مقاله نقش سرعت در احتمال وقوع و شدت تصادفات

word قابل ویرایش
12 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
8700 تومان

نقش سرعت در احتمال وقوع و شدت تصادفات

چکیده
سرعت یکی از مهمترین پارامترهای عملکردی ترافیک محسوب می شود که نقش اساسی در وقوع تصادفات ترافیکی ایفا می نماید. بررسیهای آماری حکایت از سهم زیاد عامل سرعت در وقوع تصادفات و جراحات ناشی از آن دارد که بسیار قابل توجه میباشد. مطالعات نسبتا خوبی در سراسر دنیا جهت مدلسازی ارتباط بین سرعت و احتمال بروز تصادفات انجام شده است و تحقیقات مذکور با توسعه فن آوری های جدید همچنان در حال ادامه و تکمیل میباشد. در این مقاله ابتدا با ارایه آمار تصادفات ناشی از سرعت در چند کشور توسعه یافته و همچنین ایران به بیان جایگاه سرعت در تصادفات کشورها و مقایسه آن با وضعیت ایران پرداخته شده است سپس با ذکر دلایل اینکه چرا سرعت به عنوان یک عامل اصلی در تصادف مطرح است ، مهمترین مطالعات و پژوهش های مرتبط با مدلسازی ارتباط سرعت با تعداد و شدت تصادفات در دهه های اخیر مورد بررسی قرارگرفته است و در انتها تصویر روشن و دقیقی از نقش سرعت در ایمنی ترافیک و راهکار کاهش صدمات ناشی از سرعت در ایران ارایه گردیده است
کلمات کلیدی : سرعت ، ایمنی، نرخ تعداد تصادف ، شدت تصادف ، حداکثر سرعت مجاز

۱- مقدمه
سرعت یکی از مهمترین پارامترهای عملکردی ترافیک محسوب می شود که نقش اساسی در وقوع تصادفات ترافیکی ایفا مینماید. تجاوز از حد سرعت مجاز و یا عدم رعایت سرعت مناسب و مطمئن در راهها به عنوان یک عامل انسانی در افزایش هزینه های مستقیم و غیرمستقیم تصادفات ترافیکی نقش اساسی دارد. در مطالعات و تحقیقات انجام شده در دنیا، سرعت میانگین ترافیک، حداکثر سرعت مجاز، سرعت ۸۵ درصد ترافیک و نیز میزان انحراف از سرعت میانگین از مهمترین پارامترهای مؤثر در تعداد و شدت تصادفات قلمداد شده اند. گروهی افزایش میزان حداکثر سرعت مجاز را در کاهش وقوع تصادفات مؤثر دانسته اند و گروهی آنرا عامل افزایش تصادفات می دانند. البته مهمترین پارامترهای توزیع و آنالیز سرعت ، میانگین و واریانس سرعتها می باشد. واریانس سرعت منعکس کننده تغییرات سرعت در ترافیک است . واریانس زیاد، نشان دهنده افزایش قابلیت مانورهایی نظیر تغییر خط ، سبقت و توقف و حرکت می باشد. در این مقاله مهمترین مطالعات و پژوهش های مرتبط با مدلسازی ارتباط سرعت با تعداد و شدت تصادفات در دهه های اخیر مورد بررسی دقیق قرارگرفته است در انتها با بحث و نقد مطالعات سعی شده است تصویر روشن و دقیقی از نقش سرعت در ایمنی ترافیک و راهکار کاهش صدمات ناشی از سرعت در ایران ارایه گردد.
۲- سهم سرعت در تصادفات
با توجه به اهمیتی که سرعت می تواند در تصادفات و میزان تلفات و مجروحین جاده ای ایفا کند، جهت پیش بینی راهکارهای لازم برای کاهش اثرات زیانبار تصادفات ، بررسی آماری تصادفات بر اساس سرعت ، امری ضروری و اجتناب ناپذیر است . لذا سهم سرعت در تصادفات جاده ای چند کشور مورد بررسی قرار گرفته است .
طبق آمار منتشره توسط اداره ملی ایمنی حمل و نقل جاده ای آمریکا، در فاصله سالهای ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۲ سهم کشته شدگان ناشی از سرعت غیر مجاز از ۱۴۰۱۶ به ۱۳۷۱۳ نفر کاهش داشته است که این ارقام حدود ۳۰ تا ۳۳ درصد کل تلفات ناشی از تصادفات در این کشور می باشد. آمار تفکیک شده راهها نیز نشان می دهد که سهم راههای برون شهری از تلفات ناشی از سرعت غیر مجاز طی سالهای مذکور از ۶۲ درصد به ۷۳ درصد افزایش و سهم راههای درون شهری از ۳۸ درصد به ۲۷ درصد کاهش داشته است [۱]. بررسی های انجام شده در استرالیا نشان می دهد که حدود ۴۰ درصد مرگ و میر ناشی از سوانح رانندگی در راههای این کشور به علت سرعت روی می دهد. با نگاهی اجمالی به آمار تصادفات ده ساله ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ این کشور، مشاهده می شود که علیرغم کاهش ۱۵ درصدی تلفات حوادث رانندگی ، درصد تلفات ناشی از تخلف سرعت همچنان ثابت مانده و حتی در زمانهایی افزایش نیز داشته است [۲].
براساس آمار منتشر شده توسط سازمان حمل ونقل ١ انگلستان ، عامل سرعت هر ساله منجر به مجروح شدن ۳۶۰۰۰ نفر در راههای این کشور می گردد. در سال ۲۰۰۳، سرعت غیرمجاز دلیل اصلی ۱۲۰۰ مرگ و بیش از ۲۰۰۰۰ جراحت شدید در انگلیس بوده است [۳]. بدین ترتیب سهم تلفات ناشی از تخلف سرعت در این کشور حدود ۳۵ درصد کل تلفات حوادث رانندگی می باشد. در کشور نیوزیلند نیز مطالعات نشان داده اند که تجاوز از سرعت مجاز، اصلی ترین عامل تصادفات جرحی و فوتی است . بطوریکه اندکی بیش از۳۰ درصد مرگ و میر و حدود ۱۸ درصد مجروحین ناشی از حوادث رانندگی در راههای این کشور در اثر تجاوز از سرعت مجاز رخ می دهد[۴].
ایران یکی از بالاترین آمار تصادفات را در میان کشورهای دنیا به خود اختصاص داده است .
تصادفات و پیامدهای آن هر ساله موجب از دست رفتن جان بسیاری از هموطنان ما می گردد. طی دهه اخیر(۱۳۷۳-۱۳۸۳) هم تعداد و هم شدت تصادفات در ایران از رشد چشمگیری برخوردار بوده است .
بطوریکه با نگاه اجمالی به آمار منتشر شده از طرف پلیس و پزشکی قانونی در دهه اخیر، رشدی در حدود ۳۲۰ درصد در تعداد تصادفات ، ۲۵۰ درصد در تعداد تلفات و ۵۰۰ درصد در تعداد مجروحین مشاهده می شود که این آمار در مقایسه با آمار تصادفات کشور های توسعه یافته امری بی سابقه و در بین کشورهای در حال توسعه نیز رقم بسیار بالایی است . جدول (۱) بیانگر تعداد و شدت کل تصادفات ، تصادفات ناشی از سرعت و درصد تعداد و شدت تصادفات ناشی از سرعت نسبت به کل تصادفات کشور طی سالهای اخیر می باشد.

همانگونه که در جدول مشاهده می شود، آمار کلی تصادفات ، تلفات و مجروحین حوادث رانندگی طی سالهای اخیر تقریبا از یک سیر صعودی خطی تبعیت میکند در حالیکه اگر به سهم تصادفات ناشی از سرعت دقت کنیم ، سیر نوسانی آن را طی این سالها مشاهده خواهیم کرد، که البته دلایل اصلی آن را می توان عدم وجود معیار صحیحی جهت گروه بندی علل تصادفات در کشور و از طرف دیگر نبود مکانیسم و نظام مدون و جامعی برای جمع آوری ، ثبت و پردازش اطلاعات تصادفات دانست . عوامل مذکور قطعا میتواند باعث انتخاب نادرست گزینه علت تصادف و بروز درصدی خطا در آمار مربوطه گردد. به عنوان خلاصه ، جدول (۲) سهم عامل تجاوز از سرعت مجاز در بروز تلفات ناشی از حوادث رانندگی را بصورت درصدی از کل تلفات تصادفات در کشورهای مورد بررسی و مقایسه با وضعیت ایران نشان می دهد. همانطور که مشاهده می شود از مجموع تلفات ناشی از تصادفات در کشورهای توسعه یافته در ۳۰ تا ۳۵ درصد موارد، سرعت به عنوان عامل اصلی مطرح است . در کشور ایران نیز طی چند سال گذشته و به دلایل متعددی ، نقش سرعت در بروز تصادفات و تلفات افزایش یافته است .
بطوریکه حدود ۲۵ تا ۴۰ درصد کل تلفات ناشی از حوادث رانندگی در اثر سرعت غیر مجاز یا زیاد رخ داده است . این مسئله اهمیت رسیدگی به مقوله کنترل و مدیریت سرعت در راهها را بیش از پیش نمایان می کند.

