بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
یادگیری مشاهده ای آلبرت بندورا
اسلاید 2 :
مقدمه
این باور که انسانها از راه مشاهده انسانهای دیگر می آموزند دست کم به یونانیان باستان چون افلاطون وارسطو باز می گردد.برای آنان آموزش وپرورش تاحد زیادی عبارت بود از انتخاب بهترین سرمشق ها یا الگوها برای ارائه به شاگردان به این منظور که ویژگیهای این سرمشق ها یا الگوها برای ارائه به شاگردان به این منظور که ویژگیهای این سرمشق ها مورد مشاهده وسرمشق قرار می گیرند.درطول قرنهای متوالی یادگیری مشاهده ای بدیهی انگاشته می شد ومعمولا با این فرض که یک تمایل طبیعی در انسانها برای تقلید آنچه که در دیگران مشاهده می کنند وجود دارد وتبیین می شد.مادام که این تبیین فطرت گرایانه غالب بود ،هیچ گونه کوششی در جهت اینکه تعیین کند تمایل به یادگیری از راه مشاهده ذاتی است یا نه یا اینکه اصلا یادگیری مشاهده ای اتفاق می افتد یا نمی افتد صورت نمی پذیرفت.
اسلاید 3 :
بندورا کیست؟
آلبرت بندورادر چهارم دسامبر 1925 درموندیر شهر کوچکی از ایالت آلبرتا واقع در کانادا متولد شد.درجه کارشناسی خودرا از دانشگاه بریتیش کلمبیا ودرجات کارشناسی ارشد ودکتراش را به ترتیب درسالهای 1951 و1952 از دانشگاه آیوا دریافت کرد.در سال 1953یک دوره فوق دکتری درمرکز راهنمایی ویجیتا گذراند وبعد به عضویت هیئت علمی دانشگاه استانفورد در آمد و بجز درفاصله سالهای 1969-1970 که درمرکز مطالعات پیشرفته درعلوم رفتاری مشغول فعالیت بود از آن پس تاکنون در همان جا مشغول کار بوده است بندورا در حال حاضر استاد علوم اجتماعی دانشگاه استانفورد است.
از جمله افتخارات بندورا یک بورس تحقیقی در سال 1972 یک جایزه از بخش 12انجمن روانشناسی آمریکا به عنوان دانشمند برجسته در سال 1972 یک جایزه از انجمن روانشناسی کالیفرنیا برای دستاوردهای ممتاز علمی در سال 1973 ریاست انجمن روانشناسی آمریکا درسال1974 جایزه مک کین کتل درسال 1977 جایزه مک کین کتل از جامعه روانشناسی آمریکا درسالهای 2004-2003ومدال طلا برای موفقیت طول عمر درعلم روانشناسی از بنیاد روانشاسی آمریکا درسال 2006است.افزون بر اینها بندورا درچندین مجمع علمی از سمت هایی برخوردار است وعضویت هیئت ویراستاری هفده مجله علمی را بر عهده دارد.
اسلاید 4 :
تاریخچه نظریه بندورا
کار ثرندایک وواتسون علاقه به یادگیری تقلیدی را برای بیش از سه دهه واپس زد.کار میلر ودولارد نیز همان تاثیر را برای بیش از دو دهه داشت وتا سالهای دهه 1960 طول کشید که این موضوع مجددا مورد توجه قرار می گیرد.
در این زمان بود که بندورا تبیین های پیشین از تقلید آموزی را مورد چالش قرار داد وشروع به تدوین نظریه خود کرد-نظریه ای که از قالب رفتاری نظریه های قبلی فاصله می گرفت.بندورا یادگیری مشاهده ای را عمدتا یک فرآیندشناختی می داند که دارای ویژگیهایی کاملا خاص آدمیان است،مانندزبان،اخلاق،تفکر وخود نظم دهی رفتار.
ثرندایک وواتسون ومیلر ودولارد واسکینر غیر انسانها را دارای یادگیری پیچیده نمی دانستند در حالی که تحقیقات گفته است در آنها یادگیری پیچیده بدون تقویت مثبت صورت می گیرد ورفتار نه غریزی است ونه تقلید ساده.
