مقاله کار تیمی و اثربخشی آن بر سازمان

بخشی از مقاله

چکیده

لازمه پاسخگویی سازمان ها به نیازها، چالش ها و فشارهای پیش رو، نوآوریهایی در ارائه کالا و خدمات از یک سو و ایجاد تحول در فرایندها از سویی دیگراست. تغییر ساختار سلسله مراتبی و غیر منعطف و ایجاد سازمان های ارگانیک و منعطف در این زمینه یک نیاز حیاتی می باشد و یکی از روش های کارآمدچنین تحولی، ایجاد سازمان هایی است که ساختار آنها با اتکاء به افراد و با پی ریزی کار تیمی شکل می گیرند.

یافتن راه حل های خلاق و جدید برای مسائل پیچیده دنیای امروز، هر روز دشوارتر می شود و افراد و بخش های مختلف سازمان ها دیگر به تنهایی قادر به حل مشکلات فرارو نیستند.در نتیجه امروزه سازمان ها برای بقاء و دوام حیات، نیازمند تجدید نظر و تحول سازماندهی کارها و تقسیم وظایف میان اعضا و کارکنان خود می باشند. بر همین اساس موضوع اثر بخشی تیم ها به طور چشم گیری مورد توجه قرار گرفته است و در این مقاله نیز سعی بر تبیین انواع تیم های کاری و همچنین عوامل کلیدی که می تواند بر اثر بخشی و همچنین موفقیت تیم ها و به تبع آن سازمان داشته باشد اشاراتی داشت.

مقدمه

در دو دهه اخیر، سازمانها به طور معنا داری تغییر کرده اند. سازمانهایی که دارای ویژگیهای عدم تمرکز و جهانی شدن، هستند و توسط تکنولوژی اطلاعاتی و رهبری مبتنی بر تیم کارشان را تسهیل می کنند. یکی از قابل توجه ترین این تغییرات، تغییر از سمت کار به صورت انفرادی به کارهای با مبنای تیمی می باشد.

هنگامی که تیم ها موفق باشند، دارای توان بالقوه جهت ارائه بسیاری از مزیتها همانند انعطاف پذیری و خلاقیت فزاینده هستند و چنانچه با شکست مواجه شوند، منابع قابل توجهی را تلف کرده اند. از این رو، سازمانها باید به حداکثر کردن احتمال موفقیت تیمها توجه کنند. یکی از ساده ترین راههای انجام این امر، تمرکز بر اعضای تیم است. در واقع موفقیت یک تیم موکول به داشتن ترکیب بهینه از افرادی است که در همکاری با یکدیگر توانا باشند. باتوجه به این موضوع چگونگی انتخاب پرسنل برای این تیم ها امری درخور توجه است که نیازمند تحقیقات بیشتر پژوهشگران و متخصصان منابع انسانی است.

تیم چیست؟

توصیف های متفاوت از تیم

·    همکاری تعدادی از افراد ، به طوری که پیشرفت شان از مجموع »پیشرفت« تک تک افراد بیشتر باشد.

·    گروهی فعال از افرادی متعهد به دستیابی به اهداف مشترک ، که به نحوی مطلوب با هم کار می کنند و از آن لذت می برند و به نتایجی با کیفیت بالا می رسند و... - یان فلمینگ - .

·    یک تیم عبارت است از یک نیروی پویا که چند نفر را برای انجام یک کار یا پروژه مشترک دور هم جمع کرده است. اعضای یک تیم درباره دیدگاههای خود بحث می کنند. طرح ها را بررسی می کنند، تصمیم می گیرند و برای رسیدن به هدف کار می کنند .

·    یک تیم شامل تعداد کمی از افراد با مهارت های مکمل است، که برای رسیدن به یک هدف مشترک در کارها مشارکت می کنند. بطوریکه در این راه تمامی اعضای گروه خود را در مقابل یکدیگر و هدف نهایی مسئول می دانند.

طبقه بندی تیم ها

تیمها را با توجه به هدف آنها به شکل زیر طبقه بندی می کنند:

·    تیم حل کننده مسئله

·    تیم خود گردان

·    تیم متخصص

·    تیم های کاری

·    تیم های مدیریت

·    تیم های مجازی

تیم حل کننده مسئله :

اگر به سالها پیش باز گردیم متوجه می شویم که وقتی تیمها تازه به شهرت رسیدند بیشتر آنها مشابه بودند . اصولاً کار کنان هر دایره از سازمان هفتهای چند ساعت گرد هم می آمدند و درباره مسائلی چون بهبود کیفیت، کارایی و محیط کار صحبت می کردند ، که به این تیمها تیم حل کننده مسئله می گویند.

اعضای تیمی که برای حل مسئله تشکیل می شوند تبادل نظر می کنند، درباره فرایند کار ابراز نظر و پیشنهاد می نمایند و باعث می شوند که روش انجام کار بهبود یابد. ولی به ندرت امکان دارد که به این تیمها اختیارات زیادی داده شود و آنها نمی توانند به نظرات خود جامه عمل بپوشانند. یکی از بیشترین کاربردهای تیم های حل کننده مسائل که در دهه 80 شهرتی زیاد یافت » دوایر کیفیت « بود. این تیمها از 8 تا 10 نفر کارگر، کارمند و سرپرست تشکیل میشوند و دارای مسئولیتهای مشترک می باشند.

تیم های خود گردان:

تیمهایی که برای حل مسائل به وجود آمدند، دچارانحراف نشدند، چون مسیر کاری آنها مشخص بود و نمی توانستند دامنه فعالیت خود را بدانجا بکشانند که کارکنان را در فرآیند تصمیم گیری مشارکت دهند. این ضعف منجر به تجربه جدیدی شد که در سایه آن تیم های مستقل به وجود آمد که نه تنها مسائل را حل می کرد، بلکه جنبه اجرائی را نیز بر عهده می گرفت و مسئولیت کامل نتیجه کار را عهده دار می گردید.معمولاً تیم های خود گردان از 10 تا 15 نفر تشکیل می شوند و مسئولیتهای سرپرستان پیشین را بر عهده می گیرند. تیم خود مدار می تواند اعضاء را انتخاب نماید و عملکرد آنها را مورد ارزیابی و قضاوت قرار دهد.

تیمهای متخصص تیم های چند وظیفه ای:

افراد این تیم متعلق به یک سطح - در سلسله مراتب اختیارات سازمانی - هستند ولی دارای تخصص های گوناگون اند و برای انجام یک کار تخصصی گرد هم می آیند. درواقع گروه ضربت چیزی نیست، مگر همان گروه متخصص. به همین گونه کمیته از افرادی تشکیل می شود که به دوایر مختلف تعلق دارند و آن هم نمونه ای از یک تیم متخصص است. به طور خلاصه تیم تخصصی ابزار یا وسیله ای موثر است که افراد متخصص یک سازمان - حتی متعلق به چند سازمان - را گرد هم می آورد تا اطلاعات رد و بدل نمایند و کارهای طرحها یا پروژه های پیچیده را هماهنگ سازند.