشه خاکی منتقل شده و معمولاً به صورت زخم پوستی تظاهر می کند و ممکن است تا بیش از یکسال طول بکشد ولی محل آن بعد از بهبودی تا پایان عمر باقی می ماند و موجب اذیت و آزار بیمار می گردد.

اسلاید 4 :

انواع سالک در ایران :
سالک شهری ( خشک ) : Anthroponotic cataneous Leishmaniasis(ACL)

سالک روستایی ( مرطوب ): Zoonotic cataneous Leishmaniasis (ZCL) :

اسلاید 5 :

سالک شهری:
سالک شهری ( خشک ) : Anthroponotic cataneous Leishmaniasis(ACL)
به دلیل نبودن ترشحات در سالک شهری به آن نوع خشک نیز گفته می شود و عامل آن انگلی بنام لیشمانیاتروپیکا ( L.tropica ) است .
انگل بیماری توسط پشه خاکی اهلی بنام فلبوتوموس سرجنتی ( phelebotomus sergenti ) از انسان به انسان منتقل می شود. مخزن اصلی بیماری انسان است و به همین دلیل به آن ACL گفته می شود و سگ مخزن تصادفی می باشد.

اسلاید 6 :

.سالک شهری
دوره کمون :
دوره کمون در سالک شهری ( خشک ، ACL) طولانی تر از نوع روستایی ( مرطوب، ZCL ) بوده و بطور معمول 2 تا 8 ماه است .

علایم بیماری :
پس از دوره کمون بیماری در محل گزش پشه برجستگی کوچک سرخک رنگی ظاهر می شود. پس از گذشت 2 تا 3 ماه ضایعه برجسته با قوامی نسبتاً سفت تشکیل می شود. کم کم روی آن فرورفتگی ایجاد شده و به تدریج ضایعه به صورت زخمی باز در می آید. زخم حدودی مشخص و حاشیه ای نامنظم و برجسته دارد .

اسلاید 7 :

.سالک شهری
موارد بیماری سالک شهری باتوجه به دوره کمون و انتقال آن معمولاًدر تمام ماه های سال به طور یکسان بروز می کند سالک نوع شهری در شهرهای مشهد ، تهران ، شیراز ، کرمان ، نیشابور ، یزد ، بم و . وجود دارد و ممکن است در هر منطقه شهری دیگر اتفاق بیفتد.

اسلاید 8 :

سالک روستایی:
سالک روستایی ( مرطوب ): Zoonotic cataneous Leishmaniasis (ZCL) :
به دلیل وجود ترشح در ضایعه، سالک روستایی به نام مرطوب نیز گفته می شود و عامل آن انگلی به نام لیشمانیا ماژور (L.major ) است .
انگل بیماری توسط پشه خاکی نیمه وحشی بنام فلبوتوموس پاپاتاسی ( phelebotomus papatasi ) از برخی موش های صحرایی به انسان منتقل می شود.

اسلاید 9 :

.سالک روستایی
دوره کمون :
در سالک روستایی دوره کمون معمولاً کمتر از 4 ماه است .
علایم بیماری :
پس از دوره کمون بیماری ضایعه ای بصورت جوش در محل گزش پشه خاکی ظاهر شده سپس زخمی و به سرعت بزرگ و دور آن پرخون می شود. زیر لبه زخم معمولاً برجسته و زخم دارای ترشح است به دلیل آنکه فعالیت پشه خاکی در اکثر نقاط کشور از اردیبهشت ماه شروع شده و حداکثر در شهریورماه می باشد این شکل بیماری طی ماههای آبان و آذر شایع تر است .

اسلاید 10 :

.سالک روستایی
سالک نوع روستایی در استان های:
اصفهان – فارس – خوزستان – کرمان – گلستان – خراسان رضوی – خراسان شمالی – خراسان جنوبی – بوشهر – هرمزگان – سمنان – سیستان و بلوچستان – یزد – ایلام و . وجود دارد.

اسلاید 11 :

تعاریف استاندارد مورد مبتلا به سالک
مورد مشکوک : وجود پاپول یا هر نوع ضایعه پوستی منطبق با علایم بالینی به خصوص در نقاط باز بدن که بیش از 14 روز طول کشیده باشد.
مورد محتمل : مورد مشکوک به همراه وجود سابقه اپیدمیولوژیک در منطقه یا سابقه ابتلا به سالک در همان محل و احتمال عود آن.
مورد قطعی :
دیدن انگل در اسمیر تهیه شده از ضایعه پوستی .
کشت مثبت انگل یا نتیجه مثبت آزمایشات تخصصی دیگر ( مانند PCR و . ) که در آزمایشگاه های تخصصی (رفرانس) انجام می شود.

اسلاید 12 :

محل تکثیر و زندگی پشه ناقل بیماری :
حداکثر خونخواری پشه خاکی در غروب آفتاب شروع و در طول شب ادامه دارد. پشه خاکی روزها را در جای تاریک و مرطوب به خصوص زیر تخت ها ، پشت کمدها، شکاف دیوارها ، گوشه دیوارها ، زیرزمین ، لانه های پرندگان وجوندگان و زیر تخته سنگ ها استراحت می کند ، محل تکثیر پشه خاکی در زباله ها ، نخاله های ساختمانی ، کود و فضولات دامها و مخروبه ها می باشد .

اسلاید 13 :

درمان سالک
درمان سالک به صورت موضعی و سیستمیک انجام می پذیرد . جهت درمان موضعی تزریق داخل ضایعه آمپول گلوکانتیم هفته ای یکبار و کرایوتراپی هر دو هفته یک بار انجام می گیرد که حداکثر 12 هفته انجام می گیرد .
* نکته : در صورت همزمانی تزریق موضعی و کرایوتراپی ، ابتدا کرایوتراپی سپس تزریق موضعی انجام می شود.

اسلاید 14 :

درمان سالک
درمان سیستمیک شامل تزریق عضلانی آمپول گلوکانتیم می باشد که یک آمپول به ازای هر 20 کیلوگرم وزن بدن و حداکثر 3 آمپول در روز می باشد . مدت درمان سیستمیک، در نوع روستایی 2 هفته و در نوع شهری 3 هفته می باشد.
*در موارد زیر باید از درمان سیستمیک استفاده شود :
اگر ضایعه در صورت باشد.
اگر تعداد ضایعه ها 5 ضایعه یا بیشتر باشد.
اگر قطر ضایعه بزرگتر از 3 سانتیمتر باشد.
اشکال اسپیروتریکویید (ندول های زیرجلدی ).
اگر ضایعه روی مفصل باشد.
در موارد عود یا شکست درمان.

اسلاید 15 :

پانسمان زخم
محل ضایعه 1 الی 2 بار در روز با آب لوله کشی یا آب بهداشتی و صابون شستشو داده می شود و سپس در نوع روستایی با بتادین یا ریوانول و در نوع شهری با یک پماد آنتی بیوتیکی یا پماد اکسید روی پانسمان می شود.
در ضایعات نوع شهری بهتر است از دور کننده های حشرات نیز در اطراف پانسمان استفاده شود.

اسلاید 16 :

پیشگیری از انتقال و گسترش بیماری :
ارتقاء آگاهی جامعه در مورد اهمیت سالک ، راه های انتقال و اقدامات پیشگیری کننده با استفاده از روش های مناسب آموزشی .
استفاده از پشه بند ، توری و پرده ، با منافذ ریز و آغشته به سم دلتامترین به خصوص در هنگام غروب و در طول شب .
استفاده از لباس های کاملاً پوشیده با آستین های بلند و شلوار بلند به خصوص هنگام غروب و در طول شب.
استفاده از پمادهای دورکننده حشرات به خصوص در هنگام غروب و در طول شب .
عدم رفت و آمد به مناطق آلوده در هنگام غروب و در طی شب.
جمع آوری به موقع زباله ها و نخاله های ساختمانی و امثال آنها و انتقال آنها به مکانی با فاصله مناسب از اماکن مسکونی .

اسلاید 17 :

.پیشگیری از انتقال و گسترش بیماری :
تخریب خانه های مخروبه و انتقال نخاله ها به مکانی با فاصله مناسب .
عدم نگهداری دامها در نزدیکی مناطق مسکونی .
کنترل جمعیت جوندگان .
کنترل جمعیت سگ های ولگرد.
بیماریابی فعال در کانون های شهری و کانون های جدید آلوده.
تداوم و تکمیل دوره درمان .
رعایت پانسمان محل زخم تا زمان بهبودی به نحوی که روی زخم باز نباشد.
پاستوریزه کردن کودها .
عدم ساخت اماکن مسکونی و مجتمع های صنعتی ، سیاحتی و ورزشی در مجاورت لانه های جوندگان .
منابع :
دستورالعمل کشوری کنترل سالک – مرکز مدیریت بیماریهای واگیر .

اسلاید 18 :

وضعیت سالک در جهان :
سالانه حدود 2 میلیون مورد جدید سالک در سراسر جهان اتفاق می افتد که بالغ بر 90% آن در کشورهای:
افغانستان پاکستان ، ایران ،عراق ، سوریه ، اردن ، الجزایر ، تونس ، مراکش و عربستان سعودی مشاهده می شود.

اسلاید 20 :

پراکندگی جغرافیایی سالک در استانهای کشور سال 1394