دانلود فایل پاورپوینت بررسی قاعده لاضرر و لاضرار

PowerPoint قابل ویرایش
23 صفحه
8900 تومان

لطفا به نکات زیر در هنگام خرید دانلود فایل پاورپوینت بررسی قاعده لاضرر و لاضرار توجه فرمایید.

1-در این مطلب، متن اسلاید های اولیه دانلود فایل پاورپوینت بررسی قاعده لاضرر و لاضرار قرار داده شده است

2-به علت اینکه امکان درج تصاویر استفاده شده در پاورپوینت وجود ندارد،در صورتی که مایل به دریافت تصاویری از ان قبل از خرید هستید، می توانید با پشتیبانی تماس حاصل فرمایید

4-در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل اسلاید ها میباشد ودر فایل اصلی این پاورپوینت،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

5-در صورتی که اسلاید ها داری جدول و یا عکس باشند در متون زیر قرار نخواهند گرفت

— پاورپوینت شامل تصاویر میباشد —-

 

اسلاید ۱ :

چکیده…                                                                                                                                                                                          

¨لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام بخشی از روایتی است که فقها در اثبات قاعده نفی ضرر بدان استناد کرده اند. این قاعده بدین معناست که احکام ضرری در شریعت اسلام وجود ندارد. در سده های اخیر، شماری از فقیهان از جمله ملا احمد نراقی- میر فتاح مراغه ایی ، شیخ انصاری و دیگران …. . رساله و کتابی را مستقل را بدان ویژه نوشته اند اصل لا ضرر بنابر نظر شیخ انصاری و آنچه در میان متأخرین از فقها معروف است، به معنای نفی حکم ضرری در شریعت مقدس اسلام است. این اصل امتناعی بوده و حکم شرعی را از هر عبادت و یا معامله ای که موجب ضرر باشد برمی دارد. حدیث لا ضرر و لا ضرار مشتمل بر  واژه « لا» و « ضرر» و « ضرار» است. «لا» برای نفی جنس است و بر سر هر کلمه ای بیاید دلالت بر آن حقیقت می کند. از فقهای معاصر، امام خمینی رساله ای را با نام « بداع الدر فی قاعده نفی الضرر» در خصوص این اصل تألیف کرده اند که در این تحقیق برآنیم تا ضمن اشاره ای گذرا بر این اصل و مفهوم لغوی آن دیدگاه امام (ره) را مورد بررسی قرار دهیم.

¨واژگان کلیدی: ضرر- ضرار- لا- نفی جنس

اسلاید ۲ :

¨اصل لا ضرر و لا ضرار از قواعد فقهی عام است که بر بخش های اقتصادی و غیر اقتصادی قابل انطباق است و دارای زمینه اجرایی است.

¨حدیث لا ضرر و لا ضرار اساساً از پیغمبر اکرم (ص) درباره « سمره بن جندب» است که در دیگر روایات نیز بدان اشاره شده است. اصل لا ضرر یکی از قواعد مورد توجه فقهاست و کاربرد این اصل در عبادت و معاملات مورد توجه قرار می گیرد.

¨این حدیث در دین اسلام قلمرو بسیار وسیعی دارد و تمامی زوایای زندگی بشر را در بر می گیرد، از جمله موارد ضرر تخریب محیط زیست و آسیب رساندن به زندگی فردی و اجتماعی انسان است.

¨قاعده لا ضرر بر اساس حدیث نبوی « لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام» (ضرر و زیان در اسلام وجود ندارد ) به وجود آمده است. همواره در امور مدنی بر قاعده تسلیط حکومت دارد که از دیدگاه فقهی « ضرر» هم شامل « مال» و هم شامل « نفس» می شود. بدین ترتیب از آنجایی که خودکشی نوعی ضرر است، اسلام انجام آن را هرگز مجاز نمی شمارد. مضافاً اینکه بر اساس این قاعده هر چیزی که به بدن ضرر برساند حرام است.

