بخشی از مقاله
چکیده
اعطاي اعتبار بانکها بایستی تحت معیارهاي مناسب و تعریف شده انجام پذیرد. این معیارها باید اطلاع دقیق از بازار هدف بانک، شناخت کامل از وام گیرنده یا طرفمقابل، هدف از اعتبار و ساختار آن و منبع بازپرداخت اعتبار را در برگیرد. به علاوه بانکها باید حدود اعتباري کلی براي هر وام گیرنده و طرف مقابل و نیز گروههاي طرف مقابل مرتبط را تعیین نمایند.
هدف از انجام این تحقیق، بررسی علل رتبه بندي مشتریان بانک ها و شناسایی ویژگی هاي یک سیستم رتبه بندي موثرمشتریان در صنعت بانکداري می باشد. نتایج این تحقیق می تواند خبرگان و کارشناسان بانکداري و علاقه مندان به حوزه هاي مالی را با انواع روش هاي رتبه بندي مشتریان صنعت بانکداري آشنا نماید و دید جامع به تصمیم سازان بانکداري کشور در خصوص اعطاي تسهیلات به مشتریان ارائه نماید.
-1مقدمه
توسعه و گسترش فعالیتهاي بانکی با سیستمی کارآمد در پیشرفت و توسعه اقتصاد کشور بسیار مؤثر خواهد بود و باعث دوام بانک در محیط رقابتی خواهد گردید. به بیان دیگر موفقیت بانک در عملیات بانکی نه تنها بقاي بانک را در بلندمدت تضمین می کند بلکه بالندگی و رشد و توسعه اقتصادي را براي میهن اسلامی فراهم می آورد. از فعالیت هاي عمده و اساسی که موفقیت بانک را تضمین می کند چگونگی تخصیص منابع است
منابع بانکی کشور که بخش عمده آن از پس اندازهاي مردم تشکیل شده است جزو سرمایههاي ملی میباشند و هدایت صحیح آن ها به سمت فعالیت هاي اقتصادي از طریق یک سیستم کارآمد تخصیص اعتباري در صنعت بانکداري کشور ضروري است. بانک ها هنگامی می توانند این منابع خود را به صورت بهینه و کارآمد به مشتریان تخصیص دهند که از سیستم مناسبی در ارزش گذاري و رتبه بندي مشتریان خود در هنگام اعطاي تسهیلات برخوردار باشند
در بسیاري از کشورهاي جهان در این زمینه از استراتژي ها و راهکارهاي گوناگونی استفاده نموده اند[3]، در کشور ایران نیز با توجه به سیستم بانکداري اسلامی و تخصیص وام در قالب عقود اسلامی به مشتریان حقیقی و حقوقی این مسأله از اهمیت روز افزونی برخوردار است. لذا ضروري است که صنعت بانکداري کشور در جهت طراحی سیستم هاي مناسب جهت ارزیابی مشتریان براي اعطاي تسهیلات بکوشد.
بانکها به عنوان بخش اصلی نظام مالی - نظام پایه بانکی - ، نقش اصلی را در تأمین مالی بخشهاي تولیدي، تجاري و مصرفی و حتی دولتی بر عهده خواهند داشت[4] در ایران نیز با توجه به ساختار اقتصادي کشور و به دلایلی هم چون عدم توسعه بازارهاي سرمایه و سایر شبکههاي غیر بانکی و قراردادي، تأمین مالی بخشهاي واقعی اقتصاد بر عهده شبکه بانکی کشور است. مطالبات معوق به مطالباتی که بیش از شش ماه و کمتر از هجده ماه از تاریخ سررسید و یا از تاریخ قطع بازپرداخت آن سپري شده است، گفته میشود[5]عوامل متعددي بر وصول مطالبات موثر هستند که برخی از آن ها در مناطق مختلف مشترك و برخی دیگر با توجه به منطقه متفاوت میباشد.
عدم بازگشت سرمایهگذاريهاي بانک نشانگر ضعف عملکرد بانک در بخش اعطاي تسهیلات است. عدم سنجش و ارزیابی دقیق مشتري قبل از اعطاي تسهیلات سبب میشود که وام به شخصی اعطا گردد که از نظر نوع و مبلغ، شایستگی آن را نداشته است.[6] همچنین ضعف نظارت بانکی بر چگونگی فعالیت دریافت کننده تسهیلات، چه بسا باعث میشودکه وي از مسیر تعیین شده خارج شود و سرمایه را در جهتی دیگر بکارگیرد که نتیجه آن عدم دستیابی به اهداف تعیین شده و ایجاد مطالبات بانکی است.
هدف از انجام این تحقیق، بررسی علل رتبه بندي مشتریان بانک ها و شناسایی ویژگی هاي یک سیستم رتبه بندي موثر در صنعت بانکداري همچنین معرفی شاخص هاي موثر در رتبه بندي مشتریان می باشد. نتایج این تحقیق می تواند خبرگان و کارشناسان بانکداري و علاقه مندان به حوزه هاي مالی را با انواع روش هاي رتبه بندي مشتریان صنعت بانکداري آشنا نماید و دید جامع به تصمیم سازان بانکداري کشور در خصوص اعطاي تسهیلات به مشتریان ارائه نماید.
