مقاله گزارش طراحی ، تعویض و استحکام بخشی نرده های چوبی پارک کودک میمند

بخشی از مقاله

چکیده

پارک کودک میمند در راستای اهداف توسعه گردشگری و حفاظت و احیاء سایت فرهنگی- تاریخی میمند احداث شده است. محوطه پارک مشرف بر مسیر رودخانه لاخیس، حمام تاریخی و در پایین دست پایگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری میمند؛ در موقعیتی مناسب واقع شده است. عناصر بکار رفته در ساخت پارک از جمله حفاظ های چوبی از زمان احداث آن از سال 1385 تا به حال بدلیل قرار گرفتن در معرض عوامل جوی متعدد دچار فرسایش گشته و سیمای عمومی پارک را نیز تحت تاثیر قرار داده است

از اینرو ضرورت طراحی، تعویض و ساماندهی مجدد پارک و عناصر موجود در آن علی الخصوص در موقعیت کنونی سایت میمند به عنوان محوطه و منظر فرهنگی ثبت شده جهانی، اهمیتی دو چندان خواهد داشت. این گزارش پیرامون طرح مرمت، تعویض، استحکام بخشی و ساماندهی عناصر بکار رفته در پارک کودک میمند تهیه شده است.

.1 مقدمه

طراحی و اجرای حفاظهای بکار رفته در پارک کودک به دلیل استفاده از مصالح چوب و قرار گرفتن در معرض عوامل جوی چون رطوبت، دچار فرسایش و رنگ باختگی گشته اند

تصویر .1 حفاظهای چوبی بکار رفته در پارک کودک میمند

چوب در محیط های بیرونی و در معرض هوا و رطوبت کاملا می پوسد... [1] در آب و هوای معتدل و تحت چنین شرایطی تخریب حاصل از تغییرات بعدی که به دنبال تغییرات در رطوبت نسبی هوا صورت می گیرند، متداولترین نوع ضایعه است. بر اثر این تغییرات، چوب تاب برداشته و می شکافد - نک تصویر - 1 و در واقع این ضایعات به دلیل ماهیت رطوبت گرایی چوب و اینکه این ماده ساختاری رگه مانند دارد، اتفاق می افتد .[1] نوسانهای حرارتی و رطوبت نسبی موجب ترک خوردن و ورآمدن چوب می شود .. .[2]

میمند دارای آب و هوای معتدل خشک تا گرم خشک می باشد - و - ... میانگین سالانه رطوبت نسبی نیز - در آن - 34 درصد می باشد .[3] بنابراین اینگونه به نظر می رسد که تخریب، پوسیدگی و دفرمه شدن عناصر چوبی موجود در ساخت و سازها بیش از اشباع شدن آنها از آب؛ بیشتر تحت تاثیر تغییرات رطوبت محیطی و دفع و جذب های متوالی رطوبت باشد. خشکی آب و هوا نیز به خودی خود اثر مخربی بر ساختارهای چوبی دارد. اگر هوای محیط خیلی خشک باشد ممکن است قسمتهایی از چوب بر آمدگی پیدا کند .[1]

بر اساس ضریب خشکی دومارتن ماههای فروردین تا آبان در میمند جزو ماههای خشک به حساب می آید .[3] با این حساب می توان اثرات خشکی آب وهوا در تخریب ساختارهای چوبی را نیز مدنظر قرار داشت.

.1  رویکرد اول : مرمت و استحکام بخشی حفاظهای چوبی موجود

در بسیاری موارد برای بازسازی و یکپارچگی و استواری چوب لازم می شود تا هم از تقوبت بخشی مکانیکی و هم از استحکام بخشی استفاده شود .[1] از عمده ترین روشهای تقویت بخشی با روشهای مکانیکی می توان موارد زیر را برشمرد :

1.    میخ پرچ زدن با میخهای فلزی یا چوبی

2.    تثبیت قطعات چوب به شکل × بر روی شکاف ها جهت جلوگیری از پیش روی شکاف

3.    تقویت به وسیله پیچ کردن یا چسباندن باریکه های چوبی به چوب قدیمی

4.    پر کردن فرورفتگی ها و گودی های نامنظم با ملات مخصوص - ترکیب یک ماده سخت کننده و رزین - .[1 ] پرکاربردترین و دردسترس ترین روش برای این مورد مخلوط چسب چوب و نرمه چوب است که البته تا میزان زیادی نیز اثر بخش می باشد.

از جمله روشهایی که برای استحکام بخشی چوب های سست بکار می رود استفاده از رزین های مصنوعی و صنعتی است که عملکرد و نتیجه بخش بودن آنها اثبات شده است. به وسیله رزینهای سنتری می توان چوبهای سست را استحکام بخشی کرد. اثر بخشی رزینهای پلی استر، رزینهای اپوکسی، پلی وینیل استات و پلی متیل متاکریلات ثابت شده است .[2] در زیر به دو گروه ماده مرسوم و پرکاربرد در زمینه مرمت و استحکام بخشی چوب اشاره خواهد شد :

.1  اپوکسی رزین

الف- Rutapox l – 93/2

یک گونه از رزین های اپوکسی است که برای مرمت چوب توسعه یافته است. ویسکوزیته کم این رزین - که وزن ملکولی کمی دارند - موجب می شود که به خوبی در مواد متخلخل نفوذ کند ... رزین مذکور به دلیل زرد شدن، باعث تیره شدن شی استحکام بخشی شده می شوند

ب- روتاپوکس آر - Rutapox R 1210 - 1210 و روتاپوکس آر - Rutapox R 1200 - 1200

دو نوع از ترکیبات بی رنگ اپوکسی رزین است. این ترکیبات عبارت اند از اپوکسی رزین آلیفاتیک و مخلوطی از بوتاندیول دی گلی سیدیل اتر و متان دیامین که برای استحکام بخشی چوب های شکننده بکار می روند .[5]

.2  پلیمرهای پلی اورتان

الف- زیلامون ال- ایکسهمراه با هاردنر اِن - Xylamon lx hardening n -

مایعی روشن که در محکم سازی چوب های پوسیده به کار می رود و در اثر تماس با رطوبت هوا سفت و به ماده جامد - احتمالا پلی اورتان - تبدیل می شود 

اشکال محلول رزین های مصنوعی ... این است که تنها محلول های نسبتا رقیق آنها را می توان در یک حلال آلی مورد استفاده قرار داد، به همین خاطر ... لازم است چندین بار پشت سر هم آنرا بکار برد 

.3  رویکرد دوم : طراحی و تعویض حفاظهای چوبی

1-3 مبانی نظری

طراحی معماری در بافت های تاریخی فرایندی به مراتب سخت تر و پیچیده تر است، چه آنکه حیطه فکر و خلاقیت یک طراح به نسبت بسیار زیاد در خدمت فضا و محیط مرجوع قرار می گیرد و از آزادی عمل در موقعیت های دیگر خبری نیست. این محدودیت به طراح کمک خواهد کرد تا در رائه طرح، وفادار به محیط، فضای معماری و روح مکان مورد نظر بوده و از هجو زدگی و طباق بی مورد مصون بماند