بخشی از مقاله
چکیده
سیر تحولات جامعهی بین المللی و تغییرات بنیادی مفاهیمی چون امنیت در سایه جهانی شدن ،کشورها را بر آن داشته که تا تعریفی نو از امنیت ملی خود نمایند. در قرن حاضر با نگاهی به مرزهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی می بینیم که با دنیایی دیگر مواجه هستیم که برای شکل دادن به یک نظام بین المللی به شکل وابستگی متقابل هم تهدید و هم فرصت را ایجاد نموده است.
بیشک توانایی ،عنصر اساسی تحقق اهداف گوناگون انسانهاست. بدین ترتیب فرهنگ غنی، پویا و مولد از یک سوء اهداف، آرمان های متعالی، شوق انگیز و شایستهی تلاش و مجاهدت تعیین میکند و از سوی دیگر با ساماندهی صحیح باورها، ارزش ها و رفتارهای اعضای جامعه، آنان را قادر می سازد تا بتوانند با تکیه بر مقدورات و ظرفیت های مختلف خود، دست به تولید قدرت و توانایی بزنند و بتوانند امنیت ملی خود را در برابر تهاجمات مختلف حفظ کنند.
در نظام اسلامی، دلایل قوام و دوام جامعه عبارت است از فرهنگ غنی و پویای توحید و یکتاپرستی و همچنین توانایی های درونی یک جامعه اگر این دو مقوله در دست افراد صالحی قرار گیرد با استعانت از فرهنگ غنی اسلام می تواند برای جلوگیری از آماج تهدیدات برای افراد جامعه خود استفاده کند.
مقدمه
بررسی مفهوم امنیت و فرهنگ یک کشور، چیستی آن، عوامل و مؤلفه های تشکیل دهنده و قوام بخش آن و عوامل تهدیدکنندهاش نیازمند به دست دادن تعریفی منطقی، منسجم و دارای نظام مندی درونی می باشد که بتوان در سایه آن تعریف و هنگام کاربست عملی آن در یک کشور به تحلیل درست از وضع آن کشور رسید. جهان امروز، جهانی پیچیده ، درهم تنیده و به هم وابسته است و با توسعه ی روز افزون و شگرف دانش و فناوری اطلاعات و ارتباطات باز هم بر وابستگی و در هم تنیدگی آن افزوده است.
در چنین شرایطی، تنها ملت هایی قادرند با حفظ هویت فرهنگی و تمدنی به حیات پویا و عزتمند خود ادامه دهند که بتوانند در چارچوب نظام اعتقادی و ارزشی خود آرمان ها و هدف های والا و مقدسی را برای خود تعریف و تعیین کنند و برای تحقق آن ها با تکیه بر توانایی ها و مقدورات ذاتی و عینی خود »منافع حیاتی« خویش را تشخیص دهند و با تلاش و مجاهدت پیگیر و خستگی ناپذیر برای حفاظت آن ها از گزند هر نوع آسیب و تهدیدی کوشا باشند.
با توجه به دگرگونی های ناشی از جهانی شدن پیامدهایی در برخواهد داشت و این که، این پیامدها تا چه اندازه ای آثار و نتایج مثبت و منفی دارند، عمدتاً به توانایی ها و سیاست هایی بستگی دارد که در رابطه با قدرت، امنیت و فرهنگ یک جامعه از آن برخوردار است.
حال پرسش اساسی این است که منشأ پیشرفت و تعالی کشورها چیست؟ چرا کشورها از لحاظ تعالی و ترقی با همدیگر متفاوتند؟ آیا فرهنگ یک جامعه می تواند بر رشد و تعالی کشورها تأثیرگذاردب و نهایتاً آیا فرهنگ ملی تأثیر بر امنیت ملی دارد؟
وقتی به چنین پرسش هایی می اندیشیم، با حقیقت بزرگی رو به رو می شویم که بسان فرهنگ غنی برگرفته از فرهنگ اسلام است و در آن از همه ابعاد انسان سخن گفته و با حساسیت تمام به مسائل اجتماعی و امنیتی بشر پرداخته شده می تواند تأمین کننده منافع، امنیت و تعالی کشور شود و با هر گونه تهدیدات خارجی مبارزه کند.
این نوشتار ضمن بررسی مفهوم، ابعاد و عناصر و کارکردهای فردی و اجتماعی فرهنگ، رابطه آن با تأمین امنیت ملی و چگونگی مبارزه با تهاجم فرهنگی تلاش خواهد کرد تا فعالان بخش فرهنگ از جمله اساتید و مربیان عزیز عقیدتی – سیاسی بتوانند با همت و تلاش مضاعف در جهت افزایش قدرت و توانایی تأمین اهداف و منافع ملی و امنیت و حراست از آن ها مشارکت جدی تری داشته باشند ان شاء االله ...
مفاهیم نظری پژوهش
کنفرانس بین المللی نقش مدیریت انقلاب اسلامی در هندسه قدرت نظام جهانی - مدیریت، سیاست، فرهنگ، امنیت، اقتصاد، حسابداری -
الف - مفهوم فرهنگ : - Culture -
فرهنگ در لغت به ادب، دانش، علم، معرفت، مجموعه آداب و رسوم و مجموعه علوم و معارف یک قوم گفته می شود
گستردگی معنای فرهنگ موجب شده است که جامعه شناسان در تعریف این اصطلاح، دچار اختلاف نظر شده تعریف های متنوع و متفاوتی از آن به دست دهند. برخی، همچون »ساموئل کنیگ« فرهنگ را شامل مجموعه معارف و عقاید، ارزش ها، هنر و ادبیات نظام های حقوقی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، آداب و رسوم قومی، ابزار و وسایل زندگی اجتماعی می دانند که انسان ها طی حیات خویش به دست آورده برای نسل های بعدی به میراث می گذارند
در زبان پهلوی - فارسی میانه - واژه فرهنگ نیز از دو جز فرّ«» و »هنگ« ترکیب یافته است، فرّ«» به معنای بارقه ی الهی است که بر دل تجلی می کند و مایه کمال و تعالی نفس می گردد و »هنگ« یا »هنج« از مصدر »هیختن« و »هنجیدن« به معنای برآوردن و جلوه گر ساختن است. بنابراین از نظر لغوی معنای فرهنگ عبارت است از »تجلی کمال و تعالی در انسان و جامعه
در ذیل به چند تعریف مهم و معروف از فرهنگ اشاره می شود:
- مجموعه باورها، بینش ها، ارزش ها، آداب و سنن، اخلاق و اندیشه های پذیرفته شده و حاکم بر یک جامعه
- مجموعه پیچیده ای که در برگیرنده دانستنی ها، اعتقادات، هنرها، اخلاقیات و قوانین، عادات و هر گونه توانایی که به وسیله انسان به عنوان عضو جامعه، کسب شده است.
- فرهنگ، فرآیند معنایابی و تعامل زندگی انسان در ارتباط با خود و جهان پیرامون است و به تعبیر دیگر می توان فرهنگ را بستر تعامل در جوامع انسانی یا نرم افزار زندگی دانست.
- فرهنگ عصاره ی زندگی اجتماعی است و در تمامی افکار، اهداف، معیارها، ارزش ها و فعالیت های فردی و اجتماعی انسان منعکس می شود
برخی صاحبنظران علوم اجتماعی، توجه به فصل مشترک تعاریف مختلف ارائه شده، فرهنگ را این گونه تعریف کرده اند: »مجموعه یافته های آموخته ی اعتقادی، ارزشی و رفتاری انسان که ویژگی یک گروه اجتماعی است.