اسلاید ۳ :

اصل حدیث

¨سمره در محوطه منزل یکی از انصار ( مردم مدینه) درخت خرمایی داشت و برای آبیاری و رسیدگی به درخت  خویش بدون رخصت وارد منزل انصاری میگردید، مرد انصاری شکایت او را نزد پیغمبر برد که لا اقل با کسب اجازه داخل شود و زن و دختران او ناراحت نشوند، پیغمبر به وی گفت: چرا با کسب اجازه وارد نمی شوی. گفت: در ملک خود نیاز به کسب اجازه از دیگری نیست! پیغمبر به او گفت: درخت را بفروش. گفت: نمی فروشم. پیغمبر گفت: بجای آن ۱۰ درخت در بهشت به تو می دهم. گفت: واگذار نمی کنم. خلاصه نه حاضر شد که با کسب اجازه داخل شود و نه درخت را واگذار کند، آنگاه پیامبر اکرم دستور دادند درخت را کنده و پیش روی او بیاندازند، و به وی فرمودند: « أنت رجلٌ مضار » و « فانه لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام » یا « لا ضرر و لا ضرار علی مؤمن»

¨

¨

اسلاید ۴ :

معنای لغوی حدیث …

¨ضرر از نظر لغت، مصدر « ضر، یضر، ضرا و ضررا » به معنای زیان رساندن و به اصطلاح ثلاثی مجرد و متعدی می باشد.

¨ضرار مصدر باب مفاعله ( ضاره، یضاره، مضاره و ضراراً ) به معنای درصددزیان رساندن می باشد. لذا معنای « لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام» چنین می شود:    (در اسلام جایگاهی برای زیان رساندن به کسی نیست و نیز اجازه نمی دهد کسی درصدد آزار و زیان دیگری باشد. فرق میان ضرر و ضرار در آنست که ضرر به معنای زیان زدن است که تحقق آن را می رساند، ولی ضرار به معنای درصدد برآمدن است که تحقق آن را نمی رساند. از این رو پیامبر اکرم به سمره فرمودند: أنت رجلٌ مضار ؛ تو کسی هستی که درصدد آزار و زیان رساندن به دیگران می باشد.

¨در بیان معنای لغوی آن باید گفت:

¨۱-‌ ضرار یعنی ضرر زدن دو نفر به یکدیگر به مقتضای باب مفاعله

¨۲-‌ ضرار، مترادف با ضرر است و این عقیده صاحب کفایه است.

¨۳-‌ ضرار یعنی ضیق و عسر و حرج

¨۴- ضرار یعنی زیان رساندن به طور عمدی و ضرر اعم است از اینکه عمدی باشد یا غیرعمدی

¨۱

¨ 

¨

اسلاید ۵ :

مفهوم ضرر و اقسام آن

¨دو معنا برای واژه «ضرر» ذکر شده است: یکی نقص در مال و جان و حیثیت است و دیگری ضیق و تنگا  سوء حال که ناشی از نقص در مال و یا جان و یا حیثیت و یا سلب حقی از حقوق انسان باشد.

¨بنابراین هر گاه به طور مستقیم و یا غیرمستقیم نقصی بر جان، مال یا حیثیت یا بر حقی  از حقوق انسان وارد آید و سبب دشواری و سوء حال او شود به آن ضرر و زیا ن اطلاق می گردد.

¨به طور کلی ضررها را به سه دسته می توان تقسیم کرد:

¨۱- ضرر های حقیقی: مانند این که انسان مال یا عضوی از اعضای بدن خود را از دست بدهد.

¨۲- ضررهای اعتباری: مانند ضرری که از ناحیه سلب حقی از حقوق بر انسان وارد آید.

¨۳ ضررهای نسبی: مثلاً به تاجری که سود نبرده است گفته می شود ضرر کرده.

