بخشی از مقاله
چکیده :
در این پژوهش ، سعی شده به لحاظ فقهی و هم به لحاظ علوم تجربی، تحقیق مختصری راجع به موسیقی و اثرات آن انجام گیرد. بحث موسیقی از جمله مباحثی است که با وجود این که دارای قدمت زیادی است ولی درعین حال، جزو مباحث روز بوده و از جمله مسائلی است کهمخصوصاً جوانان زیادی را به خود مشغول داشته وبالتّبع سؤالات زیادی پیرامون آن مطرح شده و می شود.
موسیقی را از جنبه های مختلفی ازجمله، فقهی، هنری و...می توان بررسی کرد، ولی آن چه بیشتر در پژوهشمدّنظر بوده، نگاه به موسیقی هم از جنبه علوم تجربی وهم ازمنظردین است که درکل، در مورد اثرات موسیقی برجسم و روان انسان، مطلب مختصری به دست می دهد. در مورداهمّیّت وضرورت چنین بحثی همین بس که این بحث از قدیمالأیّام مطرح بوده ولی بیشتر جنبه فقهی آن مدّ نظر بوده و از جنبه علم تجربی کمتر موردتوجّه واقع شده لذا در این مقاله سعی شده بیشتر به جنبه علم تجربی پرداخته شود.
مقدمه :
آن چه در این نوشتارآورده شده است پژوهشی است پیرامون موسیقی و انواع آن و اثرات موسیقی بر جسم و روان انسان کهالبتّه اثرات آن بیشتر موردتوجّه قرار گرفته است.آن چه در این زمینه بیشتر موردتوجّه صاحب نظران بوده است پرداختن به موسیقی ازجنبه فقهی آن بوده است وکمتر به جنبه تأثیرات آن خصوصاً تأثیرات جسمی آن پرداخته شده است. لذا برآن شدیم تا از جنبه تأثیرات جسمانی و فیزیکی نیز آن را بررسی کرده تا هم از یک زاویه جدید به مسئله پرداخته شود و هم این که به برخی سؤالات جدید مطرح شده پاسخی هر چند مختصر داده شود.
همان گونه که بیان شد اگر چه این بحث دارای سابقه طولانی است و از دیر باز مطرح بوده است ولی امروزه نیز جزو مباحث روز، مطرح است وعموم مردم، خصوصاًجوانان با آن در ارتباط اند وگویا جزءلاینفکّ زندگی ما شده است. از طرفی نیز این هنر به ابزار و وسیله ای برای انتقال فرهنگ وحتّی تغییر فرهنگ جوامع،مبدّل گشته است و این گونه مسائل برضرورت تحقیق بیشترراجع به این هنر وکارایی آن و اثرات آن می افزاید.
هم چنین همان گونه که مطرح شد بیشترین اثرات، راجع به هنر موسیقی به جنبه فقهی آن بر می گردد ولی از کتاب ها و مقالاتی نیزکه در این زمینه نگاشته شده است، نباید چشم پوشی کرد و ما نیز در این نوشتار که به روش اسنادی کتابخانه ایتهیّه شده از برخی از آنها بهره برده ایم.برخی از این کتابها عبارتند از: تأثیر موسیقی براعصاب وروان، نوشته زنده یاد، حسینعبداللّهی خوروش، موسیقی ازدیدگاه فلسفی وروانی، نوشتهعلّامه محمدتقی جعفری، تاریخ موسیقی، نوشته سعدی حسنی، بخشی ازکتاب سلامتی وطول عمر در احکام اسلام، نوشته مهدی طاهری، بخشی ازکتاب نکته های ناب، نوشته حسنقدّوسی زاده و نیز برخی از مقالات که در این زمینه نوشته شده اند.
ازجمله وجه امتیاز این مقاله این است که مطالب این نوشته ها را به صورت موجز و مختصرجمع کرده و برخیمطالب پراکنده و زاید را ازآنها حذف کرده وآن چه در این باره مورد نیاز بوده است درحدّ این نوشتار ارائه گردیده است.بالأخره بعد از تحقیق درباره انتخاب موضوع و پس از انتخاب آن به خاطراهمیّت آن و پس از ارائه به مسؤولین مورد تأیید قرارگرفت و مشغول به تنظیم آن شدیم. البته درتنظیم آن مشکلاتی نیز پیش روی ما قرارداشت؛ ازجمله این که در این زمینه، کتابهای اندکی نوشته شده وکمتر قلم فرسایی شده است لذا منابع قابل دسترسی در این باره محدودتر می باشد.
هم چنین بعد از رجوع به منابع بعضاً، استناد به منابعی شده بود ولی از ذکر آن منابع به صورت کامل ودقیق، صرفنظر شده بودوحتّی گاهی مطلبی مستند به منبعی شده بودکه بعد از مراجعه به آن منبع چنین چیزی یافت نمی شد.یا مشکلات دیگری که نیازی به اطاله کلام در این مورد نیست.این مقاله، پیرامون 5 سؤالکلّی و جواب آنها تنظیم گشته که این سؤالات شاکله و پایه این مقاله را تشکیل می دهد و هرسؤالی یک فصل ازمقاله رابه خود اختصاص داده است که هرفصل، جواب یکی ازآن سؤالات وسؤالات ریزتر دیگر است مجموعاً اطلاعاتکلّی دراین زمینه رابه خواننده می دهد.
سؤالاتکلّی هرفصل عبارتست از:
1 موسیقی چیست؟ وانواع آن کدام است؟
3 موسیقی چه تأثیری برانسان دارد؟
4 نظرعلما و دانشمندان در مورد موسیقی چیست؟
5 آیا موسیقی درمانیواقعیّت دارد؟
