بخشی از مقاله
چکیده
کنوکارپوس ارکتوس درخت یا درختچهای است همیشه سبز، با تاجی متراکم و متحمل به شرایط نامساعد محیطی که قادر به پرورش در مناطق خشک و نیمه خشک میباشد. با عنایت به اینکه بسیاری از عوامل بیولوژیکی موجود در هوا مانند گرده، اسپور قارچها و اسپور جلبکها میتواند موجب بروز آلرژی تنفسی و پوستی شود لذا شناخت گونههای مختلف گیاهی به ویژه کنوکارپوس که میتواند بواسطه انتشار دانههای گرده سبب بروز انواع مختلفی از آلرژی در شرایط آب و هوایی اهواز گردد امری ضروری است.
با بررسی منابع علمی مشخص گردیده است که تاکنون اطلاعات علمی مدونی در خصوص آلرژیزا بودن دانه گرده کنوکارپوس ارکتوس وجود نداشته ولی با توجه به وجود ارتباط مستقیم و قوی بین حضور عوامل بیولوژیک در هوا و بروز مشکلات تنفسی، مطالعه بیشتر در مورد عوامل بیولوژیک موجود در هوای اهواز بویژه دانه گرده گیاه کنوکارپوس از اهمیت ویژهای برخوردار است.
.1 معرفی گیاه کنوکارپوس
گیاه کنوکارپوس با نام علمی Conocarpus erectus L. از خانواده Combretaceae گونه ای است همیشه سبز با ارتفاع 30-45 فوت که به عنوان درختچه یا درخت کوچک با اندازههای بسیار متنوع در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیر پرورش می یابد و با توجه به مقاومت بالا به خاک های شور، در نواحی ساحلی نیز قابل کشت میباشد Nettel et al ,2008 - ؛ Schoener ، . - 1988 تکثیر این گیاه از طریق بذر یا نهال بوده و پوست درخت قهوهای تیره، شیاردار و زبر است. رنگ شاخههای جوان سبز یا سبز متمایل به زرد که پس از بلوغ به قهوهای تبدیل میشوند. کنوکارپوس دارای برگهای متناوب، بیضی شکل یا نوک تیز با طول 1/4 -1 تا 4 اینچ و عرض 1/2 تا 1/4 اینچ می باشد و دارای دمبرگهای کوتاه به طول 1/8 تا 3/8 اینچ میباشند. گلهامعمولاً تک جنسی هستند، در خوشههایی با گلهای سفید، کرم، خاکستری یا بنفش وغالباً از 1 تا 3 اینچ طول دارند. کنوکارپوس در تمام سال قادر به تولید گل و میوه می باشد و میوههای آن به رنگ قرمز متمایل به قهوهای میباشند
شکل .1 کنوکارپوس ارکتوس الف - درخت بالغ، ب - مرحله گلدهی، ج - گلها و میوه ها
سه رقم اصلی از کنوکارپوسها شناخته شده هستند که در درجهی اول با ظهور برگهایشان از هم متمایز میشوند. Conocarpus erectus var. erectus، کنوکارپوس سبز است با برگ های سبز یا سبز متمایل به زرد، بدون کرک یا با کرک کم، چرمی و کمی گوشتی، و Conocarpus erectus var. sericeus، کنوکارپوس نقرهای است که برگهای آن با کرکهای متراکم به رنگ نقرهای پوشیده شده است، و رنگ برگ از نظر ژنتیکی ثابت نمیباشد و نسبت به کنوکارپوس سبز تحمل کمتری به سرما دارد. رقم Momba در مقایسه با سایر ارقام از ارتفاع کمتری برخوردار است و دارای تاجی متراکم میباشد
شکل .2 ارقام کنوکارپوس ارکتوس
کنوکارپوس یک گیاه بادوام با عمر طولانی است که به خوبی در ریگزارها یا سنگلاخ ها، خاکهای قلیایی، مرطوب، و شرایط شور رشد می کند، و برای کشتهای ساحلی بسیار توصیه شده است، و در زمان طوفان از خاک محافظت نموده و به ثبات تپههای شنی و ریگهای روان در ساحل کمک مینماید. کنوکارپوس مواد غذایی و پوششی برای محیط زیست فراهم می نماید. از آن به عنوان یک منبع برای تولید هیزم استفاده میشود. چوب آن در آب، سنگین و بادوام است و برای ساخت قایق قابل استفاده میباشد. اگرچه چوب آن بسیار بادوام است، اما به حمله موریانهها حساس میباشد. از پوست آن در چرمسازی و پزشکی استفاده میشود و برگهای آن حاوی تانن میباشند
گیاه کنوکارپوس یک گیاه تزیینی است و به عنوان پرچین، گیاه مدل، چشم انداز سواحل اقیانوسها، کاشت در خطوط ساحلی، خط میانی بزرگراهها و خیابانهای بدون پیادهرو استفاده میشود. تا کنون خطرات این گونهی گیاهی برای انسان شناخته نشده و حساسیت لایهی ازن به آن ناشناخته است
.2 پراکنش کنوکارپوس در سطح جهان
کنوکارپوس بومی مناطق برمودا، سواحل جنوب فلوریدا و باهاماس، جزائر کارائیب - به جز دومینیکا - مکزیک، امریکای جنوبی و مرکزی و جزایر گالاپاگوس است Tomlinson - ، - 1980، این گونه به طور گسترده در امتداد سواحل افریقا نیز یافت میشود Howard - ، . - 1989 گیاه کنوکارپوس اریکتوس یک گونه اصلی از جنگلهای مانگرو استوایی است که تا سال 2005 در کشورهای افریقا - جدول - 1، امریکای شمالی و مرکزی - جدول - 2، و امریکای جنوبی - جدول - 3 شناسایی شده است FAO - ، . - 2007 ولی با این وجود در حال حاضر آمار دقیق تری از جمعیت این گونه در سطح جهان وجود ندارد.
جدول .1 توزیع کنوکارپوس اریکتوس در کشورهای قاره آفریقا - فائو، - 2007
جدول .2 توزیع کنوکارپوس اریکتوس در کشورهای منطقه آمریکای شمالی و مرکزی FAO - ، - 2007
