بخشی از پاورپوینت
اسلاید 2 :
فصل سوم
مديريت مشاركت جويانه در بخش دولتي
اسلاید 3 :
تأملي در مفهوم اعتماد
با توجه به نگاهها و رويكردهاي متفاوت به اعتماد، شيوه هاي متفاوتي براي تعريف اعتماد رايج اند: برخي از انديشمندان(راجر،ديويس،شورمن) با تمركز بر اعتماد سياسي يا اطمينان به دولت به بررسي سطح اعتماد به نهادهاي عمومي پرداخته اند. پژوهشگراني كه به مطالعه سرمايه اجتماعي مشغولند اعتماد را عنصر مهم اين نوع سرمايه مي دانند(پوتنام1995وكلمن1988).
يوتينم(1955) اعتماد را اين چنين تعريف مي كند : «ميل به اتكا به طرف ديگر و در پيش گرفتن اقداماتي كه در شرايطي خاص يك طرف را در برابر طرف ديگر آسيب پذیر مي كند».
ميشرا( 1955) نيز اعتماد را چنين تعريف ميكند: «تمايل يك طرف به آسيب پذيري در برابر طرف ديگر براساس اين نظركه طرف مقابل فردي شايسته و قابل اتكاست ».
بنابراین، اعتماد را به طور کلی می تواند «اتکا بر اقدامات مشروط آتی طرفین» تعریف کرد.
آسلنر: اعتماد را به سه دسته تقسيم مي كند : اعتماد راهبردي ، اعتماد خاص ، اعتماد اخلاق گرايانه
اسلاید 4 :
توماس نيز سه گونه اعتماد را با نام هاي ( اعتماد اعتباري، اعتماد متقابل و اعتماد اجتماعي ) برمي شمرد. در حاليكه اعتماد اعتباري مبتني برنظريه عامليت است، اعتماد متقابل برتعاملات پي درپي با يكديگر استوار است.
از اين رو، اعتماد متقابل نسبت به اعتماد اعتباري متقارن است چون بر تعامل ميان طرفين استوار است. توماس با تعريف اعتماد اجتماعي به مثابه نوعي سرمايه اجتماعي ادعا مي كند كه اعتماد اجتماعي درون نهادهايي مستتر است كه عموماً آن ها را مي شناسيم و مسلم فرض مي كنيم.
اسلاید 5 :
اعتماد به دولت
هم اعتماد متقابل و هم اعتماد نهادي در علوم اجتماعي، همچون علم سياست، اداره امور عمومي و مديريت مورد بحث قرار گرفته اند. بسياري از پژوهشگران مانند (ديلي، فري، دلگو، وايتنر) درحوزه اداره امور عمومي و مديريت دولتي به اعتماد در سطح درون سازماني توجه كرده و بر پيوند بين ويژگي هاي سازماني و مديريتي و اعتماد بين مديران و كاركنان تمركز كرده اند.
اسلاید 6 :
اهميت اعتماد به دولت
به نظر بسياري از صاحب نظران (الواني ودانايي فرد، رينگ وون دي ون ) اعتماد را مي توان عامل مؤثر مهمي در حاكميت قلمداد كرد. اعتماد به دولت از منظر سياست مداران و ديوان سالاران امري ضروري است، زيرا كناره گيري شهروندان از حمايت دولت مشروعيت حاكميت مردم سالار را با مشکل مواجه مي كند. بنابراين، اعتماد به دولت مي تواند سبب همراهي شهروندان با سياست هاي دولت بدون توسل به زور شود.
علاوه بر مطالب فوق، اعتماد به دولت مي تواند هزينه عامليت يا هزينه فرصت را كاهش دهد (روسيو)، زيرا محور بنيادي در محيط سازمان هاي دولتي هزينه فرصت است.
