بخشی از مقاله
چکیده
شناخت عرصههای پیشرفت اسلامی و ایرانی، و سازوارسازی و هماهنگی میان آنها، دو نیاز اساسی برای دستیابی به روشهای مناسب پیشرفت ایران اسلامی میباشد. بیتردید قرآن به عنوان اصلیترین منبع کشف ارادههای پروردگار مهمترین مرجع پاسخ به این پرسش میباشد. در این پژوهش تلاش بر آن است تا عرصههای پیشرفت اسلامی و راهکارهای دستیابی به آنها، مستند به ظهورات قرآن شوند.
براساس دستیافتهها قرآن برای پیشرفت طرح ویژه خود را دارد، این طرح با کار ویژه قرآن تناسب دارد. قرآن نازل شد تا بشر را از شقاوت رهانیده و به سعادت برساند؛ سعادت و شقاوتی که تجلی کامل آنها در رستاخیز بروز میکند. تحقق این کارویژه با تبیین و تشریح راههای فلاح - رستگاری - و فوز - وصول به مطلوب - توضیح داده میشود.
قرآن پیشرفتهای سهگانه »غلبه هدایت و حقیقت نهاده شده در دین اسلام«، »تربیت خدامدارانه مردم مؤمن« و »شکلدهی جامعه اسلامی پویا و مستقل« را اهداف مطلوب پیشرفت اسلامی دانسته است. عرصههای پیشرفت در حوزههای مختلف زندگی یا عرصههای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، معنوی و... باید با سه عرصه فوق هماهنگ باشد و ریشه درستی و سلامت خود را از آن بگیرد.
مقدمه
پیشرفت ایران عزیز بر پایههای برگرفته از منابع اسلامی، دغدغهای اساسی برای رهبران و مدیران کشور است.
موضوع پیشرفت جامعه اسلامی را میتوان بهطور گذرا در آثار پیشینیانی چون فارابی و دیگرانی که حول محور مدینه فاضله اسلامی مطالبی نگاشتهاند، ردیابی نمود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و گسترش مباحث مربوط به توسعه و چالشهایی که در اثر تقابل مفهوم غربی توسعه در همه ابعاد آن با فرهنگ اسلامی و دینی پدیدار گردید، همچنین سفارش امام خمینی& مبنی بر انقلاب فرهنگی، نوشتارهای گوناگونی در قالب کتاب، مقاله، پایاننامه و... مانند کتاب توسعه و تضاد فرامرز رفیع پور و کیفیت زندگی شاخص توسعه اجتماعی دکتر غلامرضا غفاری پدید آمد. سمینارها و کنفرانسهای متعددی نیز در این راستا برگزار گردید؛ مانند سمینار توسعه که مقالات آن در قالب مجموعه مقالات نشر سمت نیز در این شمار است.
همچنین مجموعه مقالات منتشر شده از سوی دفتر همکاری حوزه و دانشگاه. تلاشهایی که به همین منظور در مرکز تدوین الگو در حال پیگیری است، از جمله تلاشهای مشکور و هماهنگ با مطالبه مقام معظم رهبری - زید عزه - درباره ضرورت تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، قلمداد میشود. اسلامی ایرانی بودن پیشرفت لوازمی دارد.
پیشرفت اسلامی اهدافی فراتر از مرزها و محدودههای جغرافیایی دارد و ایرانیان نیز به عنوان یک اجتماع، دارای آرمان، اهداف و دغدغههایی هستند که در کنار دین، وصول به آن مورد توجه و انتظار مردم ایران از هر دین و آیینی است. چون دین نقش ناظر و مصحح اهداف عمومی و پیشرفتهای مورد انتظار مردم ایران را دارد و از آنجا که میتواند فرصتی نو برای دستیابی به انتظارات مشروع را فراهم سازد، در این مقاله به بررسی کارویژههای تعریف شده اسلامی که از جنس آرمانهای اساسی هستند و تبیین اهداف پیشرفت اسلامی میپردازیم و سپس کیفیت هماهنگسازی اهداف اسلامی پیشرفت را با اهداف ملی ایرانیان بررسی میکنیم.
مسئله پژوهش و ضرورت آن
پیشرفت به معنای ارتقا، ترقی و پیش رفتن،١ حرکت رو به جلو و کمال انسان است، که بهطور متوازن و متناسب تمام ابعاد وجودی انسان را شامل میشود.٢ اگر پیشرفت را حرکت از وضعیت موجود رو به وضعیت مطلوب بدانیم،٣ در پیشرفت نوعی برونشدگی از وضع موجود و رسیدن به وضع مطلوب مورد نظر قرار میگیرد، ازاینرو پیشرفت، با مفهوم توسعه در مصادیقی قرابت مییابد.
توجه به تعریف و ماهیت پیشرفت و لوازم آن روشن میکند، یکی از مهمترین بخشهای پیشرفت تعیین وضع مطلوب و به عبارتی تعیین اهدافی است که روند، رویهها، اولویتها، موارد دارای اهمیت و نسبت و تناسب پیشرفت با مقیاس آن سنجه شود. نقطهشناسی درست اهداف پیشرفت و تبیین مناسب آنها و مراعات و مراقبت بر توجه به آنها، مدیران و برنامهریزان را از خطا رفتن، جابهجایی متن با پیشرفت محصول اسلامیسازی علوم انسانی.
