بخشی از مقاله
چکیده
در نظام حقوق بین الملل معاصر غرامت ناشی از آلودگی نفتی ایجاد شده بوسیله نفت کش ها بر اساس نظام حقوقی استوار است که به همت سازمان بین المللی دریانوردی ایجاد شده است در بررسی اسناد مختلف در این رابطه در می یابیم که تعریف واحدی از مفهوم خسارت وجود ندارد. این مساله موجب شده تا در مواردی محاکم نتوانند به راحتی به صدور رای بپردازند .
با توجه به کنوانسیون مسولیت مدنی و کنوانسیون صندوق در جبران خسارت ناشی از الودگی نفتی مالک کشتی مسول است و طرح دعوا علیه خدمه و سایرین امکانپذیر نمیباشد بلکه در صورت وجود تقصیر از طرف انها مالک بعد از جبران خسارت میتواند به انها رجوع کند . بحث مهم درمورد بیمه کردن کشتی است که در صورت بروز خسارت بخش اعظم ان توسط بیمه گر پرداخت میشود و گواهی بیمه نامه باید همیشه در کشتی باشد. همچنین مطالبی راجع به دریای سرزمینی بود که حدود این مناطق در محدوده هر کشور با توجه به ضوابطی تعیین شود .
-1مقدمه
در حقوق بین الملل معاصر دریانوردی غرامت ناشی از آلودگی نفتی ایجاد شده بوسیله نفت کش ها بر اساس نظام حقوقی استوار است که به همت سازمان بین المللی دریانوردی ایجاد شده است. از بررسی اسناد مختلف در رابطه با الودگی در می یابیم که تعریف واحدی از مفهوم خسارت وجود ندارد. این مساله موجب شده تا در مواردی محاکم نتوانند به راحتی به صدور رای بپردازند.
کنوانسیون 1993 لوگانو خسارت را شامل : الف - مرگ یا جراحت بدنی، ب - هرنوع از دست دادن یا هر نوع آسیب وارده به اموال به غیر از خود تاسیسات یا به اموال واقع در سایت های فعالیت خطرناک و تحت کنترل بهره بردار ، ج - هرنوع از دست دادن یا اسیب ناشی از دست کاری در محیط زیست ، چنانچه این اقدامات در مفهوم خسارت امده در بند الف یا ب مذکور نباشد به شرط اینه جبران بعنوان دست کاری در محیط زیست ، علاوه بر عدم النفع به دلیل این دست کاری شامل هزینه اقدامات احیاء اعم از اینکه صورت گرفته باشد یا اینکه صورت خواهد گرفت نیز گردد. در همین خصوص کنوانسیون 1996 لندن در رابطه با "مسولیت و جبران خسارت حمل و نقل مواد سمی و خطرناک از طریق دریا" خسارت را شامل خسارت وارده بر حیات ، صدمات وارده بر شخص یا صدمات وارده به اقدامات حفاظتی اعلام میدارد.
-2 روش تحقیق
در این پژوهش از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی استفاده شده است. گرد آوری اطلاعات از روش گوناگون و به طور کلی بر مبنای روش کتابخانه ای و اینترنتی صورت گرفته است.
-3 جایگاه کنوانسیون مسولیت مدنی و صندوق برای پرداخت خسارت ناشی از الودگی های نفتی:
بطور کلی بر اساس تعریف ارایه شده در دایره المعارف حقوق بین الملل : جبران خسارت به مفهوم الزام و تکلیف برای جبران و ترمیم خسارت به نحو مقتضی نقض یک تعهد می باشد.
البته این فقط مسولیت مبتنی بر خطا و تقصیر را پوشش میدهدکه در واقع هدف ، ترمیم و جبران خسارت وارده به زیان دیده است . در رابطه با جبران خسارت در مرحله اول هدف ان است که اعاده به وضعیت سابق صورت گیرد یعنی همه چیز به حالت قبل از ورود خسارت برگردد که معمولا در الودگی های نفتی به دلیل نشت نفت و سیال بودن ان این امکان بطور کامل وجود نخواهدداشت در نتیجه سراغ مرحله دوم میرویم که پرداخت غرامت است. البته جلب رضایت زیان دیده هم بعنوان شیوه معنوی جبران خسارت محسوب می شود. جلب رضایت باید متناسب با خسارت وارده باشد . برای جبران خسارت از آلودگی های نفتی نهادهایی در چهار چوب توافقات میان دولت ها و همچنین توافقات میان مالکین کشتی های نفت کش و شرکت های نفتی بوجود امده اند.
