بخشی از مقاله
چکیده
اطلاعات یکی از منابع باارزش واصلی مدیران یک سازمان است. همان طور که منابع انسانی، مواداولیه و منابع مالی در روند تولید دارای نقش و ارزش خاصی هستند در عصر اطلاعات و ارتباطات نیز، اطلاعات دارای ارزش ویژهای هستند. چالش حقیقی که سازمانها با آن روبرو هستند، صرفاً به کارگیری سیستمهای اطلاعاتی متکی به رایانه نیست، بلکه هدف اساسی استفاده اثربخش سیستمهای اطلاعاتی در مدیریت است. وجود سیستم های اطلاعاتی یکی از شاخص های توسعه بهداشتی درمانی است.
سیستمهای اطلاعات بهداشتی که عملکرد اصلی آنها برقراری ارتباط و یکپارچه کردن دادهها و اطلاعات بیمار می باشد، دادههای مراقبت بهداشتی را پذیرفته، تأیید کرده و آنها را برای تهیه اطلاعات، پردازش می کنند. بنابراین یکی از شاخصهای توسعه بهداشتی درمانی، وجود سیستمهای اطلاعاتی است که اهداف مختلفی را دنبال می کنند از جمله مدیریت ذخیره، بازیابی و تحلیل اطلاعات و تسهیل امور پژوهشی و از طرفی دیگر تغییرات تکنولوژیکی، مراکز درمانی را به استفاده از سیستمهای اطلاعاتی سوق داده است.
مدیران برای برآورده شدن نیازهای اطلاعاتی بالینی، مدیریتی و قانونی، توسعه پرونده های کامپیوتری را مورد توجه قرار داده اند. این مطالعه جهت معرفی و ضرورت سیستم های اطلاعات بیمارستانی و پرستاری در دنیای امروز است ، بعلاوه وضعیت این سیستمها را در ایران مورد بررسی قرار داده ایم و سعی شده راهکارهایی جهت پیشرفت آنها مورد ارزیابی قرار گیرد.
مقدمه
با پیشرفته و پیچیده تر شدن ارتباطات تجاری، سازمانها برای از دست ندادن یکی از منابع ورودی - اطلاعات - لاجرم دست به ایجاد سیستم هایی در درون خود زدند تا بتوانند از اطلاعات موجود در اطراف خود استفاده بهینه کنند و با پردازش مناسب این اطلاعات را به مشتریان و درجهت جلب رضایت آنان، عرضه کنند. درواقع محیط پررقابت کسب و کار و دگرگونیهای این محیط در دهه 1990 - جهانی شدن اقتصاد و تبدیل اقتصادها و جوامع صنعتی به اقتصاد خدماتی برپایه دانش و اطلاعات - لزوم توجه به سیستم های اطلاعاتی را دوچندان کرد.
به همین جهت، بحث سیستم های اتوماسیون اداری که نوعی از انواع سیستم های اطلاعاتی است روز به روز اهمیت بیشتری می یابد، چنانکه امروز سازمانهایی می توانند در اغلب اوقات خود را در بالاترین میزان آمادگی برای مقابله با تغییرات محیطی و داخلی ببینند که از درجه بالایی از اتوماسیون سود برده باشند.
یک سیستم اطلاعاتی ممکن است به صورت دستی و یا مکانیزه باشد ؛ اصولاً یک سیستم اطلاعاتی نیازی به کامپیوتری بودن ندارد، ولی امروزه اغلب سیستمهای اطلاعاتی پیچیده با کمک کامپیوتر و پشتیبانی ارتباطات از راه دور ایجاد می شوند. سیستم های مراقبت بهداشتی کنونی، توجه رهبران پرستاری را به توسعه پروندههای کامپیوتری در پاسخ به نیازهای اطلاعاتی بالینی، مدیریتی و قانونی معطوف داشته است. با توجه به حجم زیاد اطلاعات در عصر حاضر، برآورده شدن نیازها بدون استفاده از سیستمهای اطلاعات تقریباً غیر ممکن می باشد.
به منظور تلاش برای رفع مشکلات مربوط به سیستم بهداشت و درمان و توسعه کاربرد فناوری اطلاعات در بخش بهداشت و درمان، اشاعه بهترین شیو ههای عملی مبتنی بر فناوری و گزینش اهداف مناسب، ضروری میباشد . در راستای پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی متخصصان حوزه علوم پزشکی و نیز همگامی با پیشرفت های فناوری در عرصه اطلاع رسانی، تمایل به بهرهگیری از فناوری اطلاعات توسط متخصصین این حوزه جهت آگاهی از اطلاعات علمی روز، حل مشکلات بالینی، درمان، آموزش و پژوهش افزایش یافته است.
فناوری اطلاعات به دو طریق مستقیم و غیرمستقیم بر وضعیت سلامت جوامع تأثیر می گذارد. به طور مستقیم با بهبود کیفیت خدمات سلامت ارائه شده به افراد و نیز پیشگیری از بیماریها و به طور غیرمستقیم با تأثیر بر مواردی همچون افزایش دسترسی به اطلاعات و منابع روزآمد علوم پزشکی برای متخصصان ارائه کننده خدمات سلامت، به ویژه افرادی که در مناطق دورافتاده خدمت مینمایند. بنابر عقیده صاحب نظران حوزه سلامت و مراقبت بهداشتی، استفاده از فناوری اطلاعات می تواند سلامت بیماران را از طریق پیشگیری از خطاها و اشتباهات پزشکی، ارزیابی خطاها و نظام مراقبت افزایش بخشد
سیستم های اطلاعات بیمارستانی به راحتی می توانند نیازهای اطلاعاتی پرستاری را برآورده کنند. در همین راستا توسعه سیستمهای اطلاعات پرستاری سرعت گرفت. این سیستمها در حال رشد هستند و از فعالیت های مدیریتی و بالینی پرستاران پشتیبانی می کنند. سیستمهای اطلاعات بیمارستانی برای بهبود عملکرد پزشکان و پرستاران، افزایش دانش آنها و فراهم کردن دادهها و اطلاعات مورد نیاز برای مشارکت در تدوین سیاست های مراقبت های بهداشتی دارای توان بالقوهای میباشد.
نتایج نشان داده که تأثیر فناوری های قابل حمل - Mobile - در بهبود عملکرد رزیدنت ها 91.5 درصد، در بهبود مراقبت بیماران 88 درصد، در کاهش اشتباهات پزشکی 74.3 درصد و در کاهش زمان بستری شدن 27.7 درصد میباشد. ابزارهای انفورماتیک پزشکی میتوانند بهترین امکانات را برای مراقبت های بهداشتی فراهم کنند . این ابزارها می توانند شامل تلفن، کامپیوتر، یا دیگر منابع الکترونیکی استفاده شده برای دسترسی به سیستم های اطلاعاتی - ارتباطی از طریق اینترنت نیز باشند.
در حال حاضر، سیستم های کامپیوتری مختلفی در ایران وجود دارند که به ثبت اطلاعات مربوط به پرستاری شامل مدیریت تخت های بخش، انتقال و جابجایی بیماران، ثبت درخواست ها و نتایج پاراکلینیکی، درخواست های دارویی، تعداد ویزیت پزشکان و در برخی از سیستم ها، ثبت علایم حیاتی، گزارش پرستاری، کاردکس پرستاری، شیفت کاری پرستاران و مدیریت بخش بالینی می پردازند.
یافته ها
-1سیستم اطلاعات بیمارستان
سیستم اطلاعات بیمارستانی و در معنای گسترده تر HIS را سیستم اطلاعاتی سلامت می گویند که یک نظام اطلاعاتی یکپارچه برای مدیریت و ذخیره و بازیابی اطلاعات بیماران می باشد. یک سیستم اطلاعات بیمارستانی یا HIS ، عبارت است از یک سیستم کامپیوتری که برای مدیریت کلیه اطلاعات مربوط به بیمارستان اعم از اداری یا پزشکی، به منظور کمک به مشاغل حرفه ای سلامت، در انجام کارهایشان بطور موثر و کارآ طراحی می شود. سیستم اطلاعات بیمارستانی برای اولین بار در سال 1960 رشد و توسعه یافت و اکنون یکی از ضروری ترین بخش در مدیریت اطلاعات بیمارستان و اداره امور بیمارستانی به حساب میآید.
در ابتدا سیستمها شامل کامپیوترهای مرکزی بودند که در انتهای پایانهای به هم متصل میشدند. امروزه توسط میکروکامپیوترها و کامپیوترهای شخصی تحت شبکه درآمده اند
سیستمها ، مسائل مربوط به بیماران و مدیریت و نگهداری کالاهای مورد نیاز بیمارستان را در کنترل دارند. امروزه سیستم اطلاعات بیمارستانی کلیه درخواستهای بالینی ، مالی و مدیریتی را یکپارچه و متمرکز کرده-اند. به همین خاطر این سیستم، سیستمهای پردازش اطلاعات بیمارستانی نیز نامیده می شوند. در این راستا عناوین مختلفی با رویکرد های مشابه جهت مدیریت اطلاعات بیمار است.
