بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
مبحث نقشه خواني
اسلاید 2 :
اهداف درس :
دانشجويان پس از مطالعه مباحث اين درس ضمن آشنايي با ارتباط شكل زمين و عوارض آن از طريق نقشه ،انواع سيستمهاي تصوير در تهيه نقشه ،محتواي جغرافيايي و كاربرد نقشه ،طبقه بندي نقشه ها بر اساس مقياس ،علائم قراردادي ،نمايش ناهمواري هاي زمين ،اندازه گيري فاصله طول و مساحت از روي نقشه و . را ياد خواهند گرفت .
اسلاید 3 :
-استفاده از نقشه سابقه طولاني داشته ،قديمي ترين مدرك شناخته شده لوحه كوچكي از گل رس بوده كه در حفريات باستانشناسي درشمال بين النهرين و در حدود 4500 سال پيش مربوط مي شود.
- نقشه هاي امروزي نتيجه يك دوره تكامل طولاني در فن نقشه برداري و تهيه نقشه بوده و كاربرد آن نيز زمينه بيشتري يافته است .
اسلاید 4 :
- نقشه در تحقيقات جغرافيايي ،هم منبع اطلاعات است و هم ابزار مشاهده ،هم وسيله ثبت مشاهدات و هم وسيله تجزيه و تحليل و غيره .
- نقشه بهترين وسيله براي تشريح و توضيح پديده هاي جغرافيايي بوده و به همين سبب نقشه را «قسمتي از زبان فني جغرافيا» و آنرا نشان ويژه شغل جغرافيا بيان مي كنند.
اسلاید 5 :
- تعريف نقشه :
نقشه تصويري از تمامي با قسمتي از كره زمين روي يك سطح مستوي است كه به نسبت معيني كوچك شده و عوارض و پديده هاي مختلف بطور انتخابي و با علائمي خاص روي آن نشان داده شده است .
- نقشه ها از نظر موضوع ،اندازه،محتوي وروشي كه درتهيه و ترسيم آنها بكار رفته فوق العاده متنوع هستند .
اسلاید 7 :
-زمين سياره اي به شكل كره (كره غير هندسي) و شلجمي شكل يا اييپسوئيد و بين بيضوي ودايره ،پرتقال كوفته ،كلابي ،تخم مرغي و غيره مي باشد .
- واقعيت كروي بودن زمين را اولين بار فيثاغورس در سال 500 قبل ميلاد اظهار داشته و صد سال بعد ارسطو و بعضي ديگر از دانشمندان يونان قديم كه كرويت زمين را قبول داشتند، درباره ابعاد اين كره زمين ارقاص را بطور تخميني بيان داشته اند .
اسلاید 8 :
-اولين اندازه گيري با روش علمي از طول پيرامون كره زمين حدود 200 سال پيش از ميلاد (2225سال پيش) توسط اراتوستن (eratosten) دانشمنداي از شهر اسكندريه مصر صورت گرفته است .
- ميزان محاسبات انجام گرفته توسط اين دانشمند حدود 16 درصد با طول واقعي كنوني پيرامون زمين اختلاف داشته كه اين اختلاف مربوط به نقص ابزار اندازه گيري فاصله و دشواري آن با امكانات آن بوده است .
اسلاید 9 :
-اولين اندازه گيري دقيق در زمينه پيرامون كره زمين در سال 1525 ميلادي توسط دانشمند فرانسوي بنام «فرنل-fernel» بعمل آمد كه محيط كره زمين را 40044 كيلومتر محاسبه كرده است .
- تازمان نيوتون زمين را يك كره كامل مي دانستند،ولي نيوتون و همكارانش درسال 1700 ميلادي با درنظر گرفتن نيروي گرانش (نيروي ثقل) زمين و نيروي گريز از مركز كه از چرخش زمين (حركت وضعي) حاصل مي شود ،زمين در منطق قطبي فشرده تر و در منطقه استوايي كمي متورم است.
اسلاید 10 :
- درنقشه هاي جديد كشور ايران از «بيضوي هايفورد» استفاده مي شود كه در كنگره بين المللي ژنودزي در سال 1924 بعنوان بيضوي بين المللي انتخاب شده است .
- شعاع متوسط كره زمين حدود 650/367/6 متر بوده واختلاف بين شعاع قطبي و شعاع استوايي دراين بيضوي نزديك به 19 كيلومتر مي باشد .
- علم ژئودزي – geodesyشكل و ابعاد (يعني طول و عرض وارتفاع ) زمين را بررسي مي كند.
اسلاید 13 :
دايره استوا :
دايره وكمربند فرضي روي كره زمين كه تمام نقاط آن از دوقطب به يك فاصله بوده و بزرگترين مدار روي سطح زمين مي باشد و ديگر مدارات به موازات خو استوا وبسوي قطبين كشيده شده و طول انها نيز كوچكتر مي شوند .
- مدارات:
روي كره زمين بموازات استوا دايره ها و كمر بندها ي فرضي بي شماري را مي توان تجسم كرد كه هر يك از اين دايره ها را مدارميگويند.
اسلاید 14 :
- بدليل مايل بودن 27/23 درجه سياره نسبت به خورشيد ،چهار مدار مشخصه برروي شيكه بندي كره زمين به نامهاي مدار راس السرطان ،مدار راس الجدي ،مدار قطبي شمالي و مدار قطبي جنوبي مي باشند.
- نصف النهارات :
دايره وكمر بند فرضي روي كره زمين كه از قطبين (شمالي وجنوبي ) جغرافيايي عبور كرده و همديگر را در قطبين قطع بكنند را نصف النهارات (يا نيمروز ) مي گويند .
اسلاید 15 :
- درشبكه جغرافيايي (مدارات و نصف النهارات با فاصله مساوي) دايره و خط استوا كه كره زمين را به دو نميكره شمالي و جنوبي تقسيم كرده است ،محور افقي اصلي سيستم مختصات و محور اصلي ديگر سيستم (محور قائم) در ميان بي نهايت نصف النهارات ،نصف النهار مبدا يا گرينويچ در حوضه لندن بعنوان مبدا شناخته مي شوند .
- از سال 1884 ميلادي و بخاطر كاربرد بهتر و موفقيت آميز تربودن و بخصوص براي دريانوردان ،گرينويچ بعنوان صفر در جه و نصف النهار مبدا قرار گرفت .
اسلاید 16 :
- دايره استوا و نصف النهار گرينويچ در خليج گينه (غرب افريقا) همديگر را قطع مي كنند . ا زنصف النهار مبدا بسوي شرق 180 درجه و بسوي غرب 180 درجه(كلا360 درجه) وهمچنين از خط استوا بسوي قطب شمال 90 درجه و قطب جنوب 90 درجه تقسيم مي شوند .
- موقعيت هر نقطه و مكان در شبكه جغرافيايي با مشخص كردن فاصله آن از دايره استوا و نصف النهار گرينويچ بدست مي آيد.
اسلاید 17 :
واحد اندازه گير ي طول وعرض جغرافيايي درجه و دقيقه و ثانيه مي باشد .
اسلاید 18 :
-معادل خطي يك درجه جغرافيايي درحدود 111 كيلومتر مي باشد و در روي خط استوا نيز يك درجه طول جغرافيايي به همان اندازه است .
معادل خط یک درجه = کل درجه دایره/ طول کره زمین
-دايره مدارات بسوي قطبين كره زمين كوچكتر شده و در نقطه قطب به صفر درجه مي رسد.
اسلاید 19 :
- ژئو ئيد
- علم اندازه گيري طول و عرض جغرافيايي و ارتفاع آن نقطه يا مكان مي باشد .
امتدادهاي مبدا طول جغرافيايي نصف النهارگرينويچ و عرض جغرافيايي خط استوا بوده و براي مشخص كردن ارتفاع نقاط نياز به سطح مبدا كه همان سطح متوسط اقيانوسهاي آزاد اندازه گيري مي شوند .
- آب اقيانوسها ودرياها بيش از دو سوم كره زمين را در بر مي گيرند ،هنگامي كه سطح آبهاي اقيانوسها و درياهاي آزاد در زير خشكي ها امتداد يافته و آنرا قطع كند شكل سطح ژئوئيد حاصل خواهد شد.