3-1 صندوق جبران خسارت الودگی های نفتی:
کنوانسیون بین المللی ایجاد صندوق بین المللی جبران خسارت آلودگی های نفتی 1971 سندی است که توسط سازمان بین المللی دریایی بعد از تدوین کنوانسیون مسولیت مدنی 1969 بصورت مکمل تدوین کرد. چنانچه قربانیان خسارات نفتی نتوانند خسارات خود را بصورت کامل دریافت کنند صندوق انرا پرداخت میکند. مسولیت صندوق در پرداخت خسارت حدود 450 میلیون فرانک برای هر حادثه بود که البته صندوق در صورتی که خسارات وارده در اثر اشتباه عمدی صاحب کشتی و یادر اثر عدم رعایت یاکوتاهی در رعایت مقررات برخی کنوانسیون های مربوط به ایمنی دریانوردی یا الودگی نفتی نباشد اقدام به پرداخت ان می نمودو بموجب اصلاحیه این مبلغ به 750 میلیون SDR1 افزایش یافت
براساس یک توافق صورت گرفته در کنفرانس 1969 کنوانسیون مسولیت و صندوق ، یک سیستم دو مرحله ای را برای پرداخت غرامت به قربانیان الودگی نفتی ایجاد کرده اند. در مرحله اول کنوانسیون مسولیت بر مسولیت مالک کشتی که در اثر ایجاد خسارت الودگی ببار می اید حکومت کرده و بر طبق ان ، مالک موظف به پرداخت غرامت می باشد . در مرحله بعد اگر خسارت دیدگان موفق به دریافت غرامت کامل نشوند کنوانسیون صندوق اعمال خواهد شد. - - IMO NWES , 1996 شیوه ای را که کنوانسیون صندوق برای پر کردن خلا باقی مانده از کنوانسیون مسولیت اتخاذ می کند تاسیس یک صندوق بین المللی بنام صندوق بین المللی جبران خسارت آلودگی نفتی است.
-3-2 صندوق تحدید مسولیت مالک
طبق بند 3 ماده 5 کنوانسیون مسولیت ، صندوق تحدید صندوقی است که مالک کشتی نزد دادگاه یا دیگر مراجع ذی صلاح هریک از دولتهای متعاهدی که در انجا اقامه شده یا می شود تاسیس می گردد. مبلغ این صندوق معادل با کل مبلغ حدود مسولیت مندرج در بند 1 ماده 5 می باشد که توسط مالک کشتی با تودیع ان مبلغ و یا ارایه یک ضمانت نامه بانکی یا وثیقه ای دیگر فراهم می اید.
-3-3تاسیس صندوق تحدید
در این بخش موضوعات تاسیس صندوق بعنوان شرط تحدید مسولیت در زمان تاسیس و آثار ان مورد بررسی قرار میگیرد.
الف - تاسیس صندوق ، شرط تحدید: این صندوق مراحل پر تلاطمی را طی نموده است که به تاریخچه ان نمی پردازیم . کنوانسیون مسولیت در بند 3 ماده 5 خود در تبعیت از کنوانسیون تحدید مسولیت 1957 شرط بهره مندی از منافع حق تحدید مسولیت را تاسیس صندوق تحدید دانسته که 2 دلیل ارایه دارند . اول انکه نهادهای بیمه اجباری و اقامه دعوای مستقیم علیه بیمه گران باعث حل مشکلات مسولیت و جبران خسارت و تغییر فلسفه وجودی ایندو شده است ، با تحمیل شرط بیمه اجباری بر دوش مالک کشتی ،دیگر دلیلی بر ابقاء اصل صندوق تحدید اجباری وجود ندارد . دوم انکه شرط تاسیس صندوق تحدید باعث به تاخیر افتادن پرداخت غرامت توسط صندوق IOPCمی شود. - - Ibid , p103 البته همچنان ادعا می کردند که این احتمال وجود دارد که مالک نتواند به طور کامل جبران خسارت نماید.
ب - زمان تاسیس صندوق: بند 3 ماده 5 کنوانسیون 69 مقرر می داشت که تاسیس صندوق تحدید تنها هنگامی می باید انجام پذیرد که دعوا مطابق کنوانسیون اقامه شده باشد. با اجرای پروتکل 92 این وضعیت اصلاح گردید بطوری که هم اکنون صندوق می تواند قبل از اقامه دعوا تاسیس گردد و این مزیت را برای مالک بهمراه دارد که از انجایی که تاریخ تاسیس صندوق ، تاریخ تبدیل حق برداشت ویژه به پول رایج ملی می باشند امکان تاسیس صندوق در قبل از اقامه دعوا ابتکار عمل را بدست مالک می باشد.
در واقع مبلغ پرداختی ناشی از محدودیت کنوانسیون 1969و1971 می باشد که special Drawing right به معنای حق برداشت ویژه 1 به فرانک طلا تعیین شده بود. این کنوانسیون پس از اصلاح به سال 1976 حق بداشت ویژه صندوق بین المللی پول را جایگزین فرانک طلا کرد. فرانک 1/33583 برابر با SDR شد که به پوند استرلینگ و دلار امریکا از ژوئن 1998 قابل استفاده شد . هر واحد SDRطلا تبدیل به واحد پول ملی بوسیله ×دلار امریکاست .
کنوانسیون صندوق جبران خسارت لندن دوبار در سال های 1984و1992 مورد اضلاح قرار گرفت که اصلاحیه 1992و1996 به اجرا درامدند.