۳- ارتباط سرعت با احتمال وقوع تصادفات
در مطالعه ارزشمندی در سال ۱۹۶۴ که درباره سرعت و تصادفات راههای برون شهری آمریکا انجام شد، سالمون (Solomon ) توانست بین سرعت وسیله نقلیه و تصادفات ارتباطی به شکل یک منحنی U شکل ارائه نماید [۵]. براساس این مطالعه نرخ تعداد تصادفات برای سرعت های تا ۱۰ کیلومتر بر ساعت بیش از سرعت میانگین ترافیک، کاهش و با انحراف های بیشتر در بالا و پایین این حد، افزایش یافتند.
علاوه بر این ، سالمون در گزارش خود اعلام کرد رانندگانی که با سرعت پایین حرکت می کنند بیش از رانندگانی که با سرعت بالا رانندگی می کنند درگیر تصادف می شوند.پس از سالمون ، کریلو (Cirillo ) در تحلیلی مشابه روی دو هزار وسیله نقلیه که در طول ساعات مختلف روز در آزاد راه تصادفات کرده بودند ضمن تایید نتایج مطالعات سالمون به یک منحنی U شکل برای آزاد راهها دست یافت [۵]. مطالعه کریلو به تصادفات دو یا چند وسیله ای که در یک جهت حرکت می کردند اختصاص داشت . نتایج مطالعات سالمون و کریلو در شکل (۱) ارایه شده است . همانطور که مشاهده می شود، نرخ تصادفات وسایل نقلیه با سرعت کم بسیار زیاد است . این موضوع به عنوان یکی از ایرادات مربوط به صحت داده ها و نتایج مطالعات سالمون و کریلو مورد توجه محققین قرار گرفت . و علت آن احتمالاً وسایل نقلیه ای بوده اند که به دلیل توقف ، گردش به چپ و یا ورود به راه اصلی سرعت خود را کم می کردند و اطلاعات آنها در محاسبه سرعت میانگین در نظر گرفته نشده بود. این نقص بعدا در مطالعاتی که توسط موسسه تحقیقاتی RTI در ایالت ایندیانای آمریکا انجام شد برطرف گردید و سعی شد داده های جمع آوری شده برای وسایل نقلیه ای که بدلیل حرکات گردشی سرعت خود را کم می کنند نسبت به وسایل نقلیه ای که به دلایل فنی و یا میل و رغبت راننده ، با سرعت کم حرکت می کنند بصورت مجزا تحلیل شود. نتایج تحقیقات موسسه مذکور نشان داد تصادفات ناشی از حرکات گردشی وسایل نقلیه ۴۴% کل تصادفات مشاهده شده را تشکیل می داد. همچنین مجزا کردن تصادفات ناشی از حرکات گردشی از این تجزیه و تحلیل ، فاکتورهایی را که در مطالعات سالمون و کریلومنجر به ایجاد یک منحنی غیر متقارن U شکل شدند ضعیف کرد بطوریکه ریسک تصادف برای ۲۵ کیلومتر بر ساعت اختلاف مثبت یا منفی نسبت به سرعت میانگین یکسان بدست آمد و از طرفی این ریسک برای وسایل نقلیه ای که خیلی تندتر یا آهسته تر از سرعت میانگین حرکت می کنند، ۶ برابر میزان ریسک برای سرعت میانگین تخمین زده شد و حالت کشیدگی سمت چپ منحنی سالمون که نشان دهنده افزایش نرخ تصادفات وسایل نقلیه در سرعت های خیلی کمتر از میانگین بود، تا حد زیادی تعدیل شد[۶].

شکل ۱- نرخ تصادفات برحسب انحراف از سرعت میانگین [۵]
در تحقیقی که اوایل دهه ۹۰ در استرالیا توسط فیلدز(Fildes ) و همکارانش برای راههای واقع در مناطق شهری و برون شهری انجام شد نتایج نسبتا متفاوتی در مقایسه با مطالعات قبلی بدست آمد. در این مطالعه مشاهده گردید که نرخ تصادفات برای سرعتهای بیش از سرعت میانگین در هر دو شرایط برون شهری و درون شهری افزایش داشت ولی ارتباطی بین سرعت های کمتر از میانگین و افزایش نرخ تصادفات یافت نشد[۷]. علت تفاوت بین این نتایج را می توان ناشی از تغییر در رفتارهای رانندگی و ارتقای ایمنی راهها و طراحی وسایل نقلیه از زمان اولین مطالعات دانست .
لاو (Lave ) نیز در سال ۱۹۸۵مسئله انحراف از سرعت میانگین را به عنوان یک عامل مؤثر در وقوع تصادفات مطرح کرد و افزایش حداکثر سرعت مجاز را به علت کاهش اختلاف سـرعت هـا، در کـاهش نرخ تصادفات مؤثر دانست . لاو عنوان داشت که باید با رانندگان کندرو همچون رانندگان تندرو برخورد کرد[۸]. الویک (Elvik ) در کتاب خود بر خلاف نظر لاو، معتقد است مطالعات انجام شده در خصوص نقش سرعت در تصادفات نشان داده است که فراوانی وقوع تصادفات با افزایش میانگین سرعت ترافیـک افزایش می یابد[۹]. بنابراین تحقیقـات نـشان داده اسـت کـه میـزان تـصادفات تـابع مـستقیمی از سـرعت ، واریانس سرعتها و

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 12 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد