بخشی از مقاله
چکیده
کارآفرینی به معنای خلاقیت در کار و ایجاد فرصت های جدید اقتصادی و تولیدی و خلق ارزش جدید با خطرپذیری در منابع مالی، از عوامل رشد و شکوفایی اقتصادی است، زیرا کارآفرینی در یک جامعه و اقتصاد به معنای پویایی و بالندگی است. جامعه ای که در بستر کارآفرینی حرکت می کند، جامعه زنده و پویا و فعال است. از این رو به سادگی و آسانی می تواند همه مشکلات و فشارهای بیرونی و درونی را تحمل کرده و پشت سر بگذارد. جامعه کارآفرین، از آستانه تحمل بسیار بالایی برخوردار است، زیرا خطرپذیری در آن بسیار بالا و در عین حال امری طبیعی و عادی تلقی می شود، از این رو دارای اقتصادی مقاومتی خواهد بود .
اقتصاد مقاومتی بر پایه و اساس سرمایه معنوی افراد و جامعه استوار است و بخش خصوصی بدون شک برترین بستر، برای همراهی مردم به عنوان اصلی ترین ارکان مقاومت درجامعه، برای ضد ضربه کردن اقتصاد در برابر تحریم هاست. مقام معظم رهبری، در گذشته نسبت به بنیان و ارکان اقتصاد مقاومتی مطالب ارزندهای را ایراد فرمودند و روشنگری کردند. ایشان مدیریت مصرف، استفاده حداکثری از زمان و منابع و امکانات و حمایت از تولید ملی و کار آفرینی را از الزامات اقتصاد مقاومتی نامیدند.
-1 مقدمه
کار در اسلام از ارزش و اهمیت بالایی برخوردار است و می توان به یک معنا کار نیک و عمل صالح را مقدس برشمرد به شرط آن که نیت خالص و ایمان درست نیز همراه آن باشد، چرا که در این صورت حسن فعلی با حسن فاعلی جمع می شود و همان هدف خلقت و آفرینش انسان و ماموریت وی تحقق می یابد، با این همه، کار نیک و خوب در اسلام به عنوان یک حسن فعلی مورد تشویق و ترغیب است و حتی اگر همراه با حسن فاعلی و ایمان و نیت خالصانه الهی نباشد، باز دارای ارزش خواهد بود و خداوند پاداش عمل نیک و کار خوب را در جهان خواهد داد هر چند که برای او بهره ای در آخرت نخواهد بود.
این بدان معنا است که سرمایه انسان در دنیا و آخرت چیزی جز کار نیست و انسان نتیجه کار و عمل خود را در دنیا و آخرت خواهد دید - نجم، آیه - 40 که البته کار نیک و خوب از ارزش برخوردار بوده و فرد پاداش عمل و کارش را خواهد دید.
به سخن دیگر، انسان از نظر اسلام، موجودی کارآفرین است چرا که خلاقیت و خطرپذیری در ذات انسان نهادینه شده است و از این رو خداوند به صراحت از ظلوم و جهول بودن انسان سخن می گوید که بیانگر خطرپذیری و گام نهادن در مجهولات است تا آن را به یک معلوم و دانشی مورد استفاده خود و دیگران در آورد.
همچنین انسان از نظر اسلام و آموزه های وحیانی آن، موجودی اقتصادی است و کارآفرینی او متوجه همه حوزه اقتصادی می باشد، چرا که جامعه انسانی بر ستون های استوار و محکم اقتصاد بنیاد گذاشته می شود و اقتصاد به عنوان قوام و مایه استواری جامعه معرفی شده است. - نساء، آیه - 5 بنابراین، انسان از نظر اسلام، موجودی خلاق، خطرپذیر، کارآفرین و تولیدگر اقتصادی است که می کوشد تا همه مواد و عناصر زمین را تبدیل به چیزی کند که به کار او می آید و آسایش و رفاه او را تامین می کند، چرا که خلقت و ایجاد انسان در زمین به هدف این ماموریت بوده است
-2 کار آفرینی
در تعریف کارآفرینی همانند دیگر حوزه های علوم انسانی نوعی اختلاف در مولفه ها و عناصر معنایی و مفهومی آن وجود دارد، ولی شکی نیست که مولفه هایی چون تعهد، خلاقیت و نوآوری، کار، تولید، خطرپذیری، مفید بودن و ایجاد ارزش جدید از مقدمات مفهومی و معنایی آن است.
اصطلاح کارآفرینی در حوزه علم و عمل اقتصادی به فرآیند خلق ارزش جدید مادی یا معنوی از طریق یک تلاش متعهدانه با در نظر گرفتن خطرهای ناشی از آن اطلاق می شود.
واژه نامه دانشگاهی » وبستر« کارآفرین را کسی می داند که متعهد می شود مخاطره های یک فعالیت اقتصادی را سازماندهی، اداره و تقبل کند.» ژوزف شومپیتر« کارآفرین را نیروی محرکه اصلی درتوسعه اقتصادی می داند و می گوید: نقش کارآفرین، نوآوری است. از دیدگاه وی ارائه کالایی جدید، ارائه روشی جدید در فرآیند تولید، گشایش بازاری تازه، یافتن منابع جدید و ایجاد هرگونه تشکیلات جدید در صنعت و... از فعالیت های کارآفرینان است.»کرزنر« از استادان اقتصاد دانشگاه نیویورک، کارآفرینی را به معنای ایجاد سازگاری و هماهنگی متقابل بیشتر در عملیات بازارها دانسته است.
از نظر اسلام، کار و سعی زمانی به تمامیت کمالی خود می رسد که دو عنصر اصلی خوب و خالص بودن در آن تحقق یابد. به این معنا که کار انسانی دارای دو عنصر حسن فاعلی و حسن فعلی باشد. در این صورت است که کار از نظر تکلیفی و وضعی تاثیر خود را در زندگی مادی و معنوی و نیز دنیوی و اخروی به جا خواهد گذاشت.
خداوند در آیه 85 سوره اعراف و آیات 84 تا 86 سوره هود، تأمین سعادت واقعی انسان را در سایه یکتاپرستی، سلامت امور اقتصادی و پرهیز از فسادانگیزی در عمل اقتصادی و مانند آن می داند. بنابراین، برای تامین سلامت امور اقتصادی و سعادت واقعی لازم است که انسان کارآفرینی را به معنای اصطلاحی در دستور کار قرار دهد و هرگونه تکاهل و تساهل در این زمینه به معنای خروج از دایره سعادتمندی است. از نظر قرآن، همه آنچه که انسان برای کارآفرینی نیاز دارد در اختیار اوست. از تعلیم تمام اسماء و صفات الهی گرفته تا خطرپذیری تا منابع و سرمایه های مادی تا بتواند در عمل اقتصادی و تغییر و تولیدات مناسب و مفید وارد شود و به عنوان خلیفه نقش ربوبیت الهی را ایفا کند و هر چیزی را به کمال بایسته و شایسته اش برساند.
از آنجایی که کارآفرینی اصطلاحی، موجبات خودباوری و اعتماد افراد را فراهم و یا تقویت می کند و انسان به این حقیقت می رسد که می تواند-چنانکه خداوند او را به سبب همین توانایی به خلافت خویش برگزیده است- همین امر موجب می شود تا جامعه انسانی به رشد و شکوفایی در همه زمینه ها از جمله حوزه اقتصادی دست یابد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی براساس آموزه های اسلامی می فرماید: سرمایه گذاری و کارآفرینی، کاری بزرگ و نوعی عبادت است. ایران بزرگ امروز بیش از هر زمان دیگر به کار و کارآفرینی نیاز دارد تا همچون عقابی تیزپرواز، در فضای پیشرفت و آبادانی و افتخار اوج گیرد. ایشان با اشاره به اهمیت کار و کارآفرینی از دیدگاه اسلام، ایجاد اشتغال را علاوه بر جنبه مهم ثروت آفرینی، نوعی زمینه سازی برای به کارگیری گنجینه استعدادهای انسانی دانسته و می افزایند: ایران، امروز به کارگاه بزرگ تلاش و ابتکار و نوآوری تبدیل شده است اما این واقعیت، تنها گام اول از روند پیشرفت و سرافرازی کشور است.
رهبر انقلاب اسلامی، با تاکید بر نیاز اساسی کشور به کار و کارآفرینی خاطرنشان می کنند: دو دلیل اساسی یعنی »آمادگی کشور برای جهش« و »فشار اقتصادی دشمنان« ثابت می کند که ایران، بیش از هر دوره دیگر به کار و کارآفرینی احتیاج دارد. ایشان با اشاره به تحریم ها و فشارهای اقتصادی نظام سلطه می افزایند: برای مقابله با این فشارها باید »اقتصاد مقاومتی واقعی« بوجود آوریم که معنای واقعی کارآفرینی نیز همین است