¨

¨

اسلاید ۶ :

اصل لاضرر

¨در مبانی حقوق اسلامی اصلی وجود دارد که بر اساس آن هیچکس حق ندارد در ابقای حقوق خود ( آزادی) به خود و دیگران ضرر    بزند. بدیهی است تشخیص ضرر فردی با عقل « اعقل» است و تشخیص ضرر جمعی با عرفان « اعرف»

¨بر این اساس ضررهای فردی و اجتماعی را می توان در موارد زیر تفهیم کرد:

¨لا ضررها:

¨۱- سوء استفاده از امکانات باد آورده جهت آسیب رسانی به خود یا اسراف و اتراف کالا ها و خدمات.

¨۲-‌ عدم پردازش بکار مولد به این بهانه نیازی به کار ندارد .

¨۳- نرفتن زیر بار مسئولیت اندیشیدن و اجرای استراتژی لا ابالیگری که فرضاً فکر کردن باعث تحلیل قوای انسانی می گردد.

¨۴- ورزش و گردش بی رویه و بی قاعده چه بصورت افراط و چه بصورت تفریط با این عنوان که انسان چهار دیواری اختیاری است

¨

اسلاید ۷ :

¨لا ضرارها:

¨۱-‌ تداول و تکاثر مانند پرورش سرمایه های ملّی در بین عده ای خاص و یا انباشتن اموال و ارزاق عمومی

¨۱- رانت خواری و سفته بازی به قیمت پرداخت هزینه های فقر و نداری توسط مابقی اهالی یک جامعه

¨۲-‌ دل شکستن فرزندان خانواده های کم بضاعت و بی بضاعت با تجمّل زدگی

¨۳- رفت و آمدهای سفرهای فوق سنگینی از مالهای باد آورده آن هم برای به رخ کشیدن سایرین و لذا بهم زدن شیرازه خانواده های دیگر

¨۴- میمهانی ها و عروسی ها و حتی مراسم سوگواری درگذشتگان به هزینه های سرسام آور باشگاهی، مصداق: ألهاکُم التکاثر

¨در کل: نه از نظر شرعی و نه از نظر عرضی، هیچکس حق ندارد که حتی با مال حلال خود طوری حق خود احقاق کند که موجب آزار فاحش خود و یا دیگران گردد. امید که این امر اگر از نظر فرهنگی قابل قبول است در جامعه بشری قانونمند گردد.

اسلاید ۸ :

¨قاعده نفی ضرر دامنه گسترده ای دارد و انواع ضررها و اضرار به غیر را در بر می گیرد. بنابراین ضررهایی را که قبل از این مصداق نداشته ولی اکنون با پیشرفت تکنولوژی و… مصادیق جدیدی یافته است، در صورت ا ثبات حقی شرعی برای افراد یا جامعه نیز شامل می شود؛ مانند حق بیمه، حقوق سهام داران، اتلاف منابع طبیعی، آلوده سازی محیط زیست و … ولی چنانچه حقوق جدید دارای اعتبار شرعی نباشد، هر چند از نظر اجتماعی پایگاه مورد قبولی داشته باشد مشمول این قاعده نمی گردد.

    دو نکته اساسی

¨۱- زیان دیدن و نقصان در مال با عدم سود و به دست نیاوردن منفعت متفاوت است؛ زیرا زیان مالی عبارت از ظهور کاستی و نقصان در مال و ثروت عین است ولی کاهش سود و منفعت مال در زمانی که اصل سرمایه و ثروت محفوظ مانده سود نکردن است و نه زیان دیدن. و قاعده  نفی ضرر درصدد حفظ سود و یا تضمین منفعت از دست رفته نیست.