اسلاید 7 :
چهارچوبهاي نظري اعتماد به دولت
از نگاه مديريت دولتي منشأ اصلي بي اعتمادي شهروندان به دولت، بارِكاري دولت است. دولت به علت داشتن خانواده اي بزرگ دخل و خرجش متعادل نيست و طبيعي است كه نمي تواند همة اعضاي خانواده را راضي كند، بودجة معيني دارد كه بايد به نحوي آنرا توزيع كند كه همگان تا حدي منتفع شوند، ولي معلوم نيست كه آيا همگان از سهم خود راضي مي شوند يا خير. شهروندان دربرابر بارِكاري دولت يا از خود صبر نشان مي دهند و هم چنان به خدمات دريافتي دولت به هر نحو و شكل ممكن باشد وفادار مي مانند، يا از آن شكايت مي كنند يا در نهايت از دريافت خدمات خودداري مي كنند .
اسلاید 8 :
مديريت دولتي مشاركت جويانه
تعامل شهروندان با دولت را مي توان به چندگونه طبقه بندي كرد. براساس يكي از اين طبقه بنديها ، تعامل دولت - شهروندان به دو سطح تقسيم ميشود:
1- تعامل منفعلانه دولت - شهروندان كه ( شبه مشاركت ) نام دارد و صرفاً درجريان قراردادن شهروندان از تصميم هاي اداري مديريت دولتي درباره برنامه ها، قوانين و مقررات اشاره دارد.
2- تعامل فعالانه دولت - شهروندان يا ( مشاركت قابل اعتماد ) كه درآن شهروندان، به مثابه مالك به جاي مشتري، در تصميم گيري هاي اداري تأثيرگذارند .
اسلاید 9 :
درطبقه بندي ديگر تعاملات دولت - شهروندان را مي توان به دو دسته تقسيم بندي كرد:
1- تعاملات غيرهم زمان كه از طريق نامه، نامه هاي الكترونيك و ميزگردهاي سياسي ديجيتالي در زمينه سياستها انجام مي شود.
2- تعاملات هم زمان كه به ارتباط همزمان بين شهروندان و دولتها از طريق تلفن، گفت و شنود رودررو، جلسات عمومي و گفت و شنود هاي ديجيتالي در زمان واقعي اشاره دارد.
درتعامل هم زمان دولت ها مجبورند فوراً به شهروندان پاسخ دهند هر چند حداقل و کوتاه باشد، ولی در تعامل غير هم زمان در چهار حالت به شهروندان پاسخ مي دهند:
1- شهروندان پاسخي دريافت نمي كنند ( نبود پاسخ )
2- شهروندان پاسخي كلي دريافت مي كنند ( پاسخ كلي )
3- شهروندان پاسخ اطلاعاتي مستقيمي دريافت مي كنند ( پاسخ اطلاعاتي مستقيم )
4- شهروندان را به جاي ديگر ارجاع مي دهند تا پاسخ خود را دريافت كنند ( پاسخ اطلاعاتي ارجاعي به ديگران)
اسلاید 10 :
براي تعامل شهروندان با دولت مي توان مدلي چهار مرحله اي تصور كرد كه تعامل مشاركت جويانه در مرحله آخر آن شكل مي گيرد:
1- مرحله قابليت دسترسي: اين مرحله به ميزان دسترسي آسان به دولت اشاره دارد. دانشمندان( آتزيوني ) قابليت دسترسي را ( توانايي برقراري ارتباط با ديگران نه توانايي ارسال يك پيام به ديگران ) تعريف مي كنند. اين مرحله عنصر اساسي تعامل شهروندان با دولت است، زيرا چنين تعاملي بدون دسترسي آسان به دولت به صورت اثر بخش محقق نمي شود. سازوكارهاي ديجيتالي نظير نامه هاي الكترونيك امكان دسترسي نسبتاً بهتري فراهم مي كنند.
اسلاید 11 :
2- مرحله جست وجوي اطلاعات : اين مرحله به نوعي تعامل براي جست وجو و دريافت اطلاعات از دولت اشاره دارد. شهروندان مي توانند به كمك سازوكارهاي سنتي تعامل شهروند - دولت نظير تلفن يا گفت و شنود چهره به چهره اطلاعات را بدست آورند.
3- مرحله دريافت خدمات : شهروندان درمرحله سوم براي تقاضا و دريافت خدمات عمومي با دولت تعامل دارند. تعامل شهروند - دولت با هدف مبادله خدمات عمومي، نظير پرداخت مالياتها، صدور و تمديد گواهينامه هاي رانندگي.
4- مرحله حوزه عمومي : دراين مرحله، شهروندان در فرايند حاكميت مشاركت مي كنند. بنابراين در اين مرحله، مشاركت شهروندان از طريق جلسات عمومي، همايشها، صندوق انتقادات و پيشنهادات صورت مي گيرد.
اسلاید 12 :
ويژگيهاي حاكميت مشاركت جويانه :
1) دسترسي دولت و شهروندان به اطلاعات متوازن
2) دستور كار باز دولت در تعامل با شهروندان
3) زمان كافي مورد نياز براي بررسي موضوعات بحث برانگيز دولت و مجلس به صورت گسترده
4) فارغ بودن از توسل به زور يا دستكاري طرفين
5) چهارچوب مبتني بر قواعد براي بحث طرفين
6) مشاركت با نمونه كاملي از شهروندان
7) قلمرو تعامل آزادانه بين دولت و شهروند
8) به رسميت شناختن تفاوتهاي بين طرفين و رد پيش داوريها براساس جايگاه شهروندان و دولت.
اسلاید 13 :
پاسخگويي در مديريت دولتي
از نظر فرازمند: (مديران دولتي پاسداران اعتماد مردم اند. از اين رو، پاسخگويي سازمانهاي دولتي به مردم موضوع بسيار مهمي است، زيرا بسياري از فعاليتها در بخش دولتي هستند كه زمينه زيادي براي فساد و زير پا نهادن منفعت عامه فراهم مي كند).
به نظر دنهارت « هيچ چيز، نه خطاهاي قضاوت، نه ناكارايي، نه ضايعات، نه مالياتهاي سنگين، نه وجود مقررات بيش از حد، و نه حتي شكست در جنگ، دولت را از پايه نمي لرزاند به جز وجود اين باور كه عامه مردم تصور كنند حاكمان و مديران دولتي، به جاي توجه به منفعت عامه موكلين خود، به منفعت شخصي خود مي انديشند. اگر چنين باورهايي در ميان مردم فراگیر شوند عامة مردم هم به دولتمردان ( مديران دولتي ) و هم به خود نهاد دولت بي اعتماد مي شوند.»
اسلاید 14 :
جنسن پنج نوع پاسخگويي را به شرح زير مطرح و تعريف مي كند :
1) پاسخگويي قانوني: تا چه حد متصديان امور عمومي از قوانين و مقررات تبعيت مي كنند؟
2) پاسخگويي مالي: تا چه حد متصديان امور عمومي منابع مالي را به اثر بخش ترين شيوه
مصرف مي كنند؟
3) پاسخگويي عملكردي: تا چه حد متصديان امور عمومي اهداف و انتظارات سياست مداران را محقق مي سازند؟
4) پاسخگويي مردم سالار: تا چه حد متصديان امور عمومي به ارزشهاي مردم سالار ارج نهاده، فرايندهاي مردم سالار را تقويت مي كنند؟
5) پاسخگویی اخلاقی: تا چه حد متصديان امور عمومي استانداردها و اصول اخلاقي را رعايت مي كنند؟
اسلاید 15 :
رضايتمندي شهروندان از مديريت دولتي
ابعاد پنج گانه متغير رضايتمندي عبارتند از:
1) حساس بودن به عرضه خدمات به شهروندان
2) اتكا پذير بودن متصديان امور عمومي
3)دسترسي به تسهيلات وخدمات
4) ارتباطات و
5) هزينه ها، كه سنجش اين موارد، در واقع، سنجش كيفيت خدمات را نشان مي دهد .
سميز نتيجه مي گيرد كه هر چه عملكرد دولتها در عرضه خدمات عمومي به مردم بهتر باشد، مردم اعتماد بيشتري به آنها خواهند كرد.
انديشه اصلي نوسازي اداري بر اين اساس بوده است كه افزايش كيفيت خدمات عمومي رضايتمندي شهروندان را افزايش مي دهد و در نتيجه مي تواند سبب افزايش اعتماد عمومي به دولت شود.
ادبيات مديريت دولتي به اين جهت گيري نظريه عملكرد خرد مي گويند .
اسلاید 16 :
تركيب عوامل موثر در اعتمادعمومي به مديريت دولتي
باتوجه به عوامل مؤثر در اعتماد عمومي، مي توان چند چهار چوب كلان نظري را شناسايي كرد. اين چهار نگاه كلان عبارت اند از: نگاه مديريت، نگاه مديريت دولتي، نگاه جامعه شناسي و نگاه اقتصاد.
از آنجا كه مديريت دولتي بازوي اجراي حاكميت است، به نظر مي رسد شكل گيري مديريت دولتي مشاركت جويانه مي تواند زمينه ساز عرضه خدمات با كيفيت به شهروندان باشد و انتظارات شهروندان را از طريق سازو كارهايي، همچون نشستهاي عمومي مديريت كند و با استمرار مشاركت جويي با شهروندان سرمايه اجتماعي كشور را ارتقا دهد و مشاركت مردمي را بنابر فلسفه اخلاقي ( نه ابزاري و مديريت ) محقق مي سازند .
اسلاید 17 :
اگر مديريت دولتي مشاركت جويانه را متغير مستقل درنظر بگيريم، مي توانيم با استفاده از مدل((پاسخگويي عمومي-رضايتمندي-اعتماد عمومي))
مدل مفهومي جديدي براي پيوند مردم وحكومت،كه نص صريح چشم انداز بيست ساله كشور است، شكل دهيم.
مي توان با اصلاحاتي چند در مدل فوق الذكر مدل اعتماد سازي را با تحقيق چشم انداز بيست ساله كشور پيوند داد، بدين صورت كه نخست بايد بستري براي شكل گيري پاسخگويي عمومي فراهم كرد. اين بستر همانا چيزي جز مديريت دولتي مشاركت جويانه
در كشور نيست.
پاسخگویی
اعتماد
رضایتمندی
اسلاید 18 :
با شـكل گيري اين نوع مديريت، به طور خودكار پاسخگويي عمومي( قانوني، اخلاقي، عملكردي، مالي، مردم سالاري و سياسي ) نهادينه مي شود، و با نهادينه شدن پاسخگويي عمومي، ميزان رضايتمندي شهروندان ارتقا مي يابد و به تبع آن نيز اعتماد عمومي جلب مي شود. در پايان، جلب اعتماد عمومي در هر سطحي نهايتاً به تحقق چشم انداز كشور كمك خواهد كرد .
مدیریت دولتی
مشارکت جویانه
رضایتمندی
شهروندی
اعتماد
عمومی
همکاری مبتنی بر اعتماد متقابل دولت - شهروند
تحقق
چشم انداز
کشور
پاسخگویی
عمومی
اسلاید 19 :
به فرموده امام علي (ع) چهار علت سقوط دولتها چنين اند :
1. ازبين بردن كارهاي اصلي
2. توجه كردن به امور جزئي
3. مقدم دانستن امور جزئي
4. محروم كردن انسانهاي با فضيلت
توجه به اين فرمايشها و رهنمودها بسياري از مشكلات اداري كشور را حل و اعتماد مردم را جلب خواهد كرد.
نتيجه گيري
اسلاید 20 :
1. چگونه مي توان به شكل گيري مديريت دولتي مشاركت جويانه در ايران كمك كرد؟
الف) طراحي نظام آموزش مديريت دولتي
ب) تدوين منشور شهروندي
ج) تدوين چهار چوب اصول اخلاقي مديران و كاركنان سازمانهاي دولتي
د) تدوين چهار چوب مشاركت شهروندان در مديريت دولتي