اسلاید 5 :
میلر ودولارد مانند ثرندایک وواتسون کوشیدند تا با تبیین فطرت گرایانه از یادگیری مشاهده ای به چالش برخیزند
آنها این واقعیت را که یک ارگانیسم می تواند با مشاهده فعالیت ارگانیسمی دیگر یاد بگیرد انکار نکردند
طبق باور میلر ودولارد یادگیری تقلیدی صرفا مورد خاصی از شرطی سازی وسیله ای است.میلر ودولارد رفتار تقلیدی را به سه نوع تقسیم کردند:
رفتاریکسان-رفتارنسخه برداری کردن-رفتارجور شده وابسته
اسلاید 6 :
مفاهیم نظریه بندورا
الگوی تعیین گری متقابل
الگوی تعیین گری متقابل از سه قسمت تشکیل می شود که رفتارهای آینده فرد را تحت تاثیر قرار می دهد:رفتار-محیط-شخص
هیچ یک از این سه جز را نمی توان جدا از اجزای دیگر به عنوان تعیین کننده رفتار انسان به حساب آورد
اسلاید 7 :
الگوپذیری و سرمشق گیری
پیش ازآن که چیزی از یک الگو یا سرمشق آموخته شود آن الگو یا سرمشق باید مورد توجه قرار گیرد چنان که قبلا گفته شد بندورا فکر می کند که یادگیری یک فرآیند دائم درحال جریان است و خاطر نشان می سازد که صرفا چیزی که مورد مشاهده قرار می گیرد آموخته می شود.
اسلاید 8 :
تقویت در نظریه یادگیری
تقویت دونقش دارد:یکی نقش انتظاری ودیگری نقش انگیزشی
تقویت یک متغیر عملکردی است نه یک متغیر یادگیری.
اسلاید 10 :
بازداری زدایی
بازداری پاسخ نیز از تنبیه جانشینی ناشی می شود.همچنین مشاهده ی الگویی که به یک فعالیت ترس آور مشغول است می تواند به کاهش بازداری آن پاسخ در مشاهده کننده بینجامد،بی آنکه خود فرد عملا آن فعالیت ترس آور را تجربه کند.کاهش ترس ناشی از مشاهده الگویی که بدون تنبیه شدن ،به یک فعالیت ترسناک می پردازد بازداری زدایی نام دارد
الگوبرداری یا سرمشق گیری چند نوع تاثیر مختلف بر رفتار دارد از جمله اینکه از راه مشاهده الگوهایی که برای انجام اعمال معینی تقویت می شوند میتوان پاسخ های تازه ای را آموخت.بنابر این اکتساب رفتار از تقویت جانشینی ناشی می شود.
یک الگو همچنین می تواند درمشاهده کننده پاسخی را به وجود آورد که قبلا آموخته شده است وبرای آن هیچ نوع بازداری وجود ندارد.در این مورد الگو با اجرای یک پاسخ صرفا سطح احتمال اینکه مشاهده کننده پاسخ مشابهی بدهد بالا می برد.
اسلاید 11 :
عملکرد اخلاقی:
معیارهای عملکردی وخود کارآمدی تصوری معیار اخلاقی نیز از طریق تعامل با الگوها رشد می کند.
در رابطه با اخلاق والدین معمولا قواعد ومقررات اخلاقی راسرمشق کودکان خود قرار می دهند وکودکان سرانجام آنها را درونی می سازند.پس از آنکه معیارها درونی شدند تعیین می کنند که کدام رفتارها یا افکار نهی می شوند یا کدام نشوند.
اسلاید 12 :
زیان بارترین تنبیه
دور شدن از معیارهای اخلاقی سبب ایجاد تحقیر خود می شود که تجربه مطبوعی نیست
بندورا می گوید:انتظار سرزنش از خود برای انجام رفتاری که از معیارهای شخصی عدول می کند یک منبع انگیزشی فراهم می آورد که درحضور عوامل تحریکی دیگر رفتار فرد را در چارچوب معیارها نگه می دارد هیچ تنبیهی به اندازه تحقیر خود زیان بار نیست.
اسلاید 13 :
مکانیسم هایی افراد را قادر می سازد که از اصول اخلاقی سرپیچی کنند بدون آنکه خود را حقیر بشمارند
توجیه اخلاقی:رفتار فرد برای اهداف بزرگتری از نظر خود فرد توجیه می شود
برچسب زدن مدبرانه:یک عمل قابل سرزنش را به گونه ای دیگر نشان دادن
مقایسه سودمند:کارهای بد مردم را برای کار بد خود مثال آوردن
جابجائی مسولیت:حمایت نهاد قدرتمندی را برای کار خود دلیل آوردن
تقسیم مسوولیت یا لوث مسوولیت:انجام امورات وکارها به صورت جمعی جریمه کمتری برای افراد دارد
بی اعتمادی به پیامدها وتحریف آنها:تحریف پیامدها یا انکار آنها
غیر انسانی کردن:نگاه غیر انسانی به دیگر انسانها
نسبت دادن سرزنش:انجام هر کاری وتوجیه آن با توجه به حرفایی که توسط فرد مورد نظر گفته شده است
اسلاید 14 :
کارآمدی شخصی تصوری و واقعی
بهترین موقعیت آن است که آرزوهای فرد با توانایی های او همساز باشد.از یک سو افراد پیوسته می کوشند تاکارهای فراتر از توانایی هایشان انجام دهند ودرنتیجه ناکام ومایوس می شوند واحتمالا سرانجام از همه چی دست می کشند.از سوی دیگر اگر افراد دارای کارآمدی سطح بالا با جدیت کوشش نکنند رشد شخصی شان ممکن است متوقف بشود.رشد کارآمدی شخصی تصوری وتاثیر آن بر رفتار خودنظم دهی(تولید وهدایت اندیشه ها،هیجانها ورفتارها توسط خودفردبه منظور رسیدن هدف) موضوع هایی هستند که بندورا درباره آنها بسیار مطلب نوشته است.
مانند معیارهای عملکردی درونی شده ،کارآمدی شخصی تصوری یا خودکارآمدی تصوری نیز نقش مهمی در رفتار خودنظم دهی ایفا می کند.کارآمدی شخصی تصوری به باورهای شخص درارتباط با تواناییهایش درانجام امور دلالت می کند وازمنابع مختلف ازجمله توفیق ها وشکستهای خود فرد،مشاهده موفقیت یا شکست دیگرانی که شبیه او هستند وترغیب کلامی سرچشمه می گیرد
اسلاید 15 :
نقد مثبت
عاملیت انسانی:فرد را مفعول محرک های محیطی نمی دانست بلکه اورا عامل تجارب محیط می دانست.
آزمایش برروی انسان:او تحقیقاتش روی انسان و اجتماع بود نه برروی کبوتر وماز یا سگ و..
دونوع الگوبرداری را بیان کرد:الگوبرداری مستقیم ونمادی(از روی فیلم یا.)که اولی موثرتر است اما الگوبرداری نمادین اگر چند نمونه باشد تاثیرش به اندازه الگوبرداری مستقیم می باشد.
معرفی مفاهیم کاربردی برای توجیه رفتارهای افراد مثل:اکتساب،بازداری زدایی،آسان سازی،انتزاع قاعده یا اصل وآفرینندگی
او هنگامی از آفرینندگی سخت می گوید الگوپذیری را محرک آفرینندگی می داندومیگوید که دیدن خلاقیت مردم موجب خلاقیت بیشتر فرد می شود.
اسلاید 16 :
نقد منفی
فیلیپس وارتون گفتند که اصل تعیین گری دقیقا معلوم نمی کند که کدام عامل موجب رفتار است وبه نوعی مبهم می باشد.
ودیگر انتقاد اینکه نظریه بندورا موضوعات را به صورت کلان بیان کرده است واز جزئی گفتن آن امتناع ورزیده است.