¨۲- قاعده  نفی ضرر در واقع خود کار ضرر آفرین و تکلیف زیانبار را نفی می کند و درصدد بیان چگونگی تأمین خسارت های وارد شده و جبران زیان ها نمی باشد و موضوع جبران زیان ها و تأمین خسارت ها را از سایر قواعد و احکام فقهی مانند قاعده ضمان اتلاف، و احکام دیات و … باید به دست آورد

¨

اسلاید ۹ :

مبانی فقهی قاعده

¨قاعده نفی ضرر را با تمام ابعاد و ویژگی هایش می توان از دیدگاه عقل اثبات کرد: جایی که عقل دفع ضرر احتمالی را لازم می داند بدون تردید زیان و نقصان قطعی در جان، مال و حیثیت افراد را که هیچ گونه توجیه عقلی برای تحمل آن در کار نیست نخواهد پذیرفت.

¨در فقه اسلامی علاوه بر دلیل عقلی به آیاتی از قرآن مجید برای اثبات این قاعده استناد شده است. از جمله در یک آیه خداوند مادر را از ضرر رساندن به فرزندش با امتناع  از شیر دادن بازداشته و پدر را نیز از زیان زدن به فرزندش با ترک انفاق متعارف به مادر، که منتهی به امتناع وی از شیر دادن به فرزند گردد، منع کرده است. چنان که در آیه دیگر نگارنده و گواه در داد و ستد را از ضرر رساندن به طرفین معامله منع کرده و شهادت و کتابت بیش از کمتر از آنچه در خارج به وقوع پیوسته از ناپسند و غیر جایز می شمارد.

¨بر اساس تفسیر مذکور با الغای خصوصیت از مورد صدور آیات یاد شده می توان قاعده نفی ضرر را اثبات کرد.

¨در فقه اسلامی از روایات بسیاری نیز برای اثبات این قاعده استفاده شده است. از جمله روایات معروف پیامبر اکرم (ص) است که فرمود: (لاضرر و لا ضرار فی الاسلام» که شرح و مفهوم آن گذشت. هم چنین در روایت دیگری امام صادق (ع) از پیامبر (ص) نقل می کند که به سمره بن جندب فرمود: تو مرد بسیار زیان رسانی هستی و ضرر و زیانی بر مؤمن روا نیست. و نیز در روایت دیگر است که پیامبر (ص) در جریانی رفع اختلاف بین اهل مدینه در خصوص حق آب نخلستان فرمود: ضرر و زیانی نباید در کار باشد .

¨از مفاد آیات و روایاتی که در خصوص نفی ضرر وارد شده متخصصان علم فقه قاعده کلی نفی ضرر را استنتاج و قلمرو آن را تعیین کرده اند.

اسلاید ۱۰ :

ویژگی قاعده نفی ضرر

¨قاعده نفی ضرر علاوه بر ویژگی های کلی قواعد فقهی دارای ویژگی های خاص ی است که به یک مورد آن اشاره می کنیم. یکی از ویژگی های قاعده لا ضرر حکومت و یا تقدم آن بر اساس قواعد و احکام است. بدین  معنا که این قاعده ناظر بر سایر قواعد و احکام شریعت است و آن را محدود و یا مقید می سازد؛ برای مثال  هر گاه نوعی استفاده از خانه شخصی باعث  ضرر و زیان به همسایه گردد آیا به استناد قاعده تسلیط چنین استفاده ای جایز است یا بر اساس  قاعده لا ضرر از استفاده ضرری منع می شود. ویژگی حکومت و تقدم قاعده نفی ضرر  بر سایر قواعد و احکام، قلمرو قاعده  تسلیط را محدود به جایی می سازد که برای دیگران زیان نداشته باشد.  از این رو در مثال مذکور چون قاعده تسلیط فقط در محدوده عدم تحقق ضرر  کارآیی دارد قاعده نفی ضرر مقدم بر آن است و در نتیجه، صاحب خانه حق ندارد استفاده از حقوق ثابت خود را به وسیله وارد آوردن زیان به دیگران قرار دهد.

 

¨ 

¨

مطالب فوق فقط متون اسلاید های ابتدایی پاورپوینت بوده اند . جهت دریافت کل ان ، لطفا خریداری نمایید .
PowerPointقابل ویرایش - قیمت 8900 تومان در 23 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد