بخشی از پاورپوینت
اسلاید 2 :
کایزن و نوآوری
اسلاید 3 :
کایزن :
* در زبان ژاپنی کایزن یعنی : بهبود مستمر و مداوم، توام با مشارکت همه افرادی است که در یک شرکت یا یک سازمان (مدیریت ارشد، مدیران و کارگران)، بکار مشغولند می باشد که تقریباً کم هزینه است.
اسلاید 4 :
كايزن تركيبي دو كلمه اي از يك مفهوم ژاپني است كه تعريف آن تغيير به سمت بهتر شدن يا بهبود مستمر و تدريجي است. در واقع كايزن بر اين فلسفه استوار است كه براي ايجاد بهبود در سازمان ها لازم نيست به دنبال تغييرات انفجاري يا ناگهاني باشيم ، بلكه هر نوع بهبود يا اصلاح به شرط آنكه پيوسته و مداوم باشد، ارتقاي بهره وري را در سازمان ها به ارمغان خواهد آورد.
KAI + ZEN = KAIZEN
بهبود مستمر و تدريجي با بهره گيري از مشاركت كاركنان
اسلاید 5 :
بر پایه تفکر عقل سلیم استوار است و با اجرای فعالیتهای کم هزینه باعث پیشرفت های خارق العاده می شود.
در کایزن دست یابی به موفقیت با خطرپذیری کمتر همراه است و مدیران را متحمل هزینه های گزاف نمی کند.
فرآیند کایزن:
اسلاید 6 :
مشتری گرا
گنترل کیفی جامع
علوم و تکنولوژی ربات
سیستم پیشنهادها
اتوماسیون
نظم و مقررات محیط کار
سیستم جامع تعمیرات بهره ور
کامبان
بهبود کیفیت
تولید به موقع
تولید بی نقص
فعالیتهای گروهی کوچک
همکاری متقابل مدیریت و کارگران
بهبود بهره وری
تولید محصول جدید
مفهوم کایزن مانند چتری است که کلیه فعالیتهای ذیل را در بر می گیرد.
چتر کایزن :
اسلاید 7 :
خطر پذیری کمتر
هزینه های کمتر
تغییرات کوچکتر
اساس کار کایزن توسط حلقه های کیفیت انجام می شود ُبدین معنی که اعضای یک واحددور هم جمع می شوندو مشکلات کاری خود را حل می کنند که بهتر است این تعداد کمتر از ۱۰ نفر و از بین اعضای واحدها باشد تا در صورت لزوم از متخصصان خارج استفاده گردد. ملاک کمیتهای جلسات کنترل کیفی نسبت بلکه ملاک کیفیت تصمصم گیریها و نتایج آن می باشد.
حلقه های کیفیت همان تیمهای کایزن هستند که از گروه کوچکی از کارکنان که کارهای مشابه انجام می دهندو تحت رهبری سرپزست خود تشکیل جلسه می دهندتا مشکلات واحد خود را برطرف کنند.
ویژگی های کایزن :
اسلاید 8 :
كايزن، نيازي به سرمايه گذاري عمده و
فناوري جديد ندارد.
* فلسفه کایزن :
براین اصل استوار است که شیوه زندگی شامل زندگی شغلی ، اجتماعی و خانوادگی باید پیوسته و مداوماً بهبود یابد.
* فرهنگ کایزن:
تعامل آن در بین لایه ها و سازمان های مختلف اجتماعی در ژاپن باعث شده تا کارخانه به دانشگاه و دانشگاه به کارخانه ، کارگر از مدیر بیاموزد و دمیر از ایده های کارگر بهره گیرد.
* وظیفه مهم کایزن و مدیریت :
نگهداری وضع موجود
بهبود بخشی به فرآیندها
اسلاید 9 :
كايزن يك تئوري ايستا نيست
بلكه
مفهومي است كه تفكري عملياتي و اجرايي را القاء مي كند .
* پیام استراتژی کایزن :
حتی یک روز را نباید بدون ایجاد فرعی بهبود در یکی از بخش های سازمان یا شرکت سپری نمود.
اسلاید 10 :
1- نگوييد چرا اين كار انجام نمي شود. فكر كنيد چگونه مي توانيد آن را انجام دهيد.
2- در مورد مشكل به وجود آمده نگراني به خود راه ندهيد. همين الان براي رفع آن اقدام نماييد
3- از وضعيت موجود راضي نباشيد. باور داشته باشيد كه هميشه راه بهتري هم وجود دارد.
4- اگر مرتكب اشتباه شديد ، بلافاصله در صدد رفع اشتباه برآييد.
5- براي تحقق هدف به دنبال كمال مطلوب نگرديد. اگر 60% از تحقق هدف اطمينان داريد دست بكار شويد.
6- براي پي بردن به ريشه مشكلات 5 بار بپرسيد چرا؟
7- گمبا محل واقعي رويداد خطاست . سعي نكنيد از دفتر كار خود مشكلات محيط را حل كنيد.
8- هميشه براي حل مشكل از داده و اطلاعات كمي و به روز استفاده كنيد.
9- براي حل مشكل بلافاصله به دنبال هزينه كردن نباشيد. بلكه از خرد خود استفاده كنيد. اگر عقلتان به جايي نمي رسد، آن را در همكارانتان بجوييد و از خرد جمعي استفاده كنيد.
10- هيچ وقت جزئيات و نكات ريز مسئله را فراموش نكنيد. ريشه بسياري از مشكلات بزرگ همين نكات ريز است.
11- حمايت مديريت ارشد منحصر به قول و كلام نيست. مديريت بايد حضور مشهود و ملموس داشته باشد.
12- براي حل مسائل هر جا كه امكان آن وجود دارد از واگذاري اختيار به زيردستان ابا نكنيد
13- هيچ وقت به دنبال مقصر نگرديد. هيچ گاه عجولانه قضاوت نكنيد.
14- مديريت ديداري و انتقال اطلاعات بهترين ابزار براي حل مسئله به صورت گروهي است
15- ارتباط يك طرفه دستوري از بالا به پايين مشكلات سازمان را پيچيده تر ميكند. مديريت ارشد بايد با لايه هاي پايين تر سازمان ارتباط دو جانبه داشته باشد.
16- انسانها توانايي هاي فراواني دارند. از الگوهاي چند مهارتي و غني سازي شغلي براي شكوفا شدن آنها استفاده كنيد.
17- تنها فعاليت هايي را انجام دهيد كه براي سازمان شما ارزش افزوده ايجاد مي كنند.
18- فراموش نكنيد كه 5 ت ، پايه و بنيان ايجاد محصولي با كيفيت است.
19- بر اساس الگوهاي كار گروهي ، مسائل محيط كارتان را حل كنيد.
20- حذف مودا ( اتلاف) فرآيندي پايان ناپذير است. هيچ وقت از اين كار خسته نشويد.
اصول بیست گانه مدیریت در کایزن :
اسلاید 11 :
* کایزن و چرخه دمینگ :
دکتر دمینگ که نظریاتش در دهه 1950 میلادی چندان مورد توجه آمریکایی ها واقع نشد، در کشور ژاپن به گرمی پذیرفته و به تدریج راهبردهای پیشنهادی وی برای بهبود کیفیت کالاهای ژاپنی، این کشور را به یکی از کشورهای پیشرفته و برتر اقتصاد جهانی تبدیل نمود. اصول مورد نظر دمینگ در چرخه معروف وی به صورت زیر قابل نمایش است.
نکته قابل ذکر در این چرخه آن است که وضعیت موجود همیشه موضوع اصلی برای برنامه ریزی است. پس از برنامه ریزی برای گذار از وضعیت فعلی اقدامات اجرایی برای دست یابی به اهداف پیش بینی شده در برنامه آغاز می شود و در ادامه با بررسی نحوه اجرای برنامه نقاط قوت و ضعف آن آشکار می گردد. در مرحله آخر اقدامات اصلاحی برای بهبود فعالیت های انجام گرفته آغاز و این چرخه به همین ترتیب ادامه می باید. به عبارتی در نگاه چرخه دمینگ وضعیت موجود هیچگاه کاملا راضی کننده نیست و همواره باید به دنبال بهبود وضعیت باشیم.
اسلاید 12 :
1- كليه فعاليت هايي كه هزينه زا
هستند ولي ارزشي توليد نمي كنند
Muda بايد حذف شوند .
2- فعاليت هايي كه به شكلي در
جاي ديگري به صورت موازي انجام
مي شوندMuri با يكديگر تلفيق
شوند.
3- آن دسته از فعاليت هايي كه براي تكميل و بهبود سطح كيفي خدمات لازمندMura به فعاليت هاي سازمان افزوده شوند. اين حركت يا نهضت 3Mu اساس اقدامات كارگاه آموزشي گمبا كايزن (كايزن عملي) را تشكيل مي دهد.
سه اقدام اساسی جهت تحقق بهبود تدریجی و مستمر در سازمانها:
اسلاید 13 :
نمودار برداشت ژاپنی ها از کارکردهای شغلی
نمودار برداشت غربی از کارکردهای شغلی
نمودار کارکردهای شغلی براساس نوآوری
برداشت ژاپن و غرب از وظایف شغلی
اسلاید 14 :
ساختار سلسله مراتبی تصمیم در سازمان:
اسلاید 15 :
مودا از نگاه ژاپني ها به هر فعاليتي اطلاق مي شود كه براي سازمان ها ايجاد هزينه مي كند، اما ارزش افزوده اي توليد نمي كند . به عبارتي مودا مجموعه فعاليت هايي است كه از نظر مشتري نهايي ارزشي ندارد و مشتري تمايلي به پرداخت پول براي اين فعاليت ها ندارد.حال براي آنكه با اين بحث بيشتر آشنا شويم به ذكر ويژگي هاي آن مي پردازيم : آقاي تايي چي اوهنو معاون توليد شركت تويوتا موتورز كه بعدها به نظريه پرداز نظريه تفكر ناب تبديل شد، مودا را به 7 دسته زير تقسيم بندي مي كند:
1- موداي توليد بيش از نياز بازار
2- موداي انتظار و تاخير
3- موداي حمل و نقل
4- موداي حركت هاي اضافي
5- موداي انبارش
6- موداي ايراد در فرآيند
7- موداي توليد ضايعات و دوباره كاري
مـودا :
اسلاید 16 :
انواع اتلاف :
1 ـ اضافه توليد (Over Production) :
اضافه توليد عبارتست از توليد بيشتر از تقاضا يا توليد بسيار زودتر از زمان مورد نياز، اين اضافه توليد خطراتي چون كهنه و دمده شدن، افزايش توليد معيوب، احتمال مجبور شدن به فروش با قيمت پايين محصول يا ضایعات شدن محصول را افزايش ميدهد.
2 ـ خطاها (Defects (:
مواردی چون تحويل دير هنگام، اشتباه در برنامهريزي، تهیه اطلاعات نادرست توليد، توليد كالايي با ويژگيهايي غير مطلوب، استفاده بيش ا زحد از مواد خام يا ايجاد محصول معیوب را شامل ميشود.
3 ـ موجودي (Inventory):
اتلاف موجودي عبارت است از در اختيار داشتن مقادير زياد و ناضروري از مواد خام، موجودی در حال ساخت (Work In process) و كالاهاي نيمه تمام و همچنین كالاهاي تمام شده. موجودي بيش از حد موجب هزينههاي اقتصادي بالاتر، هزينه انبارداري بيشتر، مقادير بيشتر معيوبات ميشود .
4 ـ انتقال( Transportation) :
انتقال هرگونه جابجايي مواد كه به ارزش توليدات نميافزايد مثل جابجايي مواد بين واحدهاي توليدي را شامل ميشود.ایده آل ترین حالت به این صورت است كه خروجي يك واحد فوراً و بلافاصله به عنوان ورودي و مواد اوليه در واحد بعدی استفاده شود. انتقال موجب خواهد شد تا چرخه توليد طولانيتر گردد، استفاده ناموثر از نيروي كار و فضا افزايش يافته و همچنين عاملي در توقفات و مكثها در سيستم توليد به دليل انتظار باشد .
5ـ انتظار (Waiting):
انتظار عبارت است از زمان هدر رفته در فعالیت كارگران يا ماشينها به خاطر تنگناها يا جريان ناكاراي توليد در كارخانه.
6 ـ حركت (Motion):
عبارت است از هر نوع حركت فيزيكي يا راه رفتن كارگران كه آنها را از كار اصلي باز دارد يا موجب تأخير در آن شود. به عنوان مثال، راه رفتن جهت پيدا كردن ابزار يا حركات سخت بدنی به دليل عدم رعايت شرايط ارگونومي كه بدیهی است فعالیت كارگران را كند کرده و بازده نیروی کار را کاهش می دهد.
7ـ تصحيح (Correction):
تصحيح ، يا دوبارهكاري، زماني اتفاق ميافتد كه بعضي فعاليتها بايد دوباره صورت گيرد به اين دليل كه دربار اول درست انجام نشده است.
تصحيح معمولاً موجب اختلال در جريان يكنواخت توليد و ايجاد تنگناها و توقف در فرایند تولید ميشود.
8- فرايند اضافي (Over Processing) :
عبارت است از انجام فعاليتها بيش از آنچه مورد نياز مشتري در ارتباط با كيفيت و ويژگيهاي محصول است. مانند پرداخت كاري نهايي سطوحي كه توسط مشتري ديده نخواهد شد.
9ـ عدم دسترسي به دانش(Knowledge Disconnection):
اين مورد زماني رخ ميدهد كه اطلاعات يا دانش زماني يا جايي كه مورد نياز است در اختيار نباشد اطلاعاتی چون اطلاعات فرايند صحيح توليد، ويژگيهاي توليد و راه حل مشكلات احتمالي . فقدان اطلاعات صحيح اغلب موجب ايجاد خطاها و تنگناها خواهد شد.
اسلاید 17 :
1- ناحيه نمونه را انتخاب كنيد .
2- گروه بهبود ( تيم كايزن ) را ايجاد و سازمان دهي كنيد .
3- داده هاي آماري مورد نياز را در ناحيه نمونه با كمك اعضاي گروه گرد آوري كنيد .
4- اعضاي شركت كننده را در كارگاه آموزشي با مفاهيم و ابزارهاي بهبود آشنا كنيد .
5- نظام آراستگي ( 5 ت ) را آغاز كنيد
6- مودا ( اتلاف ) ها را شناسايي و فهرستي از آنها تهيه كنيد .
7- تحليل علل رويداد اتلاف را در ناحيه نمونه انجام دهيد و راه حلهايي را با استفاده از كار گروهي بدست آوريد .
8- راه حل هايي را كه عملي ترند انتخاب كنيد
9- هر نوع تغيير فيزيكي در آرايش ناحيه نمونه را بدون فوت وقت انجام دهيد
10- بهبود انجام گرفته را به صورت استاندارد درآوريد .
11- موفقيت حاصله را به اطلاع ساير همكارانتان برسانيد
12- نتايج به دست آمده را ارزيابي كنيد تا در مراحل بعدي مورد استفاده قرار گيرند
13- به سراغ مشكل بعدي برويد .
مراحل اجرای کایزن:
اسلاید 18 :
* نظام آراستگی - 5s :
5S پنج حرف اول كلمات زیر است :
تشخیص : به معنی جدا كردن آنچه ضروری است از غیر ضروری ها Seiri
ترتیب : سر و سامان دادن به آنچه كه به عنوان ضروری باقی می ماند Seiton
تنظیف(تمیز) : پاكسازی و تمیز كردن محل و كلیه اشیا و لوازم مورد نیاز Seiso
تنظیم : استاندارد كردن و رویه مند كردن اقداماتی كه فوقا شرح داده شد Seiketsu
تكلیف : ایجاد بسترها و سازوكارهای لازم برای رعایت همگانی این استانداردها Shitsuke
در حیطه کسب وکار ، کایزن ابزارها و عناصر متعددی را به کار می گیرد . دوایر کیفیت ، کانبان ، نظام پیشنهادات ، 5S از جمله عناصری هستند که در سیستم کایزن وجود دارند .
اسلاید 19 :
در زبان ژاپنی، گمبا GEMBA به معنای محل واقعی و جایی است که
عملیات اصلی سازمان در آن انجام میشود. در صنعت ژاپن، واژه گمبا
به اندازه واژه کایزن ( بهبود مستمر) شهرت دارد. دو واژه کایزن و گمبا،
واژههایی هستند که در قلب مدیران ژاپنی جای دارند و مدیران معمولاً تصمیمات خود را براساس درک کامل این دو واژه اتخاذ میکنند.
یکی از اصول مدیریتی در کایزن می گوید ، باید بهبود در محل اشکال و حادثه مورد بررسی قرار گیرد و اسم این اصل را گمبا به معنی محل واقعی انجام کار یا بروز مشکل ، گذاشته اند .
بر اساس << گمبا کایزن >> مدیران از لاک بیرون می آیند و در متن کار قرار می گیرند و سطح مشارکت را به معنای واقعی آن توسعه می بخشند و گره ها را با نگاهی صحیح و ملموس می گشایند .
گمبای ژاپنی به معنای محل واقعی انجام کارهاست که اصطلاحا برای کارگاه تولید و یاهر محلی به کار می رود که عملا کارهای ارزش افرین در ان انجام می شود . این اصطلاح معمولابراین امر تاکید دارد که بهبود واقعی فقط با تمرکز بر کارگاه و ازطریق مشاهده مستقیم شرایطی به دست می اید که کارها در ان انجام می شود. ماساکی ایمایی یکی از محققین معروف کایزن گمباکایزن را روشی مبتنی بر عقل سلیم می داند.
گمبا محل واقعی انجام کار :
اسلاید 20 :
* فعاليت هاي اصلي شركت ها براي كسب سود به سه بخش عمده تقسيم ميشودكه عبارتنداز:
1) توسعه يافتگي
2) توليد
3) فروش
* هيچ شركتي بدون اين فعاليت ها نميتواند به حيات خود ادامه دهد.گمبا در حقيقت به معناي محل واقعي اين فعاليت هاست.
* اگر مشتري را پادشاه فرض كنيم، گمبا، مقامي بالاترازپادشاه دارد.
