بخشی از مقاله
چکیده :
امروزه بسیاری از برنامه ریزان وسیاست گذاران توسعه ازصنعت گردشگری به عنوان رکن اصلی توسعه پایدار یاد می کنند. صنعت گردشگری با درآمد سالانه بیش از 1000 میلیارد دلار در جهان ، جزو صنایع پاک است که با صنایع پول ساز ومهمی مانند خودرو سازی ونفت رقابت می کند. گردشگری امروزه یکی از صنایع به سرعت درحال رشد دنیا وابزاری برای افزایش درآمدکشورهای جهان به شمار می آید. درصنعت گردشگری بخش هایی فعالیت می کنند که شناخت کمتری درمورد آن وجود دارد، یکی از این بخش ها گردشگری روستایی است.
گردشگری روستایی یکی از جذاب ترین وشاید جدیدترین شاخه های این صنعت است که اخیرا مورد توجه بسیاری از کشورهای جهان سوم قرار گرفته است.گردشگری روستایی می تواند موجب رشد اقتصادی وتنوع فعالیت ها از یک سوی وایجاد اشتغال و درآمدزایی ، توسعه فعالیت های کوچک روستایی وافزایش ضریب تکاثری گردشگری در اقتصاد روستایی برای ساکنان روستایی با جذب مازاد نیروی انسانی از سوی دیگرشود ویکی از فرصت های همه جانبه توسعه روستایی محسوب می شود.
گردشگری روستایی به عنوان منبع باارزش اشتغال زایی است و میتواند وسیله مهمی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی جوامع روستایی باشد ودر بسیاری از کشورها با سیاست های کشاورزی در ارتباط است وغالبا وسیله ای در جهت حمایت محیط زیست وفرهنگ روستایی می باشد وبنابراین می تواند نقش اساسی در توسعه روستا داشته باشد.
مقدمه:
گردشگری روستایی ، توریسمی است که در مناطق روستایی شکل می گیرد. گردشگری روستایی منبعی است که گردشگران جذب آن می شوند وصنعت گردشگری از آن کسب درآمد می کند.در بسیاری از مناطق کشورهای پیشرفته ویا درحال توسعه ، گردشگری راه ارزشمند و مهمی برای پشتیبانی وتنوع اقتصاد جوامع روستایی است و به دلیل کمرنگ شدن نقش کشاورزی و افزایش زمین های بایر در مناطق روستایی گردشگری تبدیل به فرآورده های نقدینه ساز در مناطق روستایی شده است.بنابراین رابطه ای دو طرفه بین گردشگری روستایی ومنابع آن وجود دارد.
به دنبال بهبود سطح زندگی مردم ناشی از عواملی چون پیشرفت تکنولوژی، رشد شهرنشینی ، بهبود وضعیت اقتصادی و بخصوص تحول در امکانات حمل ونقل واختراع راه آهن ، توریسم از حالت سنتی خود که متعلق به گروه اندکی - عمدتا مرفه - بود ، خارج شده وبه صورت یک نیاز همگانی ویک واقعیت مهم اقتصادی، اجتماعی وفرهنگی درآمده است.
صنعت توریسم در سال های اخیر وبه خصوص بعد از جنگ جهانی دوم از رشد شتابانی برخوردار گشته ، به گونه ای که عنوان "انقلاب گردشگری" را برای آن برگزیده اند. گردشگری روستایی نیز به عنوان جزئی برجسته از صنعت توریسم در سال های اخیر به سرعت در حال رشد وگسترش بوده ، به گونه ای که مطابق تحقیقات انجام شده در سال 1993 میلادی بیش از 70 درصد از آمریکایی ها از تفریحات روستایی برخوردار شده اند.
در عین حال توسعه سریع این بخش از گردشگری را می توان به ویژه از دهه ی 1950به بعد جستجو کرد، که در کنار فعالیت های متنوعی همچون گردش در خارج از شهر و کوهنوردی رونق یافته است. این در حالی است که پتانسیل های گردشگری در هر روستابیش از هر چیز به سرمایه های جغرافیایی، کیفیت مناظر طبیعی وآثار تاریخی و فرهنگی رونق یافته است
تداوم روند رو به رشد گردشگری سهمی که این صنعت در تحرکات اقتصادی ایفا می کند صنعت توریسم را به عنوان یکی از مهم ترین وپردرآمدترین صنایع جهان درآغاز هزاره سوم به شمار آورده است. این صنعت رو به گسترش طبق اعلامیه سازمان تجارت جهانی رتبه سوم را در تجارت بین الملل سال 2000 کسب کرده وپس ازصنایع نفت و خودروسازی ، عظیم ترین صنعت جهان شناخته می شود.
درعین حال در سال2003 میلادی با سفر بیش از 694 میلیون نفر گردشگر به کشورهای مختلف ، حدود700 میلیون دلار درآمد وارد چرخه اقتصادی کشور ها شده است.
بدین ترتیب گردشگری روستایی یکی از انواع مهم گردشگری، در سال های اخیر به عنوان عامل مهم در تحول و توسعه نواحی روستایی مورد توجه قرار گرفته واز آن جا ضرورت می یابد که بسیاری از فعالیت های اقتصادی روستایی طی دهه های اخیر دچار افول شده وسطح درآمد واشتغال در فعالیت های کشاورزی سنتی، به ویژه در آمد سرانه روستائیان ،تا کمتر ازمیزان متوسط درآمد سرانه کشور کاهش یافته است. توسعه گردشگری روستایی می تواند اثرات وپیامدهای مثبت ومنفی اقتصادی ، اجتماعی ومحیطی را در نواحی روستایی به همراه داشته باشد.
ازجمله اثرات مثبت اقتصادی می توان به ایجاد اشتغال ودرآمد، کمک به فراهم شدن خدمات زیر بنایی توسعه و تشویق سایر بخش های اقتصادی، تنوع بخشی به فعالیت های اقتصادی روستایی ومانند آن اشاره نمود.
اگرچه اثرات مثبت اقتصادی گردشگری مورد تایید است ولی بسیاری از پژوهشگران معتقدند اثرات منفی اقتصادی ،زیست محیطی برجامعه میزبان را نیز به دنبال دارد. به این ترتیب که معمولا درمرحله اولیه توسعه گردشگری، فواید اقتصادی نمود پیدا می کند ولی در مراحل بعدی وبا توسعه در مقیاس انبوه وکنترل نشده، اثرات وپیامدهای منفی اقتصادی جلوه گر می شوند.
بنابراین لزوم مدیریت وکنترل اثرات منفی وتقویت اثرات مثبت اهمیت می یابد. علاوه بر این بسیاری از سیاستگزاران وبرنامه ریزان توسعه، از این صنعت - گردشگری روستایی - که یکی از مردمی ترین اشکال گردشگری محسوب می شود به عنوان رکن اصلی توسعه پایدار یاد می کنند ومعتقدند که این صنعت می تواند با برنامه ریزی مناسب موجب رشد اقتصادی، تنوع فعالیت ها، اشتغال، درآمد زایی وتوسعه پایدار روستایی شود به طوریکه گردشگری پایدار، اصطلاحی است که هدفش حفاظت تنوع وکیفیت محیط، حفظ محیط اکولوژیک، افزایش درآمد وغیره است به گونه ای که آثار ناخواسته به حداقل رسیده وآثار مثبت گردشگری تقویت شود
